|

ضرورت روزنامه‌نگاری مُد هویدا شده است

ستاره جاويد

روند قانونی ثبت «روزنامه‌نگاري مد» (Fashion Journalism) با رعايت حقوق معنوي و مادي افراد مؤثر در شکل‌گيري «روزنامه‌نگاري مد» کشور، در يک دهه معاصر و تعالي آن، موضوع اصلي گفت‌وگوي ما با «حميد قبادي» دبير کارگروه ساماندهي مد و لباس کشور است که سکان هدايت بدنه مد را در ساختار دولتي کشور به دست دارد و مردي متواضع و منعطف با نگاهي منطقي و پذيرا در تمام بحث‌ها، گفتمان‌ها و حتي انتقادهاست. چالش از جايي شروع شد که برخي دوستان که فاقد سابقه اجرائي کافي در کارنامه حرفه‌اي خود بودند، به دليل دسترسي‌داشتن به اطلاعات و کنداکتور اجرائي جشنواره مد فجر و تعاملات فشرده‌شان با بنياد مد و لباس کشور، اقدام به برگزاري کارگاهي آموزشي در زمينه مذکور کردند که پروژه ضعيف و نااميدکننده‌اي در اشل خود بود. اين در حالي بود که دپارتمان مد روزنامه «شرق»، از سال 95 تاکنون در تلاش براي برگزاري کارگاه‌هاي آموزشي جهت ثبت حرفه‌اي، حقوقي و قانوني اين رشته به صورت علمي و آکادميک، اقداماتي را پيش برده و درست در مرحله‌اي که بايد مجوزها صادر شود و امکانات اطلاعاتي به صورت عادلانه در اختيار همه فعالان قرار گيرد، بخش خصوصي در سايه رفته و افراد مورد وثوق بخش دولتي متولي برگزاري پروژه‌هايي مي‌شوند که انصافا و منطقا صلاحيت فني و حرفه‌اي کافي براي ورود به اين حوزه را ندارند. ماه رمضان که حجم گسترده امور اجرائي دبير کارگروه ساماندهي مد و لباس کمي سبک‌تر از روزهاي ديگر است، فرصتي فراهم کرد که بتوانيم در معاونت هنري وزارت فرهنگ و ارشاد ميهمان حميد قبادي باشيم و آسيب‌شناسي اين مسئله و سياست‌گذاري بنياد ملي مد و لباس براي سال 98 را واکاوي کنيم.

‌ اگر خاطرتان باشد براي ثبت «روزنامه‌نگاري مد» و آکادميک‌کردن اين رشته، ديداري در غرفه حجاب و عفاف نمايشگاه قرآن سال 93 داشتيم و قرار بر اين شد که ما آثار را جهت ثبت ملي آماده کنيم و طرح مربوطه را ارائه دهيم. بنده سال 94، در ديدار وزير علوم وقت با اصحاب رسانه، صحبتي با وزير علوم داشتم و درباره روند آکادميک‌شدن اين رشته صحبت‌ها و ايده‌هايي را طرح کردم و چندسالي است که پيگير ثبت اين رشته با رعايت جوانب حقوق معنوي افراد باني هستيم. اکنون اتفاقي که افتاده اين است؛ افرادي که همواره به بنياد مد و لباس وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و کنداکتور جشنواره‌ها دسترسي دارند، در حال «مصادره به مطلوب‌ کردن» بوده و حتي در جشنواره فجر 1397 هم اقدام به برگزاري ورک‌شاپ ضعيفي کردند که دو نفر بيشتر در کارگاه شرکت نکرده بودند و تبليغات بسيار ضعيف و ناکاملي روي موضوع انجام شد. برگزارکنندگان و مدرسان کارگاه هم هيچ سابقه مطبوعاتي يا رسانه‌اي مرتبط با مد نداشتند. اين دست اقدامات به جاي جاذبه، دافعه ايجاد مي‌کند... . روزنامه‌نگاري مد که روند مستقلي ندارد. دليلي هم ندارد که در کارگاه مربوطه 50 نفر شرکت کنند. اين رشته بايد جا بيفتد و به دانشگاه‌ها راه پيدا کند و به تدريج علاقه‌مندي ايجاد شود. بعد از ايجاد علاقه‌مندي است که تفاوت اين رشته از رسانه با بخش‌هاي ديگر روشن مي‌شود و سپس مي‌توان اقدام