نامزدهای ریاست مهمترین نهادهای اروپایی معرفی شدند
بورل اسپانيايي جانشين موگريني
بعد از سه روز مذاکرات فشرده و طاقتفرسا، رهبران اتحادیه اروپا در نهایت روز سهشنبه درباره رؤسای نهادهای کلیدی این اتحادیه به توافق رسیدند و با نامزدی دو زن برای دو پست تأثیرگذار، تاریخساز شدند؛ آنهم زمانی که اتحاد این بلوک بیش از هر زمانی دیگری زیر سؤال رفته است. هرچند اهمیت اتحادیه اروپا در صحنه جهانی رو به رشد بود، ولی سیاستهای این اتحادیه از هم گسیخته است؛ احزاب کوچک و ایدئولوژیکتر ازجمله پوپولیستها و ملیگراها، به موفقیتهایی رسیدهاند و احزاب سنتی و عمدتا میانهرو را تضعیف کردهاند. در انتخابات پارلمان اروپا که اواخر ماه می برگزار شد، بسیاری از احزاب بزرگ جای خود را به احزاب کوچکتر دادند تا اجماع در این اتحادیه 28عضوی، با محدودیتهای بیشتری مواجه شود؛ غرب اروپا در برابر غرب قرار گرفت، محافظهکاران در برابر مترقیها، و اروپاییهای فدرالیست در برابر پوپولیستها. این مذاکرات سهروزه بر سر نامزدهای ریاست نهادهای مهم اروپایی نیز در واقع تلاشی بود برای رفعورجوعکردن اختلافها، بهویژه اکنون که این بلوک اروپایی با چالشهایی مانند مهاجرت، تغییرات آبوهوایی، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه و ظهور پوپولیستها روبهرو است. رابطه اروپا با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا نیز چندان روبهراه نیست و اروپاییها بر سر مواجهه با ایران نیز اختلافاتی جدی دارند. بحران دستوپاگیر خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا نیز که در خود بریتانیا قربانیان سیاسی داشته، در اتحادیه اروپا هم دردسرساز شده و روندی فرساینده داشته است. برخی تحلیلگران بر این باورند که پاسخ رهبران اتحادیه اروپا به این معضلات، انتخاب نامزدهایی کارکشته برای مهمترین نهادهای این اتحادیه بوده است. این نامزدها چه کسانی هستند؟ اولین رهبر زن کمیسیون اروپا اورزولا فن درلاین، سیاستمدار آلمانی از حزب راست میانه اتحادیه دموکراتمسیحی آلمان و وزیر دفاع کنونی آلمان، با رأی رهبران اروپایی برای رهبری عظیمترین دمودستگاه بروکراتیک اتحادیه اروپا نامزد شد. اگر پارلمان اروپا به او رأی مثبت دهد، فن درلاین اولین زنی میشود که ریاست این نهاد را بر عهده میگیرد و به زادگاهش بروکسل بازمیگردد. فن درلاین 60ساله متولد بلژیک بوده و در 13سالگی با خانوادهاش به آلمان مهاجرت کرده است. او یک بار پیش از این نیز بهعنوان اولین زن وزیر دفاع آلمان، تاریخساز شده بود. او در لندن اقتصاد خوانده و سپس تحصیلاتش را در رشته پزشکی در آلمان ادامه داده و یکی از نزدیکان آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، است و پیش از این در کابینه اول مرکل، وزیر امور خانواده بوده و در کابینه دوم مرکل نیز وزیر کار و امور اجتماعی.او احتمالا مشتاق یکپارچگی بیشتر اروپاست؛ ولی رهبران کشورهایی مانند مجارستان و لهستان، چندان دل خوشی از این رویکرد ندارند؛ چراکه مسائل داخلی کشورهایشان را در اولویت میدانند. ازهمینرو، رهبران راستگرای کشورهای لهستان، جمهوری چک، مجارستان و اسلواکی با نامزدی اورزولا فن درلاین مخالف بودند.او که هفت فرزند دارد، در 2015 به یکی از هفتهنامههای آلمانی گفته بود میخواهم نوههایم در «ایالات متحده اروپا» زندگی کنند. بااینحال دستیابی به این هدف درحالحاضر که بخش کوچک اما مهم اتحادیه اروپا خواستار عقبنشینی از این ایده و بازگشت به مرزهای ملی خود هستند، بسیار دشوار به نظر میرسد. بااینحال، اورزولا فن درلاین پا را از این نیز فراتر گذاشته و از ایده یک ارتش اروپایی حمایت کرده است؛ موضعی که حتی در میان اروپاییهای سنتی و بهاصطلاح فدرالیست نیز تاحدودی افراطی به شمار میرود. یکی از اولویتهای مهم فن درلاین، نظارت بر اجرای خروج بریتانیا از اتحادیه اروپاست؛ هرچند او از برگزیت انتقاد کرده و گفته است بریتانیا عملگرایی مورد نیاز اروپا را به این اتحادیه آورده است. کمیسیون اروپا وظایف گوناگونی دارد؛ ازجمله ارائه لایحه برای تصویب قوانین جدید، اعمال قوانین این مجموعه و رسیدگی به قراردادهای تجاری. فن درلاین در صورت تأیید پارلمان اروپا، جایگزین