|

سفیر ایران در ژاپن:

توکیو از طرف پیشنهاد‌دهنده میانجیگری اختیارات کافی داشته باشد

«شینزو آبه»، نخست‌وزیر ژاپن که روز چهارشنبه میهمان تهران است، گفت که ثبات منطقه خاورمیانه اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. خبرگزاری کیودو روز یکشنبه گزارش داده است: آبه که به‌تازگی ملاقات‌هایی با محمد‌جواد ظریف، وزیر خارجه ایران و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در توکیو داشت، افزود که برای ژاپن و آمریکا و کل جامعه بین‌المللی، صلح و امنیت و ثبات در خاورمیانه مهم است. نخست‌وزیر ژاپن اظهار کرده است که مایل نیست چنین تنش‌هایی افزایش داشته باشد؛ او گفته است: «من برای کاستن از تنش‌ها و برون‌رفت از این شرایط تلاش خواهم کرد».

در همین حال گزارش رسانه‌های ژاپن از جمله ژاپن‌تایمز و ژاپن‌تودی حاکی از آن است که آمریکا از تلاش‌های آبه برای سفر به ایران با هدف باز‌کردن راهی برای ارتباط میان آمریکا و ایران استقبال و حمایت کرده است. به نوشته ایرنا، خبرگزاری کیودو گزارش داده است که آبه اولین نخست‌وزیر ژاپن است که در ۴۱ سال گذشته راهی ایران می‌شود، او قصد دارد با مسئولان و مقام‌های کلیدی ایران مستقیما وارد گفت‌و‌گو شود و این سفری بسیار مهم به حساب می‌آید. رسانه‌های ژاپن می‌افزایند که سفر آبه مورد توجه جامعه بین‌المللی قرار گرفته است این یک رویداد شاید نسبتا بی‌سابقه است؛ ژاپن روابط مستحکم اقتصادی با ایران دارد و یک مذاکره‌کننده بالقوه مطلوب محسوب می‌شود. رئیس‌جمهوری آمریکا با توجه به استحکام روابط اقتصادی ایران و ژاپن به نخست‌وزیر این کشور در ملاقات ماه گذشته میلادی گفت که آبه روابط خیلی خوبی با تهران دارد.

در همین راستا ، مرتضی رحمانی‌موحد، سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار ایران در توکیو، در گفت‌وگو با یک کانال خبری داخلی گفته است که «اصولا مشترکات دو کشور می‌تواند یکی از بسترهای گسترش روابط دوجانبه باشد اما با وجود برقرار‌بودن این اصل در مناسبات ایران و ژاپن، روابط دو کشور تحت تأثیر فشار کشور ثالث قرار گرفته است. بیش از ۸۰ درصد انرژی فسیلی ژاپن از منطقه خلیج‌فارس تأمین می‌شود، پس منطقی به نظر می‌رسد که ژاپن به تحولات و تنش‌های موجود در این منطقه حساس باشد و عکس‌العمل نشان دهد. طبیعتا ژاپن برای صیانت از منافع خود از مجموعه ظرفیت‌های قابل فعال‌سازی برای حل‌و‌فصل تنش‌ها و مشکلات و برقراری ثبات لازم در منطقه استفاده خواهد کرد. بر این اساس، ژاپن در تلاش است با استفاده از روابط دوستانه خود با ایران و آمریکا حداکثر مساعی ممکن را برای تحقق این هدف به‌کار گیرد. به موازات این امر، نباید از رابطه دوستانه و نزدیک ژاپن با کشورهای منطقه خلیج‌فارس نیز غافل ماند، به طور طبیعی این مناسبات می‌تواند در ایجاد بستر لازم برای برقراری مفاهمه و گفت‌وگوی منطقه‌ای به‌کار گرفته شود».

سفیر ایران در پاسخ به سؤالی به تحت تأثیرِ آمریکا قرار‌گرفتن روابط ایران و ژاپن در بخش اقتصادی اذعان کرد و افزود: «اما در برخی زمینه‌ها اختلاف نظرهایی بین آمریکا و ژاپن در مسائل جهانی وجود دارد که از آن جمله می‌توان به واکنش توکیو به خروج آمریکا از برجام اشاره کرد. همچنین خروج آمریکا از قرارداد مشارکت تجاری موسوم به TPP و پیمان آب‌و‌هوایی پاریس نیز افزون بر موضوع برجام مسئله مورد اختلاف نظر دو کشور است». «روابط اقتصادی ایران و ژاپن در‌حال‌حاضر متأثر از تهدید شرکت‌های ژاپنی از سوی آمریکا برای خرید نفت و ممانعت از توسعه روابط با ایران است. باید تلاش کرد همکاری‌های دو‌جانبه را فارغ از این تحولات شکل داد و با استفاده از روش‌های ابتکاری زمینه ایجاد ثبات و پایداری در روابط اقتصادی و توسعه حضور شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران ژاپنی را در ایران فراهم کرد».

رحمانی‌موحد در بخش دیگری از این مصاحبه به محافظه‌کاری سنتی ژاپنی اشاره کرد و گفت: «به‌صورت سنتی و معمول علاقه زیادی از سوی شرکت‌های ژاپنی برای حفظ و توسعه رابطه با کشورمان وجود دارد. این امر همواره و در ملاقات‌های متعدد با مقامات ژاپنی مورد تأکید قرار گرفته است. اما محافظه‌کاری سنتی حاکم بر رفتارهای سیاسی و اقتصادی ژاپنی‌ها نیز یکی از مؤلفه‌های اصلی تأثیرگذار بر تصمیم‌گیری شرکت‌های ژاپنی برای تداوم همکاری است. نکته مهم در گسترش و تداوم روابط اقتصادی موضوع خرید نفت از ایران و برقراری کانال تبادلات بانکی بین دو کشور است. از سوی دیگر، به‌دلیل ارتباطات گسترده و در‌هم‌تنیدگی اقتصاد ژاپن با آمریکا میزان ریسک‌پذیری شرکت‌های ژاپنی به‌دلیل ترس آنها از مجازات شدید از سوی آمریکا در شرایط حداقلی است. ایران بارها اعلام کرده است که روابط سنتی و تاریخی دو کشور نباید تحت‌الشعاع سیاست‌ها و فشارهای کشور ثالث قرار گیرد؛ زیرا این امر موجب از‌دست‌رفتن فرصت‌ها در بازار بزرگ ایران برای شرکت‌های ژاپنی خواهد شد».

سفیر ایران در ژاپن در پاسخ به سؤال دیگری درباره «ایفای نقش میانجی از سوی ژاپن برای کاهش تنش‌های میان ایران و آمریکا» نیز توضیح داد: «من فکر می‌کنم ظرفیت‌های گسترده همکاری دوجانبه میان ایران و ژاپن و علاقه‌مندی رهبران دو کشور به توسعه و تعمیق مناسبات دوجانبه به اندازه کافی واجد فرصت و قابلیت برای شکل‌گیری این سفر است و از‌این‌رو ترجیح ما این است که موضوعات دیگر بر این مسئله سایه نیندازد؛ اما اگر ژاپن به دلایل مختلف به ایفای چنین نقشی علاقه‌مند است، طبیعتا باید از طرف پیشنهاد‌دهنده میانجیگری اختیارات کافی داشته باشد و جمهوری اسلامی ایران با اینکه چنین درخواستی ندارد، اما می‌تواند نقطه نظرات دوستان قدیمی خود را بشنود».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.