فضای مجازی و جایگاه سلبریتیها!
محمدرضا نیکنژاد
«آنان که خبر ازدواج ما را تکذیب کردند، مقصر نیستند چون بیاطلاع بودند... فضای مجازی مهمتر از این حرفهاست، جای جریانهای سیاسی و حرفهای اجتماعی و مشکلات مردم است... من تعجب میکنم چرا اینقدر این مسئله را بزرگ میکنید؟ این یک چیز خصوصی است...». اینها سخنان بازیگر نامآشنای سینمای ایران درباره خبر ازدواج دوم اوست. گسترش سریع این خبر و بازدیدهای میلیونی فیلمها و خبرهای وابسته به آن، توانایی و کارکردهای کنترلناشدنی فضای مجازی و البته حد و مرزهای زندگی شخصی و اجتماعی افراد را یک بار دیگر به چالش این روزها تبدیل کرد. 1- گسترش پرشتاب فضای مجازی و پیشرفتهای لگامگسیخته آن، نهفقط در ایران که در همه جای جهان قدرت تصمیمگیری و تصمیمسازی درباره مرزهای بهرهگیری از این ابزار شگفتآور را از همه گرفته است. امروزه در همه جای جهان خانواده به عنوان نخستین و بنیادیترین نهاد اجتماعی با خطرهای برآمده از اینترنت دست به گریبان است. سنِ استفاده از اینترنت، میزان و چگونگی ورود خانواده و نهادهای آموزشی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و حتی امنیتی، تعیین مرزهای حوزههای عمومی و خصوصی، کنترل محتوای فضای مجازی و... از چالشهای فراگیر و بسیار دشوار در همه کشورهاست. فضای مجازی و اینترنت مانند بسیاری از دستاوردهای نوینِ وارداتی برای ما ایرانیان و البته همه جهانیان، با همه خوبیها و بدیهایش، واقعیتی ست که «نه» میتوان در برابرش ایستاد و «نه» میتوان بهکلی آن را پذیرفت. اما اینکه چگونه میتوان در میانه این دو «نه« به بهترین رویه ممکن دست یافت، نیازمند همکاری و هماندیشی نهادها و شخصیتهای آموزشی، پژوهشی و فرهنگی است. 2- اما سخنی با آقای بازیگر. چند ماه پیش یکی از دستاندرکاران وزارت کشور گفت پس از دههها که معلمان در جایگاه نخست مرجعیت اجتماعی بوده و اکنون به جایگاه دوم درغلتیدهاند، «سلبریتیها» به رتبه نخست این مرجعیت دست یافتهاند. قرارگرفتن در این جایگاه موقعیتهای فردی و اجتماعی فراوان و البته محدودیتهایی به همراه دارد. مرجعیت اجتماعی یعنی تأثیرگذاری، یعنی الگوشدگی. یعنی اینکه رفتار و گفتار و پوشش و سبک زندگی فردی و اجتماعی کسی که در این جایگاه نشسته است، میتواند برای بسیاری از مردم الگو شود و بهسرعت گسترش یابد. برای همین دوستداران است که سازمانهای جهانی، سلبریتیها را به عنوان سفیران صلح، دوستداران محیط زیست و حامی جانوران رو به انقراض، نمایندگانی برای مبارزه با بیماریهای واگیر یا فراگیر، حامیانی برای کودکان کار یا بازمانده از آموزش و... معرفی میکنند. جناب بازیگر چه بخواهید و چه نخواهید، زندگی افراد سرشناسی مانند شما خصوصی و عمومی ندارد! چه دوست داشته باشیم و چه نه، شما مانند بسیاری دیگر از سلبریتیها الگوهای جامعه شدهاید؛ بهویژه برای نوجوانان و جوانانی که در سن الگوپذیریهای اجتماعیاند. بجا یا نابجا، کوچکترین رفتار و گفتار و اندیشه شما میتواند پیامدهای بزرگ فردی و اجتماعی داشته باشد. جناب بازیگر، البته که ما نباید زندگی خصوصیتان را قضاوت کنیم، اما زندگی شما سلبریتیهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، ورزشی و... سرراست بر زندگی ما و میلیونها نوجوان و جوان کشور مؤثر است. لطفا الگوی خوبی برای آیندگان این مرز و بوم باشید؛ الگوهایی که فرهنگ را ارتقا میدهند نه آنکه بر آشفتگیهای فردی و اجتماعی این جامعه در حال گذار میافزایند. شاید نخواهید یا ندانید که در چه جایگاه خطیری قرار گرفتهاید؛ لطفا مراقب رفتار و گفتار و اندیشهتان باشید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.