به تبليغات کرده و آدم‌هاي معمولي غيردانشگاهي را هم جذب اين رشته کرد تا بيايند و سر کلاس‌هاي آموزشي بنشينند. افرادي که در کارگاه حضور داشتند با تأييد بنده به عنوان مدرس حضور يافته بودند. هيچ‌يک از مدرسان سابقه روزنامه‌نگاري در حوزه مد نداشتند. مثل اينکه خيلي بداهه و ضرب‌الاجلي به خبرنگار مثلا حوزه ورزش که تمام عمر در زمينه فوتبال و حواشي آن قلم زده، بگوييد بيايد در حوزه روزنامه‌نگاري سياسي تدريس کند. وقتي افرادي که بنياد براي حضور در زمين بازي دعوت مي‌کند، نه تجربه‌اي دارند و نه سابقه کار اجرائي و کاملا از پيشينه اتفاقات اين حوزه و حوزه مد، دست‌کم در يک دهه معاصر ناآگاه هستند، چگونه مي‌توانيد متوقع باشيد که کارگاه، پروژه موفقي از آب دربيايد! به نظر من نه فقط براي اين پديده، بلکه براي هر پديده ديگري هم اگر بخواهيم چالش ايجاد کنيم، پديده عقب‌نشيني مي‌کند. اما وقتي طرح موضوع مي‌شود، مي‌توان به تدريج پيشروي کرد به طوري که هر کس سهم خود را داشته باشد و بعد از دو، سه سال مي‌توان اميدوار بود که فضا به سمت يک نوع چالش سازنده و نه رقابت به معناي منفي آن برود که به ارتقاي موضوع کمک کند. ‌بحث کنوني ما اصلا برخورد شخصي با موضوع يا ايجاد چالش نيست. بحث بر سر اين است که چرا بنياد ملي مد و لباس در روند تفويض اختيارات اجرائي خود، مجوز برگزاري برخي رويدادها از جمله کارگاه مذکور را به افراد غيرمرتبط و غيرکارشناس بدون سابقه اجرائي، ارائه مي‌دهد. اين سياست، هم از منظر فني و علمي، موضوع را به حاشيه مي‌کشاند و هم حق معنوي افرادي که خاک صحنه خوردند و براي اين حوزه زحمت کشيدند و خون دل‌ها خوردند، پايمال مي‌شود. بايد پيش برويم و خروجي حرفه‌اي افرادي که نامشان مطرح است را بررسي کنيم و سهم هر کس مشخص باشد. اما باز هم برگشتيم سر پله نخست؛ من معتقدم بايد در کشور فعاليت حرفه‌اي رسانه‌اي دامن زده شود. هر کس سوابقي دارد اما نکته مهم اين است که ما بايد مرتب تيتر «روزنامه‌نگاري مد» را برجسته کنيم. روزنامه‌نگاري مد در ساختار مد دنيا وجود دارد. اين سياست پسنديده نيست که خبرنگاري امروز در حوزه اجتماعي باشد و فردا در حوزه سياسي، پس‌فردا تجسمي و بعد مد را هم ذيل تجسمي تعريف کنند. تلاش ما اين است که حوزه مد در رسانه، حوزه مستقلي باشد نه ذيل سرويس فرهنگي يا اجتماعي يا تجسمي. حوزه مد در رسانه‌ها نبايد بلاتکليف باشد... . عطف به همين فرمايش حضرت‌عالي، بنده در 15 سال اخير، در هر رسانه‌اي حضور داشتم، مديران رسانه را متقاعد کردم که اين حوزه بايد مستقل باشد و خوشبختانه مديرانم هم افراد نوانديشي بوده و هستند و کمک کردند که اين حوزه، صاحب يک کرسي و دپارتمان مستقل با پرسوناژ کاملا مستقل در آن رسانه باشد. از اين منظر هم، يک - هيچ از بنياد ملي مد و لباس پيش هستيم و اين توضيح شما، سلب حق معنوي از افراد محق فعال در اين حوزه نمي‌کند... برخي رسانه‌ها هنوز اين ابهام را دارند و همچنان مد را در ذيل تجسمي تعريف مي‌کنند. تلاش براي استقلال‌يافتن اين حوزه بايد مورد انتظار اصحاب رسانه باشد. اصل بايد بر اين باشد که خبرنگاران اين حوزه در رسانه خود، مد را مستقل دنبال کنند و تلاش کنند مد ذيل حوزه‌هاي