روز صنعت و معدن امسال!
لطفعلی بخشی . کارشناس اقتصادی
شرایط دشوار فعلی بزرگترین فرصت کشور برای رهایی از اقتصاد تکمحصولی و وابستگی به نفت است.روز صنعت و معدن چند روز دیگر فرا میرسد. طبق معمول هرساله مراسمي و بزرگداشتی و دادن چند لوح به چند صنعتگر و معدنکار و تمام! اما امسال کشور در وضعیت ویژهای قرار دارد که با همه سالهای گذشته متفاوت است: تحریمهای فراگیر، مشکلات و محدودیتهای متعددی را در سر راه صادرات و واردات کشور قرار داده است. تحریمهای نفت درآمدهای ارزی کشور را به شدت کاهش داده است. بسیاری از کالاها و ماشینآلات مورد نیاز مردم و کشور بهدلیل تحریمها امکان واردات ندارند و اگر تحریمها هم نباشند با این قیمتهای ارز، خرید آنها توجیه اقتصادی ندارد. کاهش ارزش پول ملی روند تورمی دردآوری را به اقشار متوسط و پايین جامعه تحمیل میکند. گرفتاریهای ناشی از دولت بزرگ و حجیم و مشکلات ناشی از محیط کسبوکار، گلوی فعالان اقتصادی را میفشارد و بسیاری مشکلات دیگر.با این همه مشکل و دشواری، بزرگداشت روز صنعت و معدن به چه کاری میآید؟ دست بر قضا، بزرگداشت روز صنعت و معدن امسال میتواند متفاوت و راهگشا باشد.با توجه به اوضاع بینالمللی و مواضع مسئولان، چشمانداز امیدوارکنندهای برای رفع مشکلات وجود ندارد و به نظر نمیرسد که در کوتاهمدت از حجم آنها کاسته شود. از سوی دیگر با توجه به روند بینالمللی که دوستان و دشمنان ما جای نفت ایران را در بازارهای بینالمللی پر کردهاند و روند نزولی قیمت نفت، چشمانداز مثبتی برای افزایش درآمدهای نفتی و ارزی در کوتاهمدت و میانمدت موجود نیست و به نظر میرسد درآمد نفت نقش همیشگی خود را در تأمین بودجه کشور برای همیشه از دست داده است که از یک دیدگاه جای خوشحالی دارد. صادرات محصولات کشاورزی و مواد غذايی نیز با توجه به چشمانداز اقلیمی کشور و نیازهای داخلی، نمیتواند درآمد ارزی قابل اتکايی برای کشور فراهم كند. درآمد ارزی خدمات نیز با توجه به تحریمها و عدم ارتباط و عقبماندگی ما از جهان نمیتواند امیدبخش باشد. بنابراین صنعت و معدن واقعیترین چشمانداز کشور برای تأمین نیازهای داخلی و کسب درآمد ارزی است. بهخصوص آنکه صنعت و معدن از تحریمهای کشور، به نسبت سایر بخشها، آسیب کمتری دیده است.اما صنعت و معدن کشور نیز در چنبره مشکلات گرفتار است. اگر عزمی باشد صنعت و معدن میتواند در سختترین شرایط، بخش بزرگی از نیازهای مردم و صنعت کشور را تأمین کند و با صادرات محصولات صنعتی و معدنی، درآمد ارزی نیز برای کشور کسب كند. برای اولین بار در کشور، بهدلیل محدویتهای فروش نفت و تحریمها، دولت مجبور خواهد بود از واردات چشم بپوشد و به صنایع داخلی چشم بدوزد. بهعلاوه محدودیتهای ارزی و تحریمها راه واردات بسیاری از کالاها و ماشینآلات را به کشور بسته است. متأسفانه صنعت کشور با وجود توان و امکانات بسیار بالا، کمتر مورد عنایت دولتمردان ما بوده است. اینک صنایع داخلی که همیشه بهدلیل قیمتهای ارز و رانتهای آن، در مقابل واردات و واردکنندگان بازنده بودهاند، فرصت بیبدیلی برای اظهار وجود خواهند یافت.روز صنعت و معدن امسال میتواند آغازگر دوران جدیدی در صنعت و معدن کشور باشد. برای اینکه صنعت و معدن، بهعنوان تنها شانس اقتصاد کشور برای تأمین نیازهای داخلی و صادرات، بتواند در این برهه حساس بهطور مطلوب ایفای نقش کند، لازم است: گامهای اساسی در بهبود محیط کسبوکار کشور و اجرائیكردن قانون مربوطه برداشته شود. تقلیل و حذف مجوزهای غیرضروری دولتی و ادغام امور مجوزها در یک سازمان، کاهش مالیات تولیدکنندگان، اجازه تطبیق قیمت کالاها و خدمات با توجه به قیمتهای جاری اقلام تولیدی، نهادهها، مواد اولیه و دستمزدها، فراهمكردن زمینه رقابت سالم بین تولیدکنندگان داخلی، تخصیصندادن هیچ گونه ارز ترجیحی به صنعت و معدن، تشویق مردم به مصرف کالاهای داخلی، اتخاذ سیاستهای تعاملی با جهان و بهخصوص کشورهای همسایه برای زمینهسازی جهت صادرات کالاهای ایرانی.بکوشیم روز صنعت و معدن امسال را به آغاز راه و نگاهی نو به صنعت و معدن کشور تبدیل کنیم و زمینه را برای فعالیت گسترده صنعتگران داخلی و معادن بزرگ و کوچک کشور بیش از پیش فراهم كنيم. اگر زمینههای لازم برای فعالیتهای صنعت و معدن کشور آماده شود، این دو بخش با توان و رشد بالقوه خود میتوانند رشد اقتصادی منفی کشور را کاهش داده و به رشد مثبت تبدیل کنند، بخش بزرگی از نیازهای مردم و صنایع داخلی را تأمین كنند، زمینه صادرات گسترده کالاهای معدنی و صنعتی کشور، بهخصوص به کشورهای همسایه را فراهم و از ایجاد بیکاری گسترده در نیروی کار کشور پیشگیری کنند. مسئولان کشور بدانند تنها شانس عبور کشور از این گردنه سخت میداندادن و اتکا به صنعت و معدن است. صنعتگران کشور نیز با نگرش به قیمتهای ارز و تحریمها، بهترین فرصت و موقعیت را برای خدمت به کشور و مردم و جاانداختن کالاهای ساخت داخل خواهند داشت و با توجه به امکاننداشتن واردات در بسیاری زمينهها، امکان رشد و شکوفايی توان و استعدادهای داخلی فراهم خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.