ژان کلود یونکر، رئیس فعلی کمیسیون اروپا خواهد شد. کریستین لاگارد؛ از واشنگتن به فرانکفورت کریستین لاگارد که از سوی رهبران اروپایی برای سمت بانک مرکزی اروپا انتخاب شده است، درحالحاضر هم یکی از سیاستمداران برجسته جهان به شمار میرود و ریاست صندوق بینالمللی پول را بر عهده دارد. لاگارد 63ساله که از سال 2011 هدایت صندوق بینالمللی پول را در دست داشته، اولین رئیس زن بانک مرکزی اروپا خواهد بود. لاگارد که متولد فرانسه است، تا اواخر دهه 90 میلادی در بانکها و شرکتهای چندملیتی آمریکایی مشغول به کار بود و سپس در اواسط دهه 2000 و در دوره ریاستجمهوری نیکلاس سارکوزی محافظهکار، چندین سمت را در کابینه به دست آورد؛ او وزیر دارایی دولت سارکوزی بود. او اولین وزیر دارایی زن در کشورهای گروه هفت است. بااینحال تحصیلات او در رشته اقتصاد نبوده است. این سیاستمدار بنام، در رشته حقوق از دانشگاه پاریس غربی نانتر فارغالتحصیل شد و مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته علوم سیاسی گرفت. لاگارد در سال 1974 بهعنوان کارآموز در ساختمان کنگره ایالات متحده کار میکرد. او بهعنوان مذاکرهکنندهای سرسخت و پرانرژی شناخته میشود و حالا قرار است تصمیمات اقتصادی و سیاستهای مالی بیش از 19 کشور و حدود 340 میلیون نفر را بر عهده بگیرد. وزیر خارجه 28 کشور سمت هماهنگکننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا در مقایسه با دیگر سمتها چندان برجسته نیست؛ ولی اهمیت آن رو به افزایش است، بهویژه حالا که اتحادیه اروپا میکوشد توافق هستهای خود را با ایران حفظ کند. در چنین شرایطی، خوسب بورل، وزیر خارجه اسپانیا، برای ریاست بر دستگاه سیاست خارجی اتحادیه اروپا نامزد شده تا جانشین فدریکا موگرینی شود. بورل عضو حزب کارگران سوسیالیست اسپانیاست و سیاستمداری چپگرا به شمار میآید. او بین سالهای 2004 تا 2007 نیز ریاست پارلمان اروپا را بر عهده داشت. او متولد منطقه کاتالونیای اسپانیا و یکی از مدافعان یکپارچگی کشور است. بورل ۷۲ساله در سال ۲۰۱۸ از سوی پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، بهعنوان وزیر خارجه برگزیده شد. او در انتخابات اخیر پارلمان اروپا نامزد حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا بود و توانست بیشترین آرا را برای ورود به پارلمان به دست آورد.او که وزیر خارجه اسپانیا بوده، درباره توافق هستهای ایران با پنج قدرت جهانی نیز موضعگیریهای مثبتی داشته است و ازهمینرو به نظر میرسد ادامهدهنده رویکرد موگرینی باشد. او درباره خروج آمریکا از برجام ابراز نگرانی کرده و گفته بود اتحادیه اروپا هر کاری میکند تا این توافق را پابرجا نگه دارد. جانشین احتمالی موگرینی، از تلاش اروپا برای حفظ برجام نیز خبر داد و گفت: اقدام اخیر ایران برای افزایش ذخایر اورانیوم، نقض برجام نبوده است. بورل در مصاحبه با شبکهای رادیویی، درباره تنشهای حال حاضر و احتمال جنگ گفت: اکنون در جایگاهی نیستم که دراینباره صحبت کنم، اما چیزی که میدانم، این است که شرایط بدتر از این نخواهد شد. او در ادامه بر لزوم حفظ برجام تأکید کرد و گفت: «ما تاکنون تلاش خود را برای حفظ برجام به کار گرفتهایم و از این به بعد نیز تلاش خواهیم کرد. ایران هم تاکنون به این توافق متعهد بوده و اقدام اخیر آنها برای افزایش ذخایر اورانیوم، نقض برجام نبوده است». شورای اروپا نامزد پست ریاست شورای اروپا، شارل میشل، نخستوزیر بلژیک، خواهد بود که از زمان انتخابات ماه می نتوانسته دولت این کشور را تشکیل دهد. این سیاستمدار 43ساله از جوانترین رهبران اروپایی به شمار میرود؛ هرچند زندگیاش با سیاست عجین شده؛ چراکه پدرش هم یکی از سیاستمداران لیبرال مشهور بلژیک بوده است. شارل میشل در اکتبر سال 2014 میلادی در 38سالگی به نخستوزیری بلژیک رسید و زمانی که فقط 23 سال داشت، بهعنوان جوانترین عضو وارد پارلمان بلژیک شد. او مانند پدرش عضو حزب لیبرال است. میشل در دولت خود به دلیل دفاع و امضای پیمان مهاجرتی سازمان ملل با متحدان ملیگرای خود به اختلاف خورده بود. او جانشین دونالد توسک، رئیس فعلی شورای اروپا خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.