|

زیر آسمان فیروزه‌ای

نگاهي به نمايش «ماربازي»«دردسر بزرگ» ياسمن خليلي‌فرد: «ماربازي» نمايشي است با طرح داستاني مشخص از اتفاقات واقعي زندگي مشترک يک زوج؛ زوجي که اختلافات به ظاهر ساده آنها با گذر زمان بحراني و پيچيده شده‌اند. لحن نمايش در آغاز طنز است. شوخي‌هاي متعدد کلامي شخصيت‌ها و بهره‌گيري از لحن کميک در ابراز و بيان مشکلات و ناراحتي‌هايشان باعث مي‌شود مخاطب از اندوه نهفته در زيرلايه‌هاي متن فاصله بگيرد، اما اين سير به مرور تغيير مي‌کند و هرچه به انتهاي نمايش نزديک‌تر مي‌شويم، از بار طنز اثر کاسته و بر تلخي آن افزوده مي‌شود، چراکه ابتدا به نظر مي‌رسد سرانجام راهي براي حل‌وفصل بحران‌هاي زوج پيدا شود، اما هم مخاطب و هم شخصيت‌ها هرچه به سمت پايان نمايش پيش مي‌روند، از حل اين اختلافات بيشتر نااميد و عاجز مي‌شوند و همين بر تلخي کار مي‌افزايد. متن نمايش بسيار جذاب است. ديالوگ‌ها، شخصيت‌ها و موقعيت‌هاي ايجادشده پتانسيل بالايي براي جلب توجه تماشاگر دارند. طي پيشرفت داستان، مخاطب به آرامي از لايه‌هاي ظاهري متن عبور کرده و به اعماق آن مي‌رسد و در اين فرايند با کاراکترها احساس نزديکي بيشتري کرده و بعضا با يکي از آنها يا حتي هردونفرشان همذات‌پنداري مي‌کنيم. به همان اندازه‌اي که متن کار ساده و درعين‌حال پرمغز است، اجراي آن نيز متعارف است. نويسنده با روايتي خطي و کاملا داستاني به تشريح اتفاق‌هاي مستند زندگي يک زوج مي‌پردازد. ديالوگ‌ها مهم‌ترين عنصر نمايشند. انتخاب يک شنونده غايب (مشاور) براي اظهارات زن و مرد، تمهيد هوشمندانه‌اي است. بازيگران درعين‌حال که مخاطبي براي حرف‌هاي خود دارند، گويا در ذهن خود و در خلوت خودشان قرار است تجربه 14 سال زندگي مشترک را مرور کنند. طنز ملايم متن به کندوکاو روابط رمانتيک امروزي مي‌پردازد و علاوه‌بر ترسيم مشکلات و دغدغه‌هاي زوج‌هاي امروزي بر مسئله الزامي‌بودن مراجعه به مشاور براي حل بحران‌هاي خانوادگي نيز تأکيد مي‌کند. «ماربازي» قرار نيست به ستايش يا نکوهش رفتارهاي مرد يا زن در جامعه بپردازد؛ درواقع هيچ‌گونه نگاه يک‌سويه‌اي به هيچ‌يک از دو جنسيت نمايش نشده است، بلکه نوک پيکان به سمت هر دو طرف يک رابطه و حتي حفره‌هاي اجتماعي که تبعاتشان همين نابساماني‌هاي خانوادگي است گرفته شده. «ماربازي» قرار نيست مخاطب را با غافلگيري‌هاي متعدد مواجه کند. وظيفه اصلي چنين نمايشي روبه‌روکردن تماشاگر است با ناکامي‌ها، حسرت‌ها و ترس‌هاي زندگي روزمره‌اش. دشتي با انتخاب تنها دو شخصيت و پرهيز از ورود شخصيت‌هاي فرعي به کار خود، فروپاشي يک زندگي زناشويي را نه به واسطه امري انتزاعي، بلکه با بهره‌گيري از سلسله‌اي از رخدادهاي زيسته و مستند در چهاردهمين سال از زندگي مشترکشان با مخاطب به اشتراک مي‌گذارد. همان‌طور که اذعان داشتم، «ماربازي» فرم چندان نامتعارفي ندارد. اين نمايش لايه‌لايه با حکايت اتفاقات از سوي زن و مرد به موازات هم، بنايش را مي‌سازد. دو شخصيت نمايش، تنها با قطع نور در يک طرف صحنه و روشنايي طرف ديگر از هم متمايز مي‌شوند. درواقع کارگردان فقط به وسيله نورپردازي مناسب، موقعيت‌هاي مکاني و زماني متفاوت را از يکديگر تفکيک مي‌کند. «ماربازي» يک حسن ديگر هم دارد؛ با آنکه کار متکي بر ديالوگ است و هيچ اکت خاصي را از بازيگران آن نمي‌بينيم، کيفيت ديالوگ‌ها و البته بازي‌هاي به‌اندازه و خوب بازيگران آن باعث مي‌شود نمايش، کشش خود را از دست ندهد و ريتمش را تا پايان حفظ کند.

برگزاری مراسم نکوداشت حمید سهیلی در خانه سینما انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند برای حمید سهیلی مراسم نکوداشت برگزار می‌کند. انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند در مراسمی از حمید سهیلی، مستندساز پیش‌کسوت خود تجلیل می‌کند. مراسم نکوداشت حمید سهیلی سه‌شنبه ۲۱ خرداد ساعت ۱۸ در سالن سیف‌الله داد خانه سینما برگزار می‌شود. در این مراسم آیدین آغداشلو، ارد عطارپور، پیروز کلانتری و شادمهر راستین سخنرانی خواهند کرد. حمید سهیلی یکی از شناخته‌شده‌ترین مستندسازان سینمای ایران در حوزه مستند معماری بوده که فعالیت خود را از سال ۵۳ و با دستیاری مجموعه‌های تلویزیونی «آتش بدون دود» و «سفرهای دور و دراز هامی و کامی» آغاز کرد. وی سپس به مدت چهار دهه در حوزه مستند مشغول به فعالیت شد و مجموعه‌های بسیاری در زمینه‌های فرهنگ و هنر ایرانی به تصویر کشید. از مجموعه‌های موفق وی می‌توان از «بسوی سیمرغ»، «معماری ایرانی»، «رابطه‌های پنهان» و «بافت قدیم شهرهای ایران» نام برد. سهیلی بیش از دو سال است که در بستر بیماری است و آخرین فیلمش ساخت مستندی با عنوان «قزوین» است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.