ديگر قرار نگيرد. به اعتقاد همه ما، مد يک رسانه مستقل است و به هويت مستقلي در جريان رسانه‌هاي خبري ايران نیاز دارد. ‌ما معتقديم آکادميک‌کردن اين رشته، يک کار تيمي ملي و کلان است و کار يک نفر نيست، اما بحث بر سر رعايت حقوق مادي و معنوي افراد حقيقي و حقوقي‌اي است که خيلي‌خيلي قبل‌تر از افراد مورد وثوق بنياد ملي مد و لباس که همواره همه‌جا حضور دارند و قباله مجوزها هميشه به نامشان است، دستي بر آتش رسانه‌هاي مد و هويت‌بخشي به مد ايران و جهان داشتند و بر ماست که حق معنوي آنان را پاس بداريم و ارج بنهيم... اولا اينکه بايد نگاه شخصي به موضوع را کنار بگذاريم و پاي افراد را به ميان نکشانيم. موضوع ضرورت وجود روزنامه‌نگاري مد در کشور يک امر بديهي و اجتناب‌ناپذير است. ابتدا بايد روي اين مسئله، اتفاق‌نظر پيدا کنيم. سپس بياييم تمام اجزائي را که سابقه طولاني يا کوتاه در اين حوزه دارند، قلم زدند، کار کردند و از خود تجربه و سابقه‌اي به‌جا گذاشتند، کنار هم قرار دهيم و به جريان روزنامه‌نگاري مد و رسانه مد بپردازيم. اين، يک جريان رقابتي نيست، بلکه يک جريان ايجابي است. ‌اما سياست اجرائي‌ بنياد سلبي و غيرعادلانه است و به صورت گزينشي با افراد غيرمرتبط که احساس مي‌کند مورد وثوق هستند کار مي‌کند و به آنها مجوز مي‌دهد! ساده‌ترين وجه ادعاي بنده، عدم تطبيق حتي استايل افراد مورد وثوق بنياد با شغل موردنظر است. نمي‌توان ادعاي جريان‌سازي در حوزه مد را طرح کرد، اما در پيش‌پاافتاده‌ترين موضوع که همان پوشش و استايل خبرنگار است، مؤلفه‌هاي يک خبرنگار مد را نداشت... نمي‌تواني شلخته‌پوش باشي، مسواک نزني و خوش‌پوشي را تقبيح کني، از اتفاقات دو سال پيش حوزه کاري خودت هم بي‌اطلاع باشي و بگويي من مُدنويس هستم! خير. بنياد نگاه سلبي ندارد. نبايد بحث را شخصي نگاه کنيم. ما در تلاش هستيم که موضوع، شکل‌وشمايل ايجابي به خود بگيرد. ما در تلاشيم يکي از سرفصل‌هاي رشته «روزنامه‌نگاري عمومي» (Jouranlism) به مد اختصاص يابد و پيگير هستيم تا اين سرفصل را در اختيار دانشکده‌هايي نظير دانشکده صداوسيما، دانشکده خبر و ... قرار دهيم. معتقديم حوزه مد مي‌تواند دستاوردهاي گسترده و پردامنه‌اي در ايران ايجاد کند. مد نه به‌عنوان يک موضوع حاشيه‌اي در موضوعات عمومي، بلکه به‌عنوان اصلي که علاوه‌بر تعاريف وضعي که داراي يک سبک و روش است، يک موتور محرکه است و بايد جدي گرفته شود. من معتقدم مد مولد اجزاي متعددي از حوزه‌هاي مختلف فرهنگي، اقتصادي، سياسي و اجتماعي در کشورهاست؛ يعني وقتي جريان مد در کشور فعال است، يعني جريان اقتصادي، جريان فرهنگي و شاخص‌هاي متعدد اجتماعي هم در کشور فعال است. رنگ يکي از آن شاخصه‌هاست. روابط اجتماعي در حوزه مد يکي ديگر از مسائل است. با اين نگاه است که بايد به مسئله «روزنامه‌نگاري مد» اهميت بدهيم و مثل خيلي از حوزه‌هاي ديگر، خبرنگار مد داراي يک هويت مستقل باشد. اين گام نخست است. تأکيد مي‌کنم که نبايد مسائل را شخصي ببينيم و به اشخاص نسبت بدهيم. در گام نخست، وظيفه ما اثبات ضرورت موضوع است. چندسال تلاش کرديم که به اين نقطه برسيم؛ يعني رسيدن به ضرورت موضوع. اکنون غير از خبرگزاري‌ها، روزنامه‌ها و شبکه‌هاي تصويري، فضاي مجازي هم دارد به امر مد مي‌پردازد و اينها، حرکت‌هاي رو به جلو هستند، اما نکته اصلي ما چيست؟! براي چه مي‌خواهيم «روزنامه‌نگاري مد» داشته باشيم؟ براي اينکه در دنيا اين رشته به‌عنوان يک رشته مرجع و تعيين‌کننده مطرح است و علاوه‌بر جريان رسانه‌اي که در اختيار دارند يک جايگاه براي تعريف ديدگاه‌ها و نظريه‌ها برای «پيش‌گويي مد» را هم در اختيار دارند. اين پيش‌گويي مي‌تواند شکل‌هاي مختلفي در طراحي، سبک و روش داشته باشد. ما در تلاشيم، خبرنگاران مد در کشور ما بايد به جايگاهي برسند که از اين هويت و ماهيت برخوردار شوند؛ يعني صرف اينکه خبرنگاران مد، دوتا خبر بنويسند يا گزارش تهيه کنند، هدف ما نيست، بلکه ما بايد به سمتي برويم که رسانه‌هاي ما اعلام نظر کنند و براي مثال در حوزه طراحي براي نشان ايراني و لباس ايراني، خط‌مشي بدهند و جريان‌ساز باشند و بتوانند جهت مد را پيش‌گويي، هدايت و حتي داوري کنند. به عبارت ديگر خبرنگاران مد بايد به اندازه‌اي قوي و مقتدر باشند که دارندگان نشان تجاري و صاحبان برندها به آنان اعتماد و از آنان نظريه‌خواهي کنند و به‌عنوان مشاوري امين، به صاحبان تجارت در حوزه مد، خط فکري بدهند. به اعتقاد من، اين اتفاق، محقق‌شدني است و نکته‌اي که وجود دارد اين است که ما از سال گذشته بحث نقد آثار را فعال کرديم. يکي از مخاطبان بخش نقد، رسانه‌ها و خبرنگاران مد هستند. خبرنگار مد بايد به اصول و قواعد و چارچوب‌ها، مسلط باشد که بتواند اعلام نظر و روند مد را پيش‌گويي کند. بنابراين يکي از سياست‌هاي ما در سال 98، کمک به حرفه‌اي‌شدن جامعه طراحان مد و رسانه‌هاست. اين سياست‌ها در قالب نقد و گفت‌وگو در دستور کار قرار دارد و بعد از ماه رمضان جلسات نقد مجموعه‌ها در مراکز مختلف فرهنگي و هنري اجرائي مي‌شود. هم‌زمان بايد رسانه‌ها هم شرکت کنند و چارچوب نقدها را ببينند و از سليقه شخصي پرهيز کنند. گاهي سلايق شخصي جايگزين نظريه‌هاي اجتماعي و عمومي مد مي‌شود. ما بايد دقت کنيم که مسير را به شکل منطقي پيش ببريم. بايد درباره اصل موضوع به اشتراک برسيم و بعد نواقص را برطرف کنيم. ‌استراتژي‌هاي بنياد مد براي سال 98 و وحدت رويه ايجادکردن براي حوزه مد چيست؟ چون هم در سال گذشته و هم سال ماقبل آن، شاهد يک‌سري رويدادهاي پراکنده و متعدد بوديم که هيچ ايده يا انديشه‌اي جز رسيدن به اهداف تجاري را دنبال نمي‌کردند و حتي در مسير نگاه تجاري هم، موفق نبودند. الان رويدادها و رخدادهاي حوزه مد، هم خيلي دم‌دستي و زياد شده و هم اينکه هر‌کس ساز خود را مي‌زند و ما شاهد يک انسجام حرفه‌اي که به اين حوزه کمک کند، نيستيم... . براي سال 98 همان استراتژي را دنبال مي‌کنيد يا استراتژي‌هاي ديگري داريد؟ يکي از سياست‌هاي محوري ما اين است که نهادهاي غيردولتي و مراکز تخصصي مد فعال شوند. مؤسساتي که هم برنامه دارند و هم سرمايه‌گذار هستند. معتقدم ما مي‌توانيم سياست‌هاي‌مان را از طريق اين گروه‌ها جلو ببريم. لزوما اجرا نبايد با کارگروه ساماندهي مد و لباس کشور باشد و قانون هم همين را مي‌گويد. قانون صراحتا مي‌گويد که بايد از ظرفيت‌هاي بومي کشور استفاده کنيم. يکي از سياست‌هاي ما که اکنون محقق شده، هويت‌‎بخشي به فعالان مد و لباس کشور بوده و اکنون تعداد درخور‌توجهي مؤسسه و مرکز مد در ايران شکل گرفته و مشغول فعاليت هستند. در ادامه سياست‌هاي پيش‌بيني‌شده مثل هويت‌بخشي، کمک به راه‌اندازي انجمن‌‌ها و تشکل‌هاي غيردولتي، برگزاري جشنواره بين‌المللي فجر و ارائه الگوهاي ايراني-اسلامي، يکي از مهم‌ترين سياست‌هاي بنياد براي سال 98 که در اواخر سال 97 هم طرح کرديم، حرکت به سمت حرفه‌اي‌شدن و تقويت مد حرفه‌اي است. در تلاش هستيم فعاليت‌هايي را که به‌عنوان اقدامات پراکنده ياد کرديد، به سمت و سوي ثمربخش هدايت کنيم. اکنون هر‌يک در دايره تأثيرگذاري خود، تأثيرگذار هستند؛ اما بايد تجميع شوند و به سمت ثمربخشي مضاعف پيش بروند و اين مهم، در سايه حرکت به سمت مد حرفه‌اي اتفاق مي‌افتد. ما بايد دوره آزمون و خطا را کاهش دهيم و به سمتي برويم که سرعت تأثير را بالا ببريم. براي اين مسئله هم، برنامه‌ريزي‌هاي متعددي در دفتر طرح و برنامه بنياد ملي مد و لباس صورت گرفته و يکي از مهم‌ترين نتايج حاصله هم، ارزيابي عملکرد و رسيدن به نگاهي براي ارزيابي عملکرد فعالان اين حوزه و رسيدن به نقاط ضعف و قوت است. يکي ديگر از نتايج تعيين چارت ارزيابي، سنجش عملکرد نمايشگاه‌هايي است که از سوی بخش خصوصي برگزار شده و برگزار خواهد شد. در سال 97 تعداد درخور‌توجهي نمايشگاه در حوزه مد برگزار شد. يکي از نقدهايي که به اين برنامه وارد بود، جنبه‌هاي تجاري بر جنبه‌هاي فرهنگي غالب بود و به جاي اينکه الگوسازي را يکي از بخش‌هاي اصلي قرار دهيم، به دليل اينکه شکل الگوسازي‌هاي کافي نبوده، در نتيجه وجهه تجاري رويدادها بر وجهه فرهنگي غلبه کرده است. قطعا براي سال 98، اصلاح اين روند را در دستور کار داريم و در تلاش هستيم که شکل فرهنگي رويدادها را تقويت کنيم و اجازه ندهيم که نگاه تجاري بر ساير جنبه‌ها برجسته شود. ‌استراتژي‌هاي اصلاح اين روند چيست؟ مهم‌ترين استراتژي اين است که براي امسال در تلاش هستيم که نمايشگاه‌ها را به سمت مخاطبان خاص هدايت کنيم و از نگاه عمومي‌زده به اين نمايشگاه‌ها پرهيز کنيم. به عبارتي کاري کنيم که نمايشگاه‌ها داراي مخاطب خاص باشند، نه عام. مد را از نگاه کف خياباني به سمت برخوردار‌شدن از مخاطبان خاص هدايت کنيم، مخاطباني که خود بخشي از جريان مولد اين حوزه محسوب مي‌شوند. براي مثال به جاي اينکه نمايشگاهي برپا کنيم که محصول را به مخاطب عام بفروشد، شرايطي فراهم کنيم که توليدکننده بيايد و ثبت سفارش کند براي محصول طراحي که در نمايشگاه شرکت کرده و ثبت اثر داشته است، توليدکننده توافق کند که اثر را به توليد انبوه برساند. ‌قبلا هم که همين سيستم را دنبال کرده‌ايد. بله؛ اما فقط در نمايشگاه‌هاي فجر چنين برنامه‌اي دنبال شده و امسال قصد داريم به ساير نمايشگاه‌هاي فرعي ديگر هم تعميم بدهيم. در برخي نمايشگاه‌هاي متفرقه اين نگاه وجود داشته و ما سعي داريم تمام نمايشگاه‌هاي فرعي را با اين نگاه پيش ببريم. ايدئال ما اين است که نمايشگاه‌ها به صورت تخصصي برگزار شود و شرکت‌کننده به جاي اينکه اميدوار باشد که با حضور در نمايشگاه، يک تک‌اثرش را به قيمت چهار يا پنج ميليون تومان به مشتري عام بفروشد، به