واقعیتهای علمی پنهان در «بازی تاج و تخت»
ترجمه پگاه شهیدی: بسیاری از وبسایتها درباره نکات علمی نادرست موجود در سریال «بازی تاج و تخت» نوشتهاند؛ اما فیزیکدانی به نام ربکا تامپسون در سایت Collider.com تصمیم گرفته است به حقایق جالبی در این داستان و سريال بپردازد. او در این مقاله به 10 نکته علمی درباره اين سرزمين اشاره كرده که ممکن است تاکنون به آن پی نبرده باشید. در اینجا پنج مورد را میخوانیم. او درصدد است در اين مقاله به اين نكته اشاره كند كه اگرچه اين داستان فانتزي در مواردي ميتواند اساس و پايه علمي داشته باشد، در مواردي هم به طور كامل با دنیای واقعیت در تضاد كامل است. 1. بعد از اینکه سر نِد استارک از تنش جدا شد، امكانش هست او برای 10 ثانیه هوشیار بماند. از زمان اختراع گیوتین این سؤال مطرح بوده که آیا سر بعد از جداشدن از بدن هنوز هوشیار است یا نه. دانشمندان بر این باورند مغز هنگامی هوشیاری خود را از دست میدهد که جریان خون به سمت مغز قطع و اطلاعرسانی نورونها نیز قطع شود؛ این روند ممکن است مدت کوتاهی ادامه یابد. در جریان انقلاب فرانسه دانشمندان از محکوم میخواستند بعد از قطعشدن سر پلک بزند یا سخن بگوید، اما به نتایج قابل قبولی دست نیافتند. مدتی بعد دانشمندان هلندی با قراردادن الکترود در سر موشها و قطعکردن سر آنها، بر اساس مدت فعالیت مغز موش، به این فرضیه رسیدند فردی که سرش قطع میشود، برای حدود 10 ثانیه هوشیار خواهد بود. 2. دیوار یخی احتمالا در عمل قابل استفاده نیست، اما نظاميان یک بار سعی کردند از آن استفاده کنند. دیوارهای یخی ایده خوبی برای دفاع هستند زیرا مواد سازنده آنها فراوان و در دسترس است، نمیتوان آنها را سوزاند و اجسامی را که به سمتشان پرتاب میشود جذب میکنند و بهراحتی شکاف برنمیدارند. اما متأسفانه دیواری كه در سریال وجود دارد، براي طولانیمدت حتی در سرمای شدید قطب شمال هم پایدار نمیماند. بر اساس معادلات و شبیهسازی دکتر مارتین تروفر، دانشمند یخچالشناسي دانشگاه آلاسکا، این دیوار بعد از هزار سال (که در سریال گفته میشود این مدت دوام آورده) بیشتر مانند سرسره يخی خواهد شد. در جنگ جهانی دوم، متفقین برای حمل هواپیماهایی به سمت قطب نیاز به ناوگانی داشتند که ارزان باشند و دشمنان نتوانند آنها را بسوزانند و علاوه بر آن، به وسیله زیردریاییهای آلمانی تخریب نشوند. مهندسان ارتش به دنبال درستکردن وسايلي نظامي از یخ و خردهچوب برای مقاومترشدن یخ بودند. پروژه در ابتدا بهخوبی پیش رفت ولی با دستیابی به فناوریهای پیشرفتهتر هوانوردی دیگر به این کشتیهای یخی نیازی نبود. 3. انفجار ماه میتواند دلیلی برای فصلهای پیشبینیناپذیر باشد. محور چرخش زمین از راستای عمود 23.5 درجه انحراف دارد؛ این محور بسیار پایدار است و در طول زمان تغییرات ناچیزی دارد. وجود ماه دلیل اصلی این پایداری است، اگر این انحراف بین 60 تا 80 درجه بود، دیگر ماه نمیتوانست این ثبات را برای محور زمین ایجاد کند، به همین دلیل، فصول ترتیب طبیعی امروزی را نمیداشتند. بر اساس توضیحی که در کتاب آمده و در سریال نیست، این سیاره زمانی دو قمر داشته است. اگر دو قمر سیاره را ثابت نگه دارد و یکی از آنها منفجر شود، تعادل محور چرخش زمین به هم میخورد و در نتیجه توالی فصلها پیشبینیناپذیر میشود و پدیدهای مانند «شب طولانی» رخ خواهد داد. 4. شاید «پادشاه شب» و «وايت واكرها» واقعی نباشند اما طبیعت مملو از زامبی و موجوداتي نظير آن است. انواع مختلفی از غريبهها و بيگانهها در اين مجموعه دیده میشوند، مانند آنهایی که از مغز انسان تغذیه میکنند یا آنها که «پادشاه شب» سریال کنترلشان میکند. در طبیعت نیز بیماریها و انگلهایی حتی ترسناکتر از این وجود دارد. برخی انگلها میتوانند میزبان خود را تحت کنترل قرار دهند و تقریبا آنها را به زامبی تبدیل کنند. حیوان مبتلا به بیماری هاری کف بر دهان میآورد و روی دو پا راه میرود و به اغما میرود. بیماری تکسوپلاسموز که عامل انتقال آن معمولا گربه است، شخص را به رفتارهای گربهای وامیدارد. 5. فولاد والِریَن ممکن است دارای نانوتیوبهای کربنی باشد. فولاد والرین بر اساس نوعی واقعی که «فولاد دمشق» نام دارد، دارای تیزترین تیغه است و گفته میشود میتواند تار موی انسان را از قطر دو نیم کند. درصد کربن موجود در این فولاد بسیار بالاست که باعث میشود بسیار شکننده باشد، بنابراین غربیها در زمان قدیم نتوانستند آن را به سلاحی کارآمد تبدیل کنند اما آهنگران دمشق از این فولاد در بهترین شمشیرهای جهان استفاده کردند اما روش تولید آنها فراموش شد. بعدها دانشمندان آلمانی با استفاده از اشعه ایکس دریافتند دورتادور تیغه این شمشیرها از نانوتیوبهای کربنی پوشیده شده است و فرایند کند ذوبشدن و پرداختکاری این فولاد باعث شکلگیری این نانوکربنها شده. نانوتیوبهای کربن پنج بار محکمتر از فولاد و 50 هزار بار کوچکتر از قطر موی انسان هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.