شورایاری؛ تحقق هویت محلهای
تورج فرهادی*
شورایاریها بهعنوان مردمیترین انجمنهای غیردولتی و نظارتی، به صورت داوطلبانه به دنبال تمرکززدایی، تسهیل مشارکت و اجماعگرایی هستند. شورایاری ستون اصلی مردمسالاری و مسئولیتپذیری شهروندان برای تحقق خواستهای محلی است. شورایاران برگزیدگان مستقیم مردم محلهها هستند که باید واسط بین مردم و مديريت شهری باشند و این انجمن مردمنهاد، تجلی واقعی دموکراسی و مشارکت مردم در مسائل اجتماعی است. ساکنان محلهها اصلیترین سرمایه اجتماعی شهر به حساب میآیند؛ بنابراین تکتک شهروندان بهعنوان گنجینههای عظیم میتوانند در تحقق اهداف متعالی مسئولان شهری دخیل و تأثیرگذار باشند. دقيقا با همین رويكرد بوده كه در قوانین، ايجاد اين مجموعه در سطح شهرها پیشبینی شده است. به بيان ديگر تحقق دموکراسی و مشارکت مردمی، هویت محلهای و سن تعلق خاطر، اعتماد و همبستگی اجتماعی، ارتقای کیفیت زندگی و توانمندسازی گروههای اجتماعی با اين نهاد اجتماعي تقويت ميشود. شهر تهران سه دوره شورایاری را در حافظه خود دارد و از این تجربه مهم برای پیشبرد اهداف و توسعه پایدار شهری بهرهمند بوده است.واضح است كه توسعه پایدار در بعد اجتماعی، در روابط فیمابین افراد مجسم میشود و درست بههميندليل، انسجام اجتماعی، مشارکت، اعتماد و همکاری ساکنان محلهها يك امر ضروري است. تقویت و بهبود فضاهای اجتماعی، ایجاد وفاق در راستای الگوی زندگی اجتماعی، افتادن در دامان پرشفقت مردم است كه ميتواند به تأثيرگذاري هرچه بيشتر اقدامات مديريت شهري بينجامد؛ اما از سوي ديگر تهديد اين نهاد و به طور كلي نهاد مديريت شهري و شهرداري، در پيشگرفتن رويكرد سياسي به جاي ارائه خدمت مؤثر و بهنگام به مردم است.
با توجه به وظایف مقرر برای شورایاری، اعضای شورایاریها نباید وارد جناحبندیهای سیاسی شوند؛ چراكه شهروندان، فارغ از هر جناح و دسته و گروهی، پایبند اصول و قوانين و علاقهمند به سرافرازی ایران و سرزندگی تهران هستند. دارابودن گرایشهای سیاسی يك حق شهروندي و امري بديهي است؛ اما براي دستاندركاران شورا و شوراياريها، اعتقاد به مبانی نظام و دغدغههای مردم عزیز محلهها، بر همه امور اولویت دارد. افرادي كه خود را در معرض انتخاب مردم قرار ميدهند، برای تمرین دموکراسی و تجسم مردمسالاری تعهداتی دارند که در صورت كسب آراي مردم باید در محلهها به آن وفادار باشند. آنان منتخب مردم محلهها هستند و لازم است با کنارگذاشتن گرایشهای سیاسی و جناحی برای تثبیت جایگاه این استعداد مردمنهاد، روي وظایف اصلی خود متمرکز شوند. در مسير محلهمحوري و فعاليت شهروندي بهخوبي ميتوان از اندیشهها و ایدههای متفاوت، راهگشا و روبهجلو در راستاي بهبود كيفيت زندگي مردم محلهها برای افقی روشن و شهري توسعهيافته و زنده بهره گرفت. با عنایت به وظایف مقرر در قانون، این انتظار میرود که شورایاران دغدغه حل مشکلات محلهها و خواستههای منطقی و راهگشای مردم محلهها را داشته باشند که این نوع نگرش به طور حتم میتواند تجلی مشارکتجویی، برای حل بخشی از مشکلات و مسائل انباشته محلهها و کلانشهر تهران باشد. پایبندی به وظایف، مشارکتدادن مردم در نیازسنجی و تصمیمسازی، پاسخگویی به مردم محلهها، بهرهگیری از مشارکت فعال و آگاهانه، پذیرش نظارت محلی، داشتن ارتباط مستمر و سازنده، پیگیری منافع عامه بر منافع فردی یا گروهی خاص ازجمله انتظارات مردم از شورایاران است، برای داشتن شهری شایسته و ساماندهیکردن اراده و همت مردم محلهها، راهبردی کارساز است. تهران داراي 353 محله و همین تعداد سراي محله است كه براي هركدام 9 عضو اصلی و سه نفر علیالبدل شورايار انتخاب شده و اين يك پتانسيل جالب توجه براي توسعه شهري است. هرگونه نگاه غيرازاين به اين نهاد آن هم از سوي جريانهاي سياسي، مجموعه مديريت شهري را از كاركردهاي اصلي خود غافل و روند خدمترساني منصفانه و حرفهاي به مردم را دچار اختلال خواهد كرد. * مدیرکل امور اجرائی کمیسیونهای ماده صد شهرداری
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.