برنامه درسی همکاری خانه و مدرسه
مهشید مهرجو. پژوهشگر مؤسسه مطالعات کودکی مدرس
انسانها در فراز و نشیبهای تاریخ همیشه از دردها و آسیبهای اجتماعی بسیاری رنج بردهاند و همواره در جستوجوی یافتن راهها و شیوههایی برای رهایی از آنها بودهاند. جامعهشناسان «آسیب» را به رفتاری اطلاق میکنند که مخرب زندگی بوده، مورد سرزنش قرار گیرد یا موجب لکهدارشدن و جریمه شود. در کشور ما نیز اهمیت مدیریت، کاهش و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، بهویژه پنج آسیب اجتماعی دارای اولویت، مشخص شده است. به طوری که مقام معظم رهبری، رئیسجمهور را رئیس شورای اجتماعی کشور تعیین فرمودند و خواستار اجرای طرحهای مفید به منظور کنترل، مدیریت و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی شدهاند. یکی از برنامههای موفق در زمینه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، بهویژه اعتیاد، در دوره پیشدبستانی و ابتدایی طرح موسوم به «همکاری خانه و مدرسه» یا فست است که با رسالت بهبود رفتار کودکان، بهزیستی روانشناختی آنان و ایجاد ارتباطات قوی اجتماعی بین خانواده، مدرسه و جامعه اجرا میشود. برنامه درسی همکاری خانه و مدرسه برنامهای مبتنی بر شواهد، پیشگیرانه و مداخلهای زودهنگام است. برنامه درسی همکاری خانه و مدرسه در سال 1988 از سوی محقق علمی و استاد مددکاری اجتماعی، دکتر لین مکدونالد، بنیانگذاری شد. هدف اصلی این برنامه درسی ایجاد روابط قویتر و حمایت از کودکان در خانه و پیشرفت آنان بود. این برنامه بر اساس شواهد، تمرینات و آزمونهای دقیقی که به طور مداوم بهبود داشتهاند، طرحریزی شده است. فرایند اجرای این برنامه بر پایه یادگیری تجربی از سوی اعضای آموزشدیده تیمها از طریق فرایندی تعاملی در قالب ساختاری مشخص با کودکان، والدین و مراکز آموزشی در هشت هفته صورت میپذیرد. تعامل اعضای تیمها با والدین در جهت حمایت از رفتار مثبت والد -فرزندی و در محیطی صمیمی و مفرح همراه با یکسری از فعالیتهای مشخص صورت میپذیرد. پژوهشها نشان داده است اثرات اجرائی این برنامه درسی میتواند زندگی کودکان را تغییر دهد. پس از یک دوره آموزشی این برنامه، مشکلات رفتاری کودکان مدرسه بهبود و مشکلات عاطفی در خانه و مدرسه کاهش مییابد. پیوند والدین و فرزندان تقویت میشود و درگیری خانوادگی کاهش مییابد. برنامه درسی همکاری خانه و مدرسه ضمن توجه به مراحل رشدی کودکان و تاک (تربیت اوان کودکی)، با ایجاد روابط اجتماعی قوی و پیوند خانه و مدرسه سبب توانمندشدن کودکان، خانوادهها و مراکز آموزشی در مقابل آسیبهای اجتماعی میشود. بنابراین ضرورت دارد برنامههای درسی پیشگیرانه و مداخلهای از سنین کودکی و پیشدبستان وارد برنامه درسی رسمی آموزش و پرورش شود. حمایت و آموزش این نوع برنامهها در مدارس یك ضرورت و تأمین سلامت و رفاه اجتماعی در آینده خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.