|

ايستگاه ارواح

شرق: «وحشت مدام» عنوان مجموعه‌اي از داستان‌هاي كوتاه جنايي از نويسندگان زن است كه با ويراست اليزابت جورج و ترجمه شيرين سادات‌صفوي در نشر كتاب‌پارسه منتشر شده است. عنوان فرعي اين كتاب، «صد سال زنان جنايي‌نويس» است و انتشار آنها در كنار يكديگر نشان مي‌دهد كه زنان چه نقشي در پيشبرد داستان‌ جنايي مدرن داشته‌اند. اليزابت جورج كه كار ويراست كتاب را انجام داده، نويسنده چهارده كتاب پرفروش نيويورك‌تايمز در ژانر تعليق و معمايي است و به‌جز اين دو مجموعه‌داستان كوتاه نيز گردآوري و منتشر كرده است. او تاكنون جوايزي از جمله جايزه بزرگ ادبيات كارآگاهي فرانسه را برده است. «وحشت مدام» شامل يازده داستان كوتاه از نويسندگان مختلف است. كتاب با داستاني از آنتونيا فريزر با عنوان «جمايما شور در كنار گور آفتابي» آغاز مي‌شود. آنتونيا فريزر نويسنده‌اي است كه در سال 1977 و با انتشار «به خاموشي يك راهبه»، كه اولين جلد از مجموعه جمايما شور بود، وارد جهان ادبيات پليسي شد. جمايما شور يكي از اولين و موفق‌ترين كارآگاه‌هاي خصوصي بود كه از دنياي روزنامه‌نگاري وارد كار پليسي مي‌شد. برخي فريزر را يك «جنايي‌نويس فمينيست» ناميده‌اند. داستاني كه از او در مجموعه «وحشت مدام» انتخاب شده، پس‌زمينه‌اي تاريخي دارد و از جمله داستان‌هايي است كه نشان‌دهنده علايق نويسنده‌اش است. داستان‌هاي ديگري كه در اين مجموعه منتشر شده‌اند عبارتند از: «وحشت مدام» از نانسي پيكارد، «جوان‌ها آرزو خواهند داشت و پيرها خواب و خيال خواهند ديد» از كريستين كاترين راش، «زن درنده» از شارين مك كرامب، «عجله كن، جك» از باربارا پل، «ايستگاه ارواح» از كارولين ويت، «ماه نو و مارهاي رنگي» از وندي هورنزبي، «مرگ پرنده مهاجر» از جي.آ جانس، «دهانه رودخانه» از ليا ماتيرا، «رسوايي در زمستان» از گيليان لينسكات و «خزان انگليسي-پاييز آمريكايي» از مينت والترز. داستان «وحشت مدام» پيكارد كه عنوان مجموعه نيز از نام اين داستان برگرفته شده اين‌طور شروع مي‌شود: «خط سياهي بر من بكش... مل براون كه او را با اسامي پل‌مل و آني‌مل هم مي‌شناختند، همان‌طور كه سوار بر موتور هارلي- ديويدسون سياه و قديمي‌اش مسير ميسوري به كانزاس را پشت‌سر مي‌گذاشت، پشت بادشكن موتور نشسته بود و اين بند ترانه را دوباره و دوباره زير لب تكرار مي‌كرد. او عاشق كانزاس بود، چون بزرگراه روبرويش درست مثل خط دراز و سياه و پهني بود كه جلوي پايش كشيده مي‌شد. خط سياهي بر من بكش... زير نور اواخر بعدازظهر، رو به جلو گاز مي‌داد و حس مي‌كرد مست و كور دارد جاده‌اي آسماني به سمت خورشيد را مي‌پيمايد. ابرهاي دوردست اين احتمال را مي‌دادند كه شب بر سرش ببارند، ولي او نگران نبود. شنيده بود كانزاس پر از مزرعه و دامداري خالي است و آدم مي‌تواند يك شب را تويشان بگذراند. حس مي‌كرد كانزاس جايي است كه مي‌تواني خودت در آن متل مجاني‌ات را انتخاب كني...». مرزهاي تخيل «تنهايي؛ حسي كه پيش از اين برايم بيگانه و نامفهوم بود، شب‌ها مرا در خود مي‌فشارد. اين حس معمولا نيمه‌شب‌ها سراغم مي‌آيد، هنگامي كه گويا