|

اختلاف‌های مرکل و مکرون آشکار می‌شود

چالش‌های یک اتحاد

کاهش آرای احزاب حامی رهبران آلمان و فرانسه در انتخابات پارلمان اروپا، آنگلا مرکل و امانوئل مکرون را برای رهبری اتحادیه اروپا در موقعیتی دشوار قرار داده و اتحاد صدراعظم آلمان و رئیس‌جمهور فرانسه برای مقابله با جریان‌های افراطی و پوپولیست حیاتی‌تر از هر زمان است؛ اما در روزهای اخیر، نشانه‌ها از بروز اختلاف میان مرکل و مکرون حکایت می‌کند. انتخاب جانشین برای ژان کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپا که اول نوامبر 2019 بازنشسته خواهد شد، به موضوع اختلاف آنگلا مرکل و امانوئل مکرون تبدیل شده است. در انتخابات پارلمان اروپا احزاب اصلی میانه‌رو با وجود کسب بیشترین آرا، اکثریت خود را از دست دادند و سبزها، لیبرال‌ها و ملی‌گرایان افراطی بر تعداد کرسی‌های خود افزودند. مرکل در نظر دارد تا برای مقابله با قدرت‌گرفتن احزاب راست افراطی، ریاست نهادهای کلیدی اتحادیه اروپا در اختیار سیاست‌مداران میانه‌رو قرار بگیرد. بر همین اساس، صدراعظم آلمان که در پایان سال 2021 از صدراعظمی آلمان کنار می‌رود، قصد دارد، مانفرد وبر، سیاست‌مدار میانه‌روی آلمانی و رهبر حزب مردم اروپا را که در انتخابات اخیر بیشترین رأی را به دست آورد، جانشین ژان کلود یونکر در سمت رئیس کمیسیون اروپا کند. امانوئل مکرون، وبر را در میان گزینه‌های مورد نظر خود برای این سمت نمی‌داند و میشل بارنیه فرانسوی و مذاکره‌کننده ارشد اتحادیه اروپا درباره برگزیت را گزینه اصلی خود معرفی کرده است. اولین نشانه‌های اختلاف این دو رهبر کلیدی اتحادیه اروپا سه‌شنبه در مذاکراتشان در بروکسل نمایان شد و انتظار می‌رود در ماه‌های پیش‌رو اختلاف‌های پاریس و برلین تشدید شود و این امر نگرانی‌ها درباره افزایش بی‌ثباتی در رهبری اتحادیه اروپا را افزایش داده است. امسال علاوه بر ریاست کمیسیون اروپا، دوره ریاست پنج‌ساله دونالد تاسک، رئیس شورای اروپا، متئو دراگی، رئیس بانک مرکزی اروپا و فدریکا موگرینی، دیپلمات ارشد این اتحادیه در سیاست خارجی نیز پایان می‌یابد و آلمان و فرانسه نقشی کلیدی در تعیین رؤسای این نهادها ایفا می‌کنند. بااین‌حال اختلاف‌های مرکل و مکرون به گزینه‌های ریاست نهادهای مهم اروپایی محدود نمی‌شود و با همراهی پاریس با برلین در رهبری اتحادیه اروپا، اختلاف‌های اساسی زیادی میان آنگلا مرکل و امانوئل مکرون وجود دارد. برگزیت و زمان خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا یکی از مهم‌ترین موارد اختلاف رهبران آلمان و فرانسه به شمار می‌آید. مرکل خواستار آن بود که برای خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا زمان بیشتری به لندن داده شود؛ اما مکرون خواهان اختصاص فرصتی کوتاه به بریتانیا بود و در نهایت نیز براساس توافق کلاسیک و اولیه، 31 اکتبر به‌عنوان آخرین مهلت بریتانیا برای خروج از اتحادیه اروپا تعیین