مسکو ميزبان مذاکرات دولت افغانستان و طالبان
انتظار براي پايان بنبست
نظاميان دولت افغانستان و شبهنظاميان طالبان براي تصاحب مناطق بيشتري از اين کشور در حال جنگ هستند و همزمان نمايندگان دو طرف براي يافتن راهي براي صلح در مسکو پاي ميز مذاکره مينشينند.از روز گذشته، مسکو به مناسبت صدمين سال برقراري رابطه ديپلماتيک ميان افغانستان و روسيه، براي دومين بار ميزبان نشستي با حضور نمايندگان دولت افغانستان به سرپرستي حامد کرزي، رئيسجمهور پيشين اين کشور و هيئت طالبان به رهبري «ملا عبدالغني برادر»، مذاکرهکننده ارشد طالبان و رئيس دفتر سياسي اين گروه در قطر براي بررسي راههاي دستيابي به صلح است.نکته جالب توجه درباره حضور ملا عبدالغني برادر به عنوان نماينده طالبان اين است که «برادر» تا اکتبر سال 2018 در پاکستان زنداني بود و حضور در مسکو، اولين سفر خارجي او محسوب ميشود.مذاکرات صلح افغانستان که با فشار ايالات متحده صورت ميگيرد، پيش از اين هم در چند نوبت ميان نمايندگان دولت آمريکا و طالبان انجام شد که هنوز دستاورد چنداني نداشته است. يکي از موانع پيشرفت نه چندان قابل توجه مذاکرات صلح افغانستان، مخالفت طالبان با مذاکره رودررو با نمايندگان اشرفغني احمدزي، رئيسجمهور افغانستان، است. طالبان با اين ادعا که دولت فعلي افغانستان تحت فرمان واشنگتن است، تاکنون بارها از ديدار مستقيم با اشرفغني يا نمايندگان دولت او سر باز زده است. اين بار هم هنوز روشن نيست سفير افغانستان در روسيه با وجود حضور در نشست مسکو و برنامههاي صدمين سال برقراري رابطه روسيه وافغانستان، مذاکره مستقيمي با هيئت 14نفره طالبان داشته باشد.مذاکرات مسکو در شرايطي از روز گذشته آغاز شد که تقريبا همزمان با آن، رسانهها از عمليات موفقيتآميز نظاميان افغان در ولايت غزني در جنوب اين کشور عليه طالبان خبر دادند. مقامهاي افغانستان اعلام کردهاند با عقبنشيني شبهنظاميان طالبان از شهر غزني، مرکز ولايت غزني، کنترل يکساله طالبان بر اين شهر پايان يافته است.ولايتهاي جنوبي افغانستان که با پاکستان هممرز هستند، ناآرامترين مناطق افغانستان به شمار ميآيند و همچنان بسياري از اين مناطق تحت کنترل شبهنظاميان طالبان است و دولت مرکزي اين کشور توان عقبراندن طالبان را ندارد.يکي از اهداف برگزاري مذاکرات صلح افغانستان، پاياندادن به جنگ طالبان و دولت مرکزي اين کشور است. پيش از اين قرار بود مذاکرات صلح افغانستان در ماه آوريل در دوحه، پايتخت قطر، برگزار شود که اختلاف نظر بر سر ترکيب هيئت 240نفره دولت افغانستان باعث تعويق اين مذاکرات شد.در صورتي که در مذاکرات مسکو، مقامهاي بلندپايه طالبان حاضر به مذاکره با نمايندگان ارشد دولت افغانستان باشند، ميتوان اميدوار بود روند کند صلح ميان دو طرف جان تازهاي بگيرد. پيش از اين فقط يک بار و در ماه فوريه 2019 مقامهاي ارشد دو طرف سر ميز غذا حاضر به گفتوگو با هم شده بودند. اين روند با نارضايتي ايالات متحده و زلماي خليلزاد، سفير پيشين آمريکا در افغانستان و فرستاده ويژه دولت ترامپ در مذاکرات صلح افغانستان همراه بوده است.تاکنون شش دور مذاکره ميان ايالات متحده و طالبان در قطر صورت گرفته است اما هنوز نتيجه خاصي دربر نداشته و خليلزاد خواستار «سرعتگرفتن روند مذاکرات براي جلوگيري از کشتهشدن انسانهاي بيگناه» شده است.نمايندگان واشنگتن و طالبان اعلام کردهاند در آخرين دور مذاکرات خود بر پيشنويسي توافق کردند که بر اساس آن، نظاميان ايالات متحده از افغانستان خارج شوند و در مقابل، شبهنظاميان طالبان به گروههاي تروريستي پناه ندهند و از افغانستان به عنوان پايگاهي براي حملات تروريستي استفاده نکنند. اما نمايندگان طالبان ميگويند زمان خروج نيروهاي خارجي از افغانستان بايد در اين پيشنويس گنجانده شود.خليلزاد پيش از آغاز مذاکرات مسکو بیان کرد چهار موضوع مهم بايد ميان دو طرف حلوفصل شود. «خروج نظاميان خارجي، تضمين انجامندادن عمليات تروريستي، ادامه گفتوگوهاي طرفين درگير درون افغانستان و کاهش خشونتها با هدف برقراري آتشبس» چهار مبحث کليدي اين مذاکرات است و تا زماني که درباره آنها توافقي حاصل نشود، مذاکرات هيچ نتيجهاي دربر نخواهد داشت.درگيري بر سر مناطق تحت کنترل دولت مرکزي افغانستان و طالبان هم موضوعي است که در ماههاي اخير به اختلافهاي دو طرف دامن زده و با افزايش مناطق تحت تسلط طالبان، قدرت آنها در مذاکرات نيز افزايش يافته است. بر اساس گزارشي که ماه ژانويه 2019 منتشر شد، نزديک به 54 درصد خاک افغانستان تحت کنترل دولت مرکزي کابل است که اين مناطق حدود 63 درصد جمعيت اين کشور را دربر ميگيرد. 46 درصد باقيمانده هم يا در اختيار شبهنظاميان طالبان قرار دارد يا دولت افغانستان براي اعمال حاکميت بر آن با طالبان درگير است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.