موفقیت سبزها، لیبرالها و راستهای افراطی در انتخابات پارلمان اروپا
شکاف در اتحادیه اروپا
جدال 40ساله احزاب میانهروی اروپایی برای کسب سهم بیشتری از قدرت در بروکسل با ناکامی این احزاب در انتخابات پارلمان اروپا ظاهرا رو به پایان است. احزاب ملیگرا و پوپولیست که خواهان پایان حیات اتحادیه اروپا هستند، در مقایسه با انتخابات پنج سال گذشته توانستند کرسیهای خود را افزایش دهند اما نتایج آنقدرها هم که سنتگرایان و حامیان اتحادیه اروپا قبل از این انتخابات هشدار میدادند نگرانکننده نبود.در این انتخابات که چهار روز ادامه داشت، بالاترین مشارکت در انتخابات پارلمانی اروپا با 51 درصد ثبت شد در حالی که در انتخابات سال 2014، حدود 43 درصد در رأیگیری شرکت کردند. احزاب سبز و لیبرالها را میتوان برندگان اصلی انتخابات پارلمانی اروپا دانست. در آلمان که مهمترین پایگاه سبزهای اروپا به شمار میآید، آنها توانستند با کسب ۲۰ درصد آرا، بالاتر از سوسیالدموکراتها و پس از حزب حاکم دموکراتمسیحی در رده دوم قرار بگيرند که بهترین نتیجه برای حزب سبزها در یک انتخابات سراسری تاکنون به شمار میآید. سبزهای اروپا در مجموع تعداد کرسیهای خود را در این انتخابات از 52 به 67 افزایش دادند.پارلمان اروپا نهاد تصویبکننده قوانین اتحادیه اروپا به شمار میآید و این نتایج نقش مهمی در توزیع سمتها در کمیسیون اروپایی که شاخه اجرائی اتحادیه اروپاست، ایفا خواهد کرد. ریزش آرای احزاب میانهرو احزاب سنتی میانهرو و حامی اتحادیه اروپا با وجود ریزش آرای خود همچنان بزرگترین احزاب در پارلمان آینده اروپا محسوب میشوند. براساس آخرین نتایج انتخابات پارلمانی اروپا، حزب مردم اروپا موفق شد حداقل 180 کرسی را در پارلمان اروپا به دست آورد و با اینکه بیش از 40 کرسی را واگذار کرد اما همچنان بیشترین کرسی را در میان 751 کرسی پارلمان اروپا در اختیار دارد. احزاب سوسیالدموکرات هم حدود بیش از40 کرسی خود را از دست دادند اما با کسب حداقل 147 کرسی همچنان دومین حزب قدرتمند پارلمان اروپا به شمار میآیند.لیبرالها هم با وجود اینکه در برخی کشورهای عضو ناکامیهایی را تجربه کردند اما توانستند 109 کرسی بهدست آورند. بزرگترین شکست لیبرالها در فرانسه و با شکست حامیان امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، رقم خورد. شکست مکرون همراه شد با پیروزی مارین لوپن، رهبر حزب ملیگرایان افراطی فرانسه. پوپولیستهای راست نه تنها در فرانسه بلکه در ایتالیا هم توانستند در انتخابات موفق شوند.در ایتالیا، راستگرایان ملیگرای حزب لیگ به رهبری ماتئو سالوینی، معاون نخستوزیر این کشور، پیروز شدند و در مجارستان هم حزب ملیگرایانه راستگرای ویکتور اوربان نخستوزیر بیشترین رأی را به دست آورد. نتیجه عجیب در بریتانیا انتخابات پارلمان اروپا در شرایطی در بریتانیا برگزار شد که سرنوشت این کشور در اتحادیه اروپا هنوز روشن نیست و اخیرا با بهبنبسترسیدن تلاشهای ترزا می نخستوزیر بریتانیا در جلب رضایت پارلمان بریتانیا برای خروج از اتحادیه اروپا، می اعلام کرد که از سمت خود کنار میرود. نتایج انتخابات پارلمانی اروپا در بریتانیا برخلاف دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا بود. لندن باید حداکثر تا پنج ماه دیگر اتحادیه اروپا را ترک کند و در این انتخابات نیز برخلاف انتظار حزب تازهتأسیس برگزیت به رهبری نایجل فاراژ که یکی از افراطیترین سیاستمداران راستگرای اروپایی محسوب میشود، به پیروزی رسید. این حزب که کمتر از دو ماه از تأسیس آن میگذرد، توانست با کسب 31.5 درصد آرا حزب حاکم محافظهکار را شکست دهد.