راز کثیف اقتصاد ایالات متحده
تاد جی. بوخهولز، مدیر مرکز مشاوره سیاستهای اقتصادی کابینه جورج بوش پدر در یادداشتی با عنوان «راز کثیف اقتصاد ایالات متحده» نوشته است: راز کوچک کثیفی در اقتصاد امروز وجود دارد. ایالات متحده از بحران جهانی سود میبرد و این بحران همچنان به نفع آن است. اقتصاد ایالات متحده رونق میگیرد، درحالیکه معترضان بریتانیایی به هیکل سیاستمداران حامی برگزیت میلکشیک میپاشند، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، با تظاهرکنندگان جلیقهزرد نهیلیست روبهرو میشود و شرکتهای فناوری چینی مانند هوآوی میترسند از بازارهای خارجی اخراج شوند. اقتصاد ایالات متحده سال گذشته 2.9 درصد رشد داشت، درحالیکه رشد منطقه یورو فقط 1.8 درصد بود و این به دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعتمادبهنفس بیشتری داد. اما رشد اقتصادی آمریکا در میانه دشواریهای دیگر نقاط جهان، چیزی نیست که کتابهای اقتصاد آن را پیشبینی کنند. از زمان جنگ جهانی دوم چه اتفاقی در اقتصاد جهان افتاده است؟ اقتصاد ایالات متحده وارد مرحلهای گذرا اما پرتوان شده است که ضعف کشورهای خارجی، روحیه را در داخل آن تقویت میکند. اما این رضایت و سرخوشی اقتصادی هیچ ارتباطی با کشمکش و پرخاشهای عصر ترامپ ندارد و بیشتر با نرخ بهره مرتبط است.بهره و هزینههای وامگرفتن درحالحاضر کمتر از هر زمان دیگری از زمان تأسیس خزانهداری فدرال ایالات متحده در سال 1913 است یا در مورد انگلستان، از زمانی که بانک انگلیس در سال 1694 تأسیس شده است.اگر اقتصاددانی مانند داستان ریپ وان وینکل (شخصیتی که به خوابی 20 ساله فرورفت و سالها بعد از استقلال آمریکا از انگلستان از خواب بیدار شد) بعد از گذشت چند دهه از خواب بیدار شود و اعداد و آمارهای امروز را ببیند، تصور میکند یکپنجم آمریکاییها بیکار هستند و در صف دریافت غذای بینوایان ایستادهاند. درعوض، نرخ بیکاری ایالات متحده در پایینترین سطح خود از زمانی است که نیل آرمسترانگ 50 سال پیش اولین قدم مشهور خود را بر سطح ماه گذاشت. این تصور که آمريکا برنده شرایط رکود جهانی است شاید شبیه اظهارنظر یک متفکر مارکسیست در کنج محفلی روشنفکری به نظر برسد، اما واقعا نظری ایدئولوژیک نیست. نرخ بهره مدام پایین نگه داشته شده و تورم پایین مزایای متعددی برای اقتصاد ایالات متحده دارد. مصرفکنندگان آمریکایی که پس از چند دهه رکود بالاخره دستمزدشان افزایش یافته (با درنظرگرفتن تورم) قدرت خریدشان بالا رفته و امکان چانهزنی هم پیدا کردهاند. چند روز پیش یکی از کارکنان یک فروشگاه اپل به من گفت میتوانم یک آیفون جدید را با سود صفر درصد بخرم. نمایندگان مجاز فروش خودرو نیز پیشنهاد فروش با سود صفر درصد میدهند. علاوهبراین، بازار سهام ایالات متحده رونق پیدا کرده، چون سود سپردههای بانکی خیلی اندک است. در سال 1970 که من بچه بودم، مادرم پسانداز خانواده را در بانک گذاشته بود که علاوهبر شش درصد سود، یک مخلوطکن هم جایزه میگرفت. امروزه یک سپرده بانکی ششماهه ممکن است فقط یکسوم درصد سود دریافت کند. سرانجام، نرخهای بهره پایین به این معنی است که مؤسسات تجاری ایالات متحده میتوانند هنگام خرید تجهیزات خود سرمایهگذاری تقریبا رایگان داشته باشند. در نتیجه هزینههای پایین وام و قوانین مالیاتی جدید، اقتصاد ایالات متحده در سال 2018 تعداد 215 هزار شغل جدید فقط در حوزه تولید ماشین ایجاد کرد. سرمایهگذاران خارجی بر این باورند که تجهیزات جدید شرکتهای آمریکایی را رقابتیتر خواهد کرد.صادرات تنها 12 درصد از اقتصاد ایالات متحده را تشکیل میدهد و تقریبا یکسوم آن به کانادا و مکزیک میرود که اقتصاد آنها وضع خوبی دارد. علاوهبراین، بسیاری از ارزشمندترین صادرات ایالات متحده، اقلام «ضروری» (یا کالاهای انحصاری ساختهشده توسط تنها چند شرکت) مانند جتهای بویینگ، تراشههای کوالکام یا اپلآیفون هستند. حتی برای فرانسویها یا آلمانیهای مخالف نیز سخت است که بدون این اقلام بمانند. رشد سرسامآور اقتصاد ایالات متحده، سیاستگذاران کشورهای دیگر را نگران میکند. آنها ترجیح خواهند داد ایالات متحده پابهپا و کنار آنها قرار بگیرد تا مجبور شود راههای همکاری را برای رشد جهانی در پیش گیرد. درعوض، ترامپ بهجای همکاری نیشتر میزند و با خوشحالی از بهرهمندیهای اقتصاد ایالات متحده ناشی از درماندگی کشورهای دیگر میگوید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.