|

آنزیم هضم برای اصلاح‌طلبان و اصولگرایان

امید فراغت

نگاه به آینده، ‌مسیر تحول را در جوامع مختلف روشن و ترسیم آن را به یک ضرورت تبدیل می‌کند. با این نگاه، ‌درباره وضعیت امروز ایران هر دو جریان اصلاح‌طلب و اصولگرا دچار کم‌توجهی به وقایع تاریخی هستند و یکی از دلایل وجودنداشتن آنزیم هضم واقعیت‌های امروز، استناد بیش از اندازه به وقایع تاریخی است که اولا هیچ تناسبی با واقعیت‌های امروز ندارد و ثانیا شرح آن کمکی برای برون‌رفت از چالش‌های امروز نمی‌کند.
نمی‌توان روح جامعه امروز را در قالب و کالبدی از گذشته جریان داد و بر اساس داده‌های تاریخی که پدیده‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جامعه امروز برایشان قابل تصور نبوده و به‌نوعی از زایش‌های آینده خود خبر و تحلیل نداشت! برای مثال نقاط عطفی که در اقلیت بودند، جهش‌ها و گونه‌به‌گونه‌شدن‌ها را ایجاد کردند. اینکه مؤثرین هر دو جریان اصلاح‌طلبی و اصول‌گرایی پیوسته به دنبال تقلیل روح و جسم جامعه امروز باشند، نشان از درک‌نکردن عمیق واقعیت‌های جامعه امروز است. اگر صحبت از داده‌های جهانی مشترک و یکپارچگی فرهنگی و اتصال همگانی به خرد جهانی می‌شود، به دلیل خاصیت‌های تکنولوژی و فناوری است که باعث شده تابوهای گذشته نیز فروبریزد و لحظه‌به‌لحظه شعور طبیعت به عنوان یک مسیر تکامل‌ساز واقعی که بشر مدیون این داده‌هاست، رخ بنماید.
سؤال کلیدی این است که اصلاح‌طلبان و اصولگرایان چه کشف‌وشهودی از واقعیت‌های جامعه امروز دارند؟ حافظ منافع چه ادبیات‌های تاریخی‌ای هستند؟ اگر قرار بر حفظ دستاوردهای تاریخی بود که گذشتگان باید موفق می‌شدند! پس چرا نتوانستند در مقابل اجبار و حرکت طبیعی زمان مقاومت کنند؟ اگر قرار است که به داده‌های تاریخی توجه کنید، به شرایط مردم گذشته نیز توجه کنید و خسارت‌هایی را که متحمل شده‌اند، به جامعه امروز بگویید! در واقع اکثریت مردمان گذشته قربانی ناآگاهی‌ای بوده‌اند که با روح طبیعت هم‌خوانی نداشته است. تکنولوژی و فناوری دشمن مردم نیستند. در واقع تکنولوژی و فناوری به نوعی امداد و نجات مردمانی است که به قوه اختیار و انتخاب‌شان فرصت بازآفرینی و بازتولید می‌دهد تا بدانند که نمی‌دانند و در واقع چنین نگرشی آغاز حضور در جاده دانایی است. اگر به فرایند رشد نگاه طبیعی داشته باشیم و در برابر فناوری و تکنولوژی و آورده‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آن مقاومت‌ نکنیم، با کمترین هزینه در فضای واقعیت‌ها حضوری قابل فهم پیدا می‌کنیم. با وجود پرحجم شعارها و دستورالعمل‌های ابلاغی در دهه‌های گذشته اما زیر پوست شهر متأثر از داده‌های جهانی در قالب تکنولوژی و فناوری، حرکتی جدا داشته است. وقتی مراکز فکری جامعه دچار تنوع و پراکندگی شده و توأمان در معرض آموزه‌های محلی و جهانی قرار گرفته‌ایم و فاصله حرف تا عمل و شعار تا شعور به دلیل قابل قیاس‌شدن داده‌های محلی و جهانی، جامعه را آگاه کرده، این آگاهی مدیون فناوری و تکنولوژی جهانی است. برخی تدبیری به‌جز تقلیل‌دادن داده‌ها نیندیشیده‌اند. وقتی اکثریت مردم رفته‌رفته آنزیم هضم پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی را پیدا کرده‌اند، چرا هنوز رفتارهای مدیران تناسبی با واقعیت‌های امروز ندارد؟ اینکه فقط صفحاتی از تاریخ را به نام و کام خود ایجاد کنیم اما تعهد و احساس مسئولیتی نسبت به روند حرکت جامعه نداشته باشیم، کفایت حضور می‌کند؟ البته که معنی و مفهوم قدرت برای جامعه امروز واضح و مبرهن شده اما اگر با روند روبه‌رشد طبیعی جامعه از نظر ذهنی همراه نشد! و پیوسته به‌دنبال امر و نهی اجتماعی و فرهنگی باشیم که مغایر با جریان طبیعی زیر پوست شهر باشد، عدم تناسب و عدم تعادل واضح بین دوگانه ادبیات جامعه و دولت مشاهده خواهد شد. در پایان این نکته قابل تأکید است که اصلاح‌طلبان و اصولگرایان باید آنزیم هضم پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی واقعیت‌های جامعه امروز را داشته باشند و به تحلیل درستی از خواست و مطالبات و همچنین روند حرکت جامعه دست یابند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.