هنرمند درون در کلاس بازیگری پناهجویان
یک کارگردان تئاتر اهل سوریه در اسکندریه مصر که بسام نام دارد، از کلاسهای بازیگری استفاده میکند تا فضایی امن برای پناهجویان جوان و مردم محلی پدید بیاورد و بهاینترتیب اعتمادبهنفس و احساس جامعهپذیری را در آنها ایجاد کند. بسام در یک آمفیتئاتر کوچک در مرکز شهر بندری اسکندریه مصر سوریه با غرور و افتخار در حال تماشای اجرای گروهی از پناهندگان جوان و مردم محلی است که صحنهای از درامی درباره تبعیض و سوءرفتار جنسیتی را نمایش میدهند. این مرد 37 ساله در زادگاهش در سوریه بازیگر و کارگردان بوده و همیشه به تئاتر بهعنوان ابزاری برای توسعه تجربه بشر نگاه کرده و تجارب تلخ زندگیاش را به قالب هنر خود ریخته است. بسام پدرش را در سال 2012 در جنگ از دست داد و وقتی جنگ به خانهاش در دمشق نزدیک شد، مجبور شد با همسر و چهار فرزندش فرار کند. این خانواده به اسکندریه پناه بردند و در آنجا به دیگر بستگان خود پیوستند. بسام در ابتدا با غم و اندوه دستوپنجه نرم میکرد تا توانست بار دیگر زندگی خود را در مصر تثبیت کند، اما بعد از برعهدهگرفتن ابتکار سازماندهی کلاسهای رایگان بازیگری و اجرای نمایشهای خندهدار برای کودکان پناهنده، متوجه شد هنر میتواند در خود او نیز مانند دیگران تأثیر مثبتی برجا بگذارد. بسام توضیح میدهد: «هنر شفا میبخشد. صلح و امنیت را به ما یاد میدهد. این خیلی مهم است، مهمتر از چیزی است که در مدرسه یاد میگیرید. هنگامی که امری منفی را در زندگی یک کودک به مثبت تبدیل میکنید، تفاوت بزرگی در آینده او به وجود میآورید». بسام با حمایت کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR) که لباسهای نمایش، وسایل چهرهپردازی و دیگر لوازم و همچنین مواد تبلیغاتی را در اختیارش قرار میدهد، کلاسهای خود را توسعه داد تا مردم محلی مصری را نیز در آن وارد کند و همچنین از افراد معلول، یتیمان و کودکان خیابانی استقبال کرد. او در سال 2016 یک گروه تئاتری به نام TheNomads(چادرنشینها) درست کرد که گروه تئاتر 30 نفرهای است با اعضایی در سنین هفت تا 24 سالگی و شامل پناهندگانی از سوریه، یمن، عراق و سودان و همچنین مردم محلی مصری. او همچنین کار هماهنگکننده فعالیتهای سازمانهای غیردولتی سازمان ملل متحد در اسکندریه را نیز برعهده گرفته است که این کار به تأمین معاش خانواده او نیز کمک میکند. مصر درحالحاضر بیش از 247 هزار پناهنده و پناهجوی ثبتشده از 58 ملیت را در خود جا داده که بیش از نیمی از آنها از جنگ هشتساله سوریه فرار کردهاند. اکثریت پناهجویان در مناطق شهری و در حاشیه جوامع میزبان زندگی میکنند که کمیساریای عالی پناهندگان با کمک مقامات دولتی تلاش دارد تا دسترسی آنان به خدمات حفاظت، مراقبتهای بهداشتی و آموزش و پرورش را فراهم آورد. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد از طریق برنامه توانمندسازی جامعه، پناهندگان و پناهجویان را به برعهدهگرفتن نقش فعال در توسعه شخصی و اقتصادی تشویق میکند. چنین ابتکاراتی به منظور کمک به آنها در ارتباط با جوامع محلی که در آنها زندگی میکنند، طراحی شده است تا آنان بتوانند در تعامل بیشتر زندگی روزمره خود را بهبود ببخشند. گروه تئاتر بسام از درام برای مقابله با مسائل اجتماعی مانند خشونت جنسیتی، آزار جنسی و تبعیض نژادی استفاده میکند. این گروه به شرکتکنندگان فضایی امن میدهد تا بتوانند به ابراز احساسات خود بپردازند و با اعضای دیگر ارتباط برقرار کنند. بسیاری از آنها میگویند زندگی آنها را هنر و ارتباط شخصی با بسام غنی کرده است. حازم 24 ساله، یک مصری اهل اسکندریه که اکنون دست راست بسام محسوب میشود، میگوید: «از زمان شروع کار با بسام، شخصیت من تغییر کرده است. او به من کمک کرد احساساتم را بیان کنم. ما فقط دوست نیستیم، خانواده هستیم. ما در همهچیز به هم متصل هستیم». بسام میگوید: «ما نیامدهایم که بار یا مانع باشیم. ما اینجا هستیم که بار از دوش برداریم و موانع را رفع کنیم» و توضیح میدهد که برای او و سایر پناهندگان مهم است که در جوامع میزبان خود نقشی فعال برعهده داشته باشند. بسام به آنچه که تاکنون به دست آورده، افتخار میکند و امیدوار است فعالیتهای خود را به شهرهای دیگر مصر نیز تسری و توسعه دهد و قدرت هنر را در غلبه بر بدبختیها و ایجاد همکاری میان مردم به نمایش بگذارد. او میگوید: «در زندگی هر یک از ما یک هنرمند وجود دارد؛ چه پناهنده باشیم، چه مهاجر یا یک شهروند عادی. همه کار من این است که از این هنرمند درون آنها پرده بردارم و سپس اجازه دهم به سفر خود ادامه دهند». منبع: سایت کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.