|

چرا جنگ محتمل نیست

سیدمحمدهادی موسوی . فعال سیاسی

در ماه‌­های اخیر، تهدیدات نظامی ایران و آمریکا به‌طرز کم‌سابقه­ای افزایش یافت؛ اما به‌ناگاه، لحن مقامات سیاسی و نظامی طرفین تغییر کرد و اعلام کردند در پی جنگ نیستند، بااین‌حال خلیج فارس آبستن حوادث غیرمترقبه است، به‌نحوی‌که روی کاغذ امکان وقوع درگیری وجود دارد. در این یادداشت می‌کوشیم به این پرسش پاسخ دهیم که چرا جنگ آمریکا با ایران محتمل به نظر نمی‌رسد؟ اولا براساس برخی اخبار آرایش نظامی ایران و بازوهای منطقه‌­ای‌اش به‌ویژه در کشور عراق، تغییر کمی و کیفی یافته است. دولتمردان آمریکایی پس از دریافت این اطلاعات، متوجه شدند نه‌تنها جنگ با ایران که حتی تهدید به جنگ نیز تبعات زیادی برای آنها و شرکای منطقه‌­ای آمریکا دارد. از نظر ترامپ هرگونه خلل در تولید نفت منطقه، تبعات اقتصادی و تجاری زیادی برای آمریکا در پی خواهد داشت، ازاین‌رو این کشور صرفا با گسیل تجهیزات جدید نظامی وجهه­ خود در مواجهه با ایران را حفظ کرده، ولی اراده جدی برای تقابل نظامی نداشته و نخواهد داشت، مگر آنکه شخص ثالثی این وضعیت را به سمت جنگ سوق دهد. ثانیا حاکمیت آمریکا پس از جنگ اول خلیج فارس، امنیت کشورهای حاشیه خلیج فارس را به خود وابسته کرده و هرساله میلیاردها دلار بابت این موضوع از این کشورها درآمد دارد. این پیام به آمریکا مخابره شده، چنان‌چه جنگی رخ بدهد، تقریبا تمام تأسیسات اقتصادی و نفتی کشورهای حاشیه خلیج فارس، آسیب جدی خواهند دید و ارتش آمریکا هرقدر تلاش کند نمی‌تواند کشورهای تحت حمایت خود را از خسارات حمله تلافی‌جویانه ایران در امان نگه دارد. در این صورت، پرسشی جدی برای حاکمان و مردم این کشورها به وجود خواهد آمد که چرا ما باید میلیاردها دلار هزینه بدهیم، اما در نهایت در جریان یک جنگ، متحمل خسارات فراوان شویم. جنگ، قطعا به وجهه بازدارندگی نظامی آمریکا در منطقه خدشه جدی وارد خواهد کرد؛ بنابراین از نظر آمریکا وضعیت فعلی، یعنی گسترش سایه جنگ، بهترین موقعیت برای تضعیف ایران و دوشیدن گاوهای شیرده منطقه است. ثالثا ترامپ برعکس رؤسای جمهور سلف خود، آرمان‌گرا و در پی صادرات دموکراسی با موشک نیست و مانند بیشتر تجار، از بی‌ثباتی و هرج‌و‌مرج واهمه دارد. ترامپ فقط تجارت می‌داند؛ بنابراین برخلاف شاخ‌و‌شانه‌کشیدن‌های ظاهری، به‌شدت از جنگ هراسان است. رابعا ترامپ مرد عمل به وعده‌هاست! یکی از وعده‌های بزرگ او، پرهیز از جنگ و تمرکز بر آمریکا بوده است. برخلاف بسیاری از اقتصاددان‌ها و سیاست‌مداران آمریکایی، از نظر ترامپ، جنگ، بدترین اتفاق ممکن برای اقتصاد آمریکاست. ترامپ از دیدگاه خود اقتصاد این کشور را از باتلاق بیرون کشیده و تمایل دارد شاخص‌های اقتصادی دوران خود را در تاریخ ماندگار کند. او ترجیح می‌دهد با سیاست توأمان «پرهیز از جنگ-گسترش سایه جنگ»، اقتصاد این کشور را هم از شوک ناشی از جنگ مصون نگه دارد و هم بازار مناسبی برای اقتصاد وابسته به صنعت نظامی آمریکا در منطقه فراهم کند تا همچنان بهترین رئیس‌جمهور آمریکا باقی بماند. غیرمحتمل‌بودن جنگ، شاید خبر خوبی باشد؛ اما تأثیرات مخرب آن بر اقتصاد به‌مراتب بیش از جنگ است!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.