|

یک تک‌نگاری درباره سیمین بهبهانی

شرق: «سیمین بهبهانی: شاعر و تکاپوگر مدنی» یک تک‌نگاری است از کامیار عابدی درباره زنده‌یاد سیمین بهبهانی که در نشر جهان کتاب منتشر شده است. کامیار عابدی در این کتاب، چنان‌که در توضیح پشت جلد آن نیز آمده، نه‌فقط به زندگی و شعر سیمین بهبهانی بلکه به دیگر ابعاد شخصیتی او نیز پرداخته است. کتاب شامل 12 بخش است و با نگاهی به زندگی سیمین بهبهانی آغاز می‌شود. عابدی در بخشی از پیشگفتار این کتاب درباره شعر سیمین بهبهانی می‌نویسد: «بهبهانی گوینده‌ای است که دو دوره عمده سنت/ نوسنت‌گرایی و نوگرایی ادبی را با تمرکز در قالب غزل در بیش از هفت دهه شعرگویی از سر گذراند. وی را می‌توان شاعری بسیار چیره‌دست با تصویرها و زبانی همواره نوشوَنده، و پُرطراوت قلمداد کرد». کامیار عابدی در کتاب «سیمین بهبهانی: شاعر و تکاپوگر مدنی» علاوه‌بر شعر سیمین بهبهانی به دیدگاه‌ها و تحلیل‌های او درباره شعر نیز پرداخته است. او همچنین بخشی از کتاب را به ترانه‌های سیمین بهبهانی اختصاص داده و در بخشی از کتاب نیز با عنوان «بهبهانی: داستان‌نویس یا روایتگر؟» به نوشته‌هایی از بهبهانی پرداخته که شکلی داستان‌گونه دارند. سیمین بهبهانی به‌عنوان تکاپوگر مدنی از دیگر ابعاد شخصیت سیمین بهبهانی است که در بخشی از کتاب به آن پرداخته شده است. بخشی از کتاب نیز شامل گفت‌وگویی است با سیمین بهبهانی که مژده دقیقی، شهلا شرکت و کامیار عابدی در آن حضور دارند. در بخشی از کتاب نیز با عنوان «در آیینه آراء» آرای بیست‌ویک تن از شخصیت‌های ادبی درباره سیمین بهبهانی آمده است. در اين بخش نظرات چهره‌هايي چون اميرهوشنگ ابتهاج، مهدي اخوان‌ثالث، رضا براهني، علي‌محمد حق‌شناس، محمد حقوقي، سيمين دانشور، عبدالحسين زرين‌كوب، محمدعلي سپانلو، محمدحسين شهريار، جواد مجابي، نادر نادرپور، احسان يارشاطر، غلامحسين يوسفي و... آورده شده است. پایان کتاب نیز به کتاب‌شناسی سیمین بهبهانی اختصاص دارد. آنچه می‌خوانید بخشی از صحبت‌های سیمین بهبهانی است درباره دشواریِ کارِ شاعری که از گفت‌وگوی چاپ‌شده در کتاب انتخاب شده است: «برای سرودن شعر، آدم باید یک فرهنگ غنی داشته باشد و این هم به دست نمی‌آید مگر در طول سالیان و با مطالعه. هیچ دانشکده‌ای نمی‌تواند همه این‌ها را در آن واحد به آدم بدهد. البته دانشکده‌ رفتن خیلی خوب است، دکترا گرفتن بسیار عالی است. ولی یادگرفتن این‌ها کافی نیست. آن حالت و آن استعداد لازم است. هر کس که غمش گرفت و دو کلمه روی کاغذ نوشت، یا هرکس که خوشحال بود و شکلی روی کاغذ کشید که شاعر نمی‌شود. این را باید مردم ما بدانند و توقع هم نداشته باشند که همه شاعر باشند. واقعیتش، شاعری هم زیاد برای آدم خوشبختی به بار نمی‌آورد. یک‌عمر آدم بایستی زجر بکشد. این است که تورم شاعر را من در این روزگار می‌بینم. بسیاری از این‌ها یک کتاب چاپ می‌کنند و دیگر تمام می‌شود. یعنی خیلی زود می‌فهمند که نباید این کار را بکنند و این کارشان نیست. بسیاری هم هستند که نه، همین‌طور ادامه می‌دهند. البته ادامه دادن خیلی هم خوب است، ولی آدم یواش‌یواش یاد می‌گیرد. اگر کسی واقعا این علاقه را داشته باشد، این کوشش را داشته باشد که عمرش را، جانش را، وقتش را بگذارد پای شعر، به یک جایی هم می‌رسد. به شرط این‌که استعداد ذاتی هم داشته باشد و رابطه‌اش را با ادبیات قدیم قطع نکند. الآن شما شاملو را که نگاه می‌کنید، می‌بینید چقدر لغت در دسترس دارد، چقدر احاطه روی لغت دارد». نگاهی به زندگی، بهبهانی و تکاپوهای مدنی، گام‌های نخست در شعر، نوسنت‌خواهی و تغزل‌گرایی در شعر، دوره گذار در شعر، نواندیشی و نوگرایی گسترده در غزل، بهبهانیِ شاعر، بهبهانی و ترانه‌سرایی، بهبهانی: تحلیل‌گر شعر، بهبهانی: داستان‌نویس یا روایتگر؟، گفت‌وگویی با بهبهانی و در آیینه آراء عنوان‌های بخش‌های دوازده‌گانه کتاب «سیمین بهبهانی: شاعر و تکاپوگر مدنی» هستند. آن‌طور كه عابدي در متن ابتدايي كتاب هم توضيح داده است، سيمين بهبهاني نه‌فقط به‌عنوان شاعر بلكه به‌عنوان «تكاپوگر مدني، ترانه‌سرا، تحليلگر‌ شعر و روايت‌گر آثار منثور» هم به فعاليت پرداخته است و ازاين‌رو او در كتابش چند فصل را به ديگر وجوه فعاليت‌هاي بهبهاني اختصاص داده است. عابدي در بخشي از كتاب كه به بهبهاني به‌عنوان تحليل‌گر شعر توجه كرده نوشته است: «سيمين بهبهاني به‌ويژه پس از آن‌كه كار تدريس را به كناري گذاشت و فرصت بيش‌تري يافت، علاوه‌بر شعرگويي، به نوشتن درباره ادبيات، و شركت در گفت‌وگو در اين قلمرو گراييد. در قسمت اخير، به‌طبع، بحث از طريق پرسش‌وپاسخ شكل گرفته است. اما در قسمت پيشين، وي با مقاله‌نويسي، كتاب‌گزاري، يادداشت‌نگاري، نامه‌نويسي و مانند آن‌ها به ادبيات پرداخته است».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.