هر آن‌چه زنده‌اند، مي‌ميرند و سروصداها خاموش مي‌شوند. در چنين لحظه‌هايي، از بس صداي نفس‌هاي نزديك كسي را مي‌شنوم، حس مي‌كنم، ميان آرواره‌هاي حيوان درنده‌اي گير افتاده‌ام. برمي‌خيزم و عصباني در سالن بزرگي قدم مي‌زنم كه از آن جاي دفتر استفاده مي‌كنم. راه گريزي نيست. تنهايي، حسي غليظ و چسبناك نيست، تيز و برنده است، دست مثل خنجر...». داستان بلند «مانع» از پاول وژينف با اين سطور شروع مي‌شود. پاول وژينف نام مستعار نيكلا دلچف گوگف، نويسنده و فيلمنامه‌نويس بلغارستاني است كه در سال 1914 متولد شد. او زندگي پرماجرايي داشته و سال‌هاي نوجواني و جواني‌اش با اخراج از مدرسه، مبارزه و زندان همراه بود. وژينف از بيست‌سالگي به داستان‌نويسي روي آورد و در آغاز داستان‌هايش را در مجلات پايتخت كشورش منتشر مي‌كرد. «جاده‌اي بدون پل» اولين مجموعه‌داستان اوست كه در سال 1938 به چاپ رسيد و پس از آن گزيده‌اي ديگر از داستان‌هايش را در كتابي با عنوان «روزها و شب‌ها» منتشر كرد. اين دو كتاب با اتكا به سنت رئاليسم سوسياليستي نوشته شده‌‌اند. وژينف، در سال‌هاي جنگ جهاني دوم روزنامه‌نگار نظامي بود و بعد از آن نيز كار روزنامه‌نگاري را ادامه داد. وژينف را شناسنامه ادبيات معاصر بلغارستان ناميده‌اند و آن‌طور كه در كتاب نيز توضيح داده شده، او اولين نويسنده بلغارستاني است كه از عنصر فانتزي در داستان‌هايش استفاده كرده است. به‌تازگي داستان بلند «مانع» به همراه داستان كوتاه «يك روز پاييزي در شاهراه» در كتابي با عنوان «آدم‌هاي عادي پرواز نمي‌كنند» با ترجمه حضرت وهريز در نشر كتاب‌پارسه منتشر شده است. بسياري از منتقدان «مانع» را مهم‌ترين اثر وژينف معرفي كرده‌اند. اين داستان در سال 1976 و در اوج اقتدار حزب كمونيست بلغارستان نوشته و منتشر شد و تاكنون به زبان‌هاي متعددي ترجمه شده است. «مانع»، روايت آشنايي اتفاقي آنتوان و داروتيا است. آنتوان مردي است در ابتداي چهل‌سالگي، او آهنگساز معروف كشورش است و آدمي است تودار و منطقي. داروتيا دختري است متفاوت از ديگران كه كودكي سختي را پشت‌سر گذاشته و پزشكان او را ديوانه و بيمار دانسته‌اند. او مي‌تواند افكار ديگران را بخواند. مترجم كتاب درباره اين داستان نوشته: «مانع داستاني است در مورد بن‌بست‌ها و چارچوب‌هايي كه آدمي براي خود ايجاد مي‌كند. از قرار معلوم، موسيقي، انعطاف‌پذيرترين نوع هنر براي تفسير است و هنرآفرينان اين عرصه، لابد صاحبان انعطاف‌پذيرترين و نيرومندترين قدرت ممكن تخيل. اما وقتي ذهن آدمي چارچوب‌بندي شده باشد، حتي بااستعدادترين هنرمند نيز تلاش مي‌كند آن‌چه را با چشم مي‌بيند، با معيارهاي حك‌شده ذهنش ميزان كند و اگر ديده‌هايش با آن معيارها برابر نباشند، يا در اين گمان مي‌افتد كه عقلش را از دست داده است يا فكر مي‌كند چيزي در دنياي پيرامون سرجايش نيست». وژينف، قهرمان اين داستانش را با اين خصوصيات در موقعيتي عجيب قرار مي‌دهد و او را با دختري كه توانايي خارق‌العاده‌اي دارد مواجه مي‌كند. «مانع» سرگذشت اين آشنايي است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.