چهره پنهان كامو
شرق: «نامهات همين الان به دستم رسيد. تو هم از طرفي نامه مرا خواهي گرفت. هيچكس در دنيا بهتر از من دركت نخواهد كرد. همانطور كه هيچكس هم در دنيا نميتوانست چنين مصمم به هجران و چنين رويگردان از زندگيمان طغياني به اين بزرگي پديد آورد؛ دستكشيدن از زندگيمان به بهانه اينكه تهديدآميز و محدود است. من زندگيام را عليه تسليم گذراندهام، در زندگيام هرچه را كه به گمانم حياتي بوده انتخاب كردهام و مصرانه پايش ايستادهام. اگر قرار بود به اين چيزها كه تو را واداشته چنين برايم بنويسي تن بدهم بايستي خيلي وقت قبل از اينها زندگي را الوداع ميگفتم، اين زندگي كه هيچچيزي را بيزحمت و ايثار به من نبخشيده است». اين بخشي از نامهاي است كه آلبر كامو خطاب به ماريا كاسارس در تاريخ 21 ژوئيه 1944 نوشته است. كامو و ماريا كاسارس اولينبار ششم ژوئن سال 1944 در پاريس، همزمان با روز پيادهشدن نيروهاي متفقين در ساحل نرماندي، يكديگر را ميبينند و در اين زمان كامو سيساله است و ماريا كاسارس بيستويكساله. اين ملاقات مقدمه ارتباطي عميق و عاشقانه ميان اين دو ميشود؛ رابطهاي كه در ژانويه 1960 و به دليل مرگ به پايان ميرسد. كامو از جمله مهمترين نويسندگان و روشنفكران قرن بيستم است كه در ايران هم چهره شناختهشده و محبوبي است و از سالها پيش آثار مختلفش به فارسي ترجمه شده و كاسارس نيز هنرپيشهاي مشهور بوده است. كامو و كاسارس در طول سالهاي مختلف با يكديگر نامهنگاري كردهاند و در اين نامهها ميتوان زواياي كمترديدهشده شخصيت آنها را ديد. اما بيش از نيمقرن بايد ميگذشت تا مكاتبات عاشقانه نويسندهاي بزرگ و بازيگري مشهور منتشر شود و در گوشهوكنار جهان خوانده شود. كاترين كامو در سال 1979 اين نامهها را از ماريا كاسارس تحويل ميگيرد تا بعد از پنج دهه در انتشارات گاليمار به چاپ برساند. در اين نامهها ميتوان درونيترين احساسات و تفكرات كامو را به روشني مشاهده كرد و اين يكي از دلايل مترجم براي ترجمه اين نامهها به فارسي بوده است. آنطور كه مترجم در مقدمهاش توضيح داده، توالي اين نامهها فضايي رمانگونه پديد ميآورد با «دو راوي يا دو شخصيت پاياپاي؛ نامههايي كه ميتوان آنها را مانند اوراقي از يك رمان مكاتبهاي خواند. لابهلاي سطرها ميشود بارقههايي از تاريخ فرهنگي و اجتماعي سده بيستم فرانسه را ردگيري كرد و به نكات گاه جذاب و مهمي رسيد. نام بسياري از نويسندگان و كارگردانان و بازيگران فرانسوي و غيرفرانسوي فراخور رويدادهاي گوناگون در كتاب مطرح ميشود، از بسياري مكانها نام برده ميشود و مخاطب به اين واسطه با نوعي تاريخ غيررسمي رودررو ميشود. كامو و كاسارس از كتابهايي هم نام ميبرند و دربارهشان حرف ميزنند. خواننده ميتواند برداشت و موضع نويسنده را در مورد اين آثار بداند؛ موضعي كه شايد هيچكدام هيچگاه در هيچ مصاحبهاي مطرح نكرده باشند». حجم نامههاي كامو و كاسارس زياد است و از اينرو نامهنگاري اين دو به چهار جلد تقسيم شده و اين تقسيمبندي بر اساس سال نامهنگاريها بوده است. آنچه اكنون با نام «خطاب به عشق» به فارسي منتشر شده درواقع دفتر اول اين نامهنگاريها است كه مربوط به سالهاي 1944-1949 است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.