خود زندگی
زهرا عمراني
عادت دارم در زندگی زنان و مردمانی که میبینم به دنبال رؤیا بگردم، چراکه باور دارم رؤیاداشتن آدمی را به جلو هل میدهد و مسیرش را هموار میکند، اما خوانندگان روایتهایم همیشه با من همنظر نیستند. گهگاه برایم نوشتهاند که اراده به تنهایی کارساز نیست و در صورتی که شرایط و محیط همراه نباشند، رؤیا فرد را به مقصد نمیرساند. من اما همچنان دست از جستوجوی رؤیاها برنمیدارم، بارها شاهد بودهام که چطور رؤیا، نشدنی را به شدنی تبدیل کرده است. ازاینرو خیلی تعجب کردم وقتی نفیسه در جوابم گفت: «آرزوی خاصی نداشتم، میدانستم آخر خط کجاست». نفیسه 25 سال دارد، در خانوادهای کشاورز در روستاهای اطراف گرگان به دنیا آمده و بزرگ شده است. تا کلاس دوم راهنمایی درس خوانده و مدتی در کار کشاورزی به پدرش کمک کرده، برای کسب درآمد، قالیبافی و خیاطی یاد گرفته و در نهایت ازدواج او را راهی شهرهای دیگر کرده است. «میدانستم آخر خط کجاست» را در پاسخ به اینکه پرسیده بودم «دوست داشتی دَرست را ادامه دهی؟» گفت و تعریف کرد که مدرسه 10 کیلومتری از روستایشان فاصله داشته و رفتوآمد ساده نبوده. درواقع باید تعدادی از اهالی روستا با هم یک ماشین کرایه میکردند که بچهها را تا مدرسه ببرد و بیاورد و تقریبا هیچکدام از اهالی انگیزهای برای صرف این هزینه و مابقی هزینههای مربوط به تحصیل ندارد. او ادامه داد: «همه خواهر و برادرهایم هم تا دوم دبیرستان خواندهاند، من هم که پنجمی بودم، از ابتدا میدانستم آخر خط کجاست و برای همین هرگز به بعدش فکر نکرده بودم. تنها دختر روستا که به دانشگاه رسید، دو خواهر بزرگتر داشت که هزینه تحصیلش را برعهده گرفته بودند و او حالا برای خودش بهیار شده و در یکی از بیمارستانهای تهران کار میکند». نفیسه اصرار دارد که با درآمد کشاورزی نمیشود از پس مخارج تحصیل برآمد و برای همین اکثر بچههای روستا مسیرهای دیگری جز درسخواندن را برای رشد و ساختن آینده خود برگزیدهاند. نفیسه هم ازدواج کرد و با همسرش راهی مشهد شد. هر دو آنجا چندسالی در کارخانه تولید جعبههای پلاستیکی مشغول به کار شده بودند و کمکم داشتند به زندگیشان سامان میدادند که شرایط اقتصادی موجب تعطیلی کارخانه شد. هرکدام از کارگران به دنبال کار روانه شهری شدند و نفیسه و همسرش نیز به پایتخت آمدند. نفیسه بااستعداد است و در قالیبافی تبحر دارد، اما چه در روستا، چه مشهد و تهران بازاری برای تولیداتش پیدا نکرده و میگوید مبلغی که واسطهها محصول را میخرند بهقدری کم است که به سختی هزینه مواد اولیه را پوشش میدهد. بهناچار هر دو به کارهای خدماتی روی آوردهاند، اما همچنان هزینه زندگی بالا و فشار کار بسیار زیاد است. با حجم زیاد استرس زندگی در تهران و فشار اقتصادی، خانواده کوچک نفیسه هم مانند بسیاری از دیگر خانوادهها دچار تنش شده است؛ وضعیتی آشنا و گریزناپذیر برای بسیاری از ما که میکوشیم با تنشهای اقتصادی دستوپنجه نرم کنیم و میبینیم این فشارها چطور بر روابط عاطفی درون خانواده تأثیر میگذارد.
نفیسه به بازگشت به روستا هم که فکر میکند، تصویر را چندان آرامبخش نمییابد، چون «آنجا هم کار نیست و با کشاورزی نمیشود زندگی کرد». او این روزها به دنبال کاری است که آنقدری درآمد داشته باشد تا بتواند خانهای در حومه تهران اجاره کند و با همسرش زندگی کنند. من میگویم، تو خیلی جوانی، لحظهای بنشین و به رؤیایت فکر کن، میخواهی با آیندهات چهکار کنی؟ او میگوید: «رؤیا، اجاره خانه و هزینه خوراک نمیشود». به او حق میدهم، به ابتدای این ستون برمیگردم و نوشتههای مخاطبان. به شما هم که میگویید شرایط بیرونی و انتخاب درونی در کنار هم میتواند مسیر را هموار کند حق میدهم، اما در برابر نفیسه مقاومت میکنم و میگویم: «رؤیا برای زینت دریایی و سارا شاهوردی و صدیقه گیاهی، شد خود همان زندگی که تو در پیاش هستی».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.