شد. تجارت و مسائل مربوط به آن هم دیگر موضوعی است که مکرون بارها از آن به‌عنوان یکی از موارد اختلاف با مرکل یاد کرده است. رئیس‌جمهور فرانسه معتقد است سیاست‌های ناسازگار و ناهمگون آلمان در ارتباط با تجارت در اتحادیه اروپا می‌تواند اثراتی منفی بر این بلوک بگذارد. بااین‌حال مرکل با اصرار بر اجرای سیاست‌های مورد نظر خود، درباره مذاکرات تجاری اتحادیه اروپا با ایالات متحده هم می‌خواهد با همین سیاست‌ها پیش برود و این موضوع اعتراض مکرون را برانگیخته است. از سوی دیگر به‌تازگی سرعت رشد اقتصادی اتحادیه اروپا بسیار کند شده و مکرون معتقد است سیاست‌های دولت آلمان باعث کندشدن سرعت رشد اقتصادی اتحادیه اروپا شده و این موضوع می‌تواند به عدم تعادل در داخل اتحادیه اروپا به‌ویژه در کشورهای کم‌در‌آمد بینجامد. نحوه تعامل اتحادیه اروپا با دولت ترامپ بر سر تغییرات جوی هم از دیگر موضوعات مورد اختلاف مکرون و مرکل محسوب می‌شود. دونالد ترامپ در سال 2017 اعلام کرد آمریکا از معاهده اقلیمی پاریس خارج خواهد شد و اعتراض‌های فرانسه و دیگر کشورها نیز تاکنون تغییری در تصمیم یک‌جانبه ترامپ ایجاد نکرده است. در این میان مکرون خواستار آن بود که مرکل در مذاکرات تجاری اتحادیه اروپا با واشنگتن، موضوع توافق اقلیمی پاریس را هم بگنجاند و پایبندی آمریکا به تعهداتش درباره مقابله با تغییرات اقلیمی را به‌عنوان یکی از شروط توافق تجاری در نظر بگیرد؛ اما برلین بدون توجه به این خواسته مکرون، می‌خواهد مذاکرات تجاری با دولت ترامپ را پیش ببرد. دیپلمات‌های فرانسوی می‌گویند مکرون در ماه‌های اخیر نسبت به همراهی مرکل ناامید شده و این می‌تواند به شکاف در رهبری اتحادیه اروپا منجر شود. مکرون به‌تازگی در اعتراض به تک‌روی‌های مرکل و نادیده‌گرفتن نقش پاریس گفته بود: «شاید در برخی موارد منافع اتحادیه اروپا با منافع ملی کشورهای عضو همخوانی داشته باشد؛ اما این مصالحه و سازش نباید منجر به آن شود که فرانسه نقش کلیدی خود در اتحادیه اروپا را کنار بگذارد»؛ اما از آن سو هم دیپلمات‌های آلمانی، مکرون را متهم می‌کنند که اصلاحات لیبرالی مورد نظر خود را در تمام اروپا توسعه دهد و این برخلاف معاهده جدیدی است که آلمان و فرانسه در ژانویه 2019 برای گسترش همکاری و هم‌گرایی به امضا رساندند. «رمی بورژو»، تحلیلگر مسائل آلمان در مؤسسه روابط استراتژیک و بین‌المللی پاریس، در تحلیل خود از افزایش اختلاف‌ها میان پاریس و برلین می‌گوید: «مکرون درحال‌حاضر از سوی فرهنگ سیاسی غالب در آلمان گروگان گرفته شده است. آلمان نه‌تنها هیچ‌وقت در اتحادیه اروپا تابع یا دنباله‌روی هیچ کشوری نبوده، بلکه همواره نقش رهبری را در این بلوک ایفا کرده است. آنچه مکرون از ابتدای روی‌کار‌آمدن از آلمان انتظار دارد، برخلاف سنت‌های سیاسی برلین است و رؤسای جمهور اخیر فرانسه با آگاهی از این تابوها، به تنظیم رابطه خود با آلمان می‌پرداختند».