نه تنها حزب حاکم محافظهکار بلکه حزب کارگر که مهمترین رقیب دولت بریتانیا به شمار میآید هم در این انتخابات ناکام بود و آرای زیادی را از دست داد اما در بریتانیا نیز لیبرالها موفق بودند و آرای آنها نسبت به انتخابات سال 2014 حدود دوبرابر رشد کرده است.در یونان نخستوزیر آلکسیس سیپراس، پوپولیست چپگرا، رقابت را به احزاب محافظهکار واگذار کرد و به همین دلیل اعلام کرده که در این کشور انتخابات زودهنگام برگزار خواهد شد. در اتریش هم با وجود رسوایی پیشآمده برای دولت راستگرای این کشور که به استعفای معاون صدراعظم منجر شد، حزب مردم به رهبری صدراعظم محافظهکار این کشور پیروزی قابل توجهی به دست آورد. این پیروزی در حالی برای سباستین کورتس، صدراعظم جوان و راستگرای اتریش، بهدست آمد که او باید بر سر رسوایی ایجادشده، مجددا از پارلمان این کشور رأی اعتماد بگیرد. حزب پوپولیست و راستگرای «آزادی» نیز که مجبور به ترک دولت ائتلافی در اتریش شد، تنها کمی از آرای خود را از دست داد.در اسپانیا حزب حاکم سوسیالیست با ۳۲.۸ درصد آرا برنده انتخابات بود و ۲۰ کرسی به دست آورد، درحالیکه حزب راست افراطی «واکس» پنجم شد و سه کرسی به دست آورد. در مجموع، احزاب راستگرای افراطی کرسیهای کمتری نسبت به آنچه پیشبینی میشد به دست آوردند. در مجموع این احزاب راستگرا توانستهاند به ۱۵۰ کرسی در پارلمان اروپا دست پیدا کنند . هسته قدرت جدید در پارلمان اروپا با توجه به نتایج انتخابات پارلمانی اروپا، احزاب طرفدار اتحادیه اروپا حدود ۸۰ درصد صندلیهای پارلمان آینده را در اختیار گرفتهاند اما نمیتوان خطر احزاب و جریانهای پوپولیستی را نادیده گرفت. در بسیاری از ۲۸ کشور عضو اتحادیه اروپا احزاب بزرگ میانهرو ضعیفتر شدهاند و در مقابل، لیبرالها، سبزها و احزاب دستراستی پوپولیست و مخالف اتحادیه اروپا با اقبال بیشتری روبهرو شدهاند. در پارلمان آینده اروپا، احزاب محافظهکار و سوسیالدموکرات به عنوان ائتلاف بزرگ غیررسمی دیگر اکثریت سابق را نخواهند داشت و باید برای مقابله با راستگرایان افراطی با لیبرالها و حتی سبزها فراکسیون تشکیل دهند. با این حال تشکیل یک اکثریت چپ میانهرو با ائتلاف چپها، سوسیالدموکراتها، سبزها و لیبرالها نمیتواند چندان عملی باشد. از آن سو هم اکثریتی از راستها نیز امکانپذیر نیست چراکه احزاب دموکراتمسیحی در هیچ شرایطی حاضر نیستند با ناسیونالیستها و پوپولیستهای راستگرا ائتلاف تشکیل دهند.با توجه به اینکه احزاب اصلی راست و چپ میانه در این انتخابات با ریزش آرای خود روبهرو شدند، به نظر میرسد باید در انتظار توازن قوای تازهای در پارلمان اروپا باشیم. اما بعید به نظر میرسد كه اتحادیه اروپا با خطر راستهای پوپولیست در پارلمان خود روبهرو شود چراکه لیبرالها، احزاب سبز هوادار محیط زیست که افزایش آرای قابل توجهی داشتند، نقش مهمی در شکلگیری هسته اصلی قدرت در پارلمان اروپا داشته باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.