باز هم توريسم سلامت
بابك زماني-رئيس انجمن سكته مغزي
هر از چند گاهي موضوع توريسم سلامت بر سر زبانها ميافتد، در اهميت آن قلم ميفرسايند و مصاحبه ميكنند و دايرهاي و رئيس و معاون و منشي برايش تعيين ميشود و خلاص. دراينباره به چند نكته بايد اشاره كرد:
ابتدا هيچگاه نبايد فراموش كرد كل توريسم سلامت متعلق به جهان سوم و بخشهاي خاورميانهاي دنياست وگرنه توريسم سلامت از استكهلم به فرانكفورت و برعكس قابل تصور نيست. دولت مدرن وظيفه دارد بيشترين منابع مالي را در سلامت شهروندان خود به بهترين نحو هزينه كند. آنچه در سالهاي اخير در كشور ما مشاهده شد، فقط توريسم «سلامت» نبود، بيش از آن و به مرتبه اولي توريسم «زيبايي» يا به بيان محترمانهتر، توريسم «كازماتيك» بود. حتي ميتوان گفت كشور ما در آغاز بحرانهايي كه در كشورهاي اطراف پديد ميآمد و بيماران را سرازير شهرهاي پيشرفتهاي نظير تهران، تبريز و استانبول ميكرد، قافيه را به استانبول باخت. ادامه اقبال توريستها به كاشت مو و جراحي بيني و لنزهاي چشمي و... هم معلوم نيست تا چه حد مرهون تبحر متخصصان و تا چه حد مرهون اختلاف قيمت دلار است؟ توريسم سلامت بدون صادرات سلامت به نتيجه نخواهد رسيد. بيمارستان ايرانيان دوبي كه در سالهاي دور تأسيس شد، نمونه صادراتي طب ايراني بود. اطمينان زيادي آفريد و تا سالها مُبلغ توريسم سلامت در ايران بود. همين حالا مراكز بزرگ درماني اروپا و آمريكا در حال تأسيس شعبات خود در كشورهاي عربي هستند و اگرچه موجب توريسم سلامت هم ميشوند، اما در نهايت با رشد تكنولوژي سلامت و اقتصاد سلامت در اين كشورها رفتهرفته توريسم سلامت هم خاتمه خواهد يافت. كل پروسه صدور سلامت و توريسم سلامت همه و همه از جنس فعاليتهاي بخش خصوصي است و فقط و فقط با روشني و شفافيت و اصلاح بسترهاي اقتصادي است كه ميتواند به نتيجه برسد. اينجا ديگر نميتوان با تأسيس معاونت و افزايش ظرفيتهاي دستياري، بسيار بسيار فراتر از امكانات موجود پزشك رايگان فراهم كرد و قطع نظر از كيفيت به موفقيتهايي دست يافت. سيستمي كه فقط در شعار به دنبال طب ارزان بوده، سيستمي كه باعث ادغام دانشگاه در سيستم درمان و در نتيجه اضمحلال طب دانشگاهي شده است و آن را مبناي طب ملي ميدانسته، سودآوري سرمايه در طب خصوصي را به زياندهي آن تبدیل كرده و ازاينرو زمينههاي انحطاط آن را هم فراهم آورده، چگونه است اكنون در پي سودآوري از طريق توريسم سلامت برآمده و شكاف عظيم سيستم اقتصاد سلامت خود با دنيا را نميبيند؟ آيا بهتر آن نيست دولت فخيمه كشور بزرگ و تاريخي ما كه بخش مهمي از يك حوزه تمدني را تشكيل ميدهد، به جاي رقابت با دلالهايي كه روستاييان سليمانيه و ساير شهرهاي كشورهاي همسايه را به سوداي درمان به كشور ما ميآورند، به دنبال ارتباط علمي با مجامع پزشكي و انجمنهاي تخصصي كشورهاي مجاور باشد و در حد توان خود باعث ارتقا آنها شود و از طريق ارتباطات گسترده علمي بتواند زمينههاي صدور سلامت از طريق مؤسسات خصوصي در اين كشورها را فراهم کند. شايد حضور در يك بازار رقابتي سلامت بتواند سيستم اقتصاد سلامت جداافتاده كشور ما را به ناوگان سيستم سلامت دنيا بازگردانده و نقایص آن را اصلاح كند. در یك كلام، مسائلي همچون توريسم سلامت بدون اصلاح ساختارهاي اساسي سلامت در كشور ما به سامان نخواهند رسيد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.