راست‌های افراطی به‌دنبال ایجاد بلوک قدرتمندی در اروپا نتایج انتخابات پارلمان اروپا حاکی از آن است که احزاب اروپاستیز توانستند بیش از ۱۷۰ کرسی، یعنی حدود ۲۳ درصد از آرا را تصاحب کنند. یورو‌نیوز با این مقدمه گزارش داد، نقطه مشترک این احزاب راست افراطی ضدیت آنها با اتحادیه اروپا است، اما فراتر از این اشتراک، هر یک از این حزب‌ها برنامه‌هایی دارد که لزوما منجر به ائتلاف آنها نخواهد شد.ماتئو سالوینی، وزیر کشور ایتالیا که توانست کرسی‌هایش در پارلمان را به ۷۰ تا ۷۵ عدد ارتقا دهد، تلاش خواهد کرد احزاب راست‌گرای افراطی را دور هم جمع کند تا یک گروه ۱۵۰ نفره از قانون‌گذاران پارلمان اروپا را تشکیل دهد. سالوینی اعلام کرد که تاکنون این مسئله را با سران احزاب راست‌گرا از جمله مارین لوپن، نایجل فاراژ و ویکتور اوربان مطرح کرده است.اروپاستیزی باعث شد تا احزاب راست افراط‌گرا به قدرت برسند، اما این احزاب برای اینکه بتوانند سیاست‌های اتحادیه اروپا را تغییر دهند، باید بتوانند حمایت دیگر گروه‌های پارلمان اروپا را جلب کنند. برای این کار، احزاب اروپاستیز باید درباره مسائل مختلف همسو شوند؛ مسائلی مانند مشکلات پناهندگان تا رابطه با روسیه که مورد اختلاف بسیاری از گروه‌ها قرار دارد.احتمال پیوستن ویکتور اوربان، نخست‌وزیر راست‌گرای مجارستان به سالوینی بالا است؛ چراکه حزب «مردم اروپا» به علت اختلاف بر سر مسائل مختلف حضور حزب متبوع او را معلق کرده است. حزب فیدز توانست ۵۳ درصد از آرا را به خود اختصاص دهد و ۱۳ کرسی را در پارلمان اروپا کسب کند.با این حال، احتمال می‌رود مشکل پناهندگان در کشورهای اروپایی از مسائل اختلاف‌برانگیز این اتحاد شود. ایتالیا خواستار تقسیم پناهندگان میان کشورهای اتحادیه اروپا است، در‌حالی‌که کشورهای اروپای شرقی با این طرح به‌شدت مخالف‌اند. حزب قانون و عدالت لهستان که توانست ۲۳ کرسی را در پارلمان اروپا کسب کند اعلام کرده که آماده مذاکره با حزب لگای سالوینی است اما مسئله روسیه در این مذاکرات می‌تواند مشکل‌زا باشد. این حزب راست‌گرا حاضر به قبول رابطه‌ای دوستانه با روسیه نیست. در مقابل احزاب متبوع سالوینی و مارین لوپن خواهان بهبود‌بخشیدن رابطه با روسیه هستند.یکی از بزرگ‌ترین احزاب اروپاستیز که توانست وارد پارلمان اروپا شود، حزب تازه تأسیس برگزیت به رهبری نایجل فاراژ است، اما اگر خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا طبق برنامه پیش رود، آخر ماه اکتبر تمام نمایندگان بریتانیا پارلمان اروپا را ترک خواهند کرد. برخی از تحلیلگران معتقدند با وجود پیروزی بی‌سابقه احزاب اروپاستیز، اختلافات اساسی این گروه‌ها بر سر مسائل ملی‌گرایانه منجر به عدم ائتلاف آنان و خنثی‌شدن اثرشان در سیاست‌های اتحادیه اروپا خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.