اين افق برسد که 10 تا 15 نمونه از اثر خود را به توليدکننده تخصصي سفارش دهد و مالکيت مادي اثرش را به توليدکننده بفروشد و سود بيشتري کسب کند. اقدام بعدي ما، ادامه فعاليت جلسات نقد آثار است که اتفاقا درصدد هستيم در همين نمايشگاه‌ها دنبال کنيم و در‌واقع اين نمايشگاه‌ها، محلي براي محک‌زدن آثار و ارتقاي آنها باشد. همچنين اين نمايشگاه‌ها مي‌توانند محملي براي رونمايي از آثار و کالکشن‌هاي جديد طراحان باشد. اين برنامه، يک امر چندوجهي و چندجانبه است که مي‌تواند مد تهران و مد ايران را رقم بزند. به عبارتي توليدکنندگان و عرضه‌کنندگان و مخاطبان تخصصي منتظر باشند که اين نمايشگاه‌ها به صورت مستمر، چه زمان‌هايي برگزار خواهند شد که خودشان را به اين نمايشگاه‌ها برسانند. ‌چه دوره زماني‌ای را براي حد فاصل دو نمايشگاه تعريف کرده‌ايد؟ اين برنامه، قطعا از شش ماه دوم امسال به مرحله اجرا درمي‌آيد. ‌چند وقت يک بار خواهد بود؟ فصلي؟ ماهي؟ هفتگي؟ مقطع زماني که هفته‌هاي مد در دنيا دنبال مي‌کنند، مثل مد بهاره يا مد زمستانه، مد نظر ما نيست. اين طرح و برنامه، بازه زماني خاصي ندارد. قرار است نيمه دوم سال 98 تعداد زیادي نمايشگاه را براي چنين برنامه‌اي، اجرا و برگزار کنيم. به عبارت ديگر ما به‌نوعي داريم مد سريع را پيگيري مي‌کنيم. ‌يعني اجرای فست‌ فشن (Fast Fashion) را که دنياي مجزاي تخصصي ديگري در عرصه مد است و با تعريف شما فرق دارد، در دستور کار امسال قرار داديد؟ اين اصطلاحي است که شما استفاده مي‌کنيد. منظور من مد سريع است؛ چون ضرورت جامعه امروز ايران است؛ چرا‌که يک‌سري از کالاهايي را که در ايران مصرف مي‌کنيم، انحصاري جامعه ماست و به صورت اختصاصي در ايران استفاده مي‌شود. مانتويي که بانوان ايران مي‌پوشند، مختص جامعه ماست. ممکن است که در کشورهاي ديگر هم ببينيد که خانم‌ها مانتو بپوشند؛ اما واقعيت اين است که اين لباس، مختص جامعه ماست. ما مستمر بايد به‌روزرساني درباره اين محصول را دنبال کنيم و پيش‌بيني ما اين است که دست‌کم 50 درصد از نمايشگاه‌هاي شش ماه دوم 98، به اين سمت برود. ‌چند نمايشگاه قرار است برگزار کنيد؟ پيش‌بيني ما اين است دست‌کم 150 نمايشگاه را براي طول سال داشته باشيم. ‌چقدر زياد! کمي نااميدکننده است؛ چون کيفيت مديوم مد را پايين مي‌آورد. ماهيت مد، ايجاب نمي‌کند که استراتژي‌ها بر مبناي چنين نگاه کميتي و آماري تدوين شود! قطعا آن دسته که ويژگي‌هاي ممتاز و شاخصه‌هاي بالا را داشته باشند، معدود و محدود هستند؛ ولي اينکه بخواهيم محدوديت ايجاد کنيم، هدف ما نيست. ‌هدف از اين حجم بالاي برگزاري نمايشگاه چيست؟ هدف اين است که بتوانيم الگوهاي جديد پوشش را که توسط طراحان ما، طراحي مي‌شود در ارتباط منطقي با توليدکنندگان و وضع‌کنندگان دانشگاهي وارد جامعه کنيم. ‌با تکيه بر نگاه پوشش ساماندهي‌شده؟ بله. هم منطبق با هنجارهاي ملي و مذهبي و هم منطبق با تکنيک‌هاي حرفه‌اي. اجازه دهيد بحث را به شکل ديگري پيش ببريم. منظور ما از ساماندهي چيست؟ درحال‌حاضر هر نقصي را که در تکنيک‌ها وجود دارد هم به نقص ساختاري و سياست‌گذاري ربط مي‌دهند؛ يعني وقتي محصولي را نامناسب مي‌بينيد مي‌گوييد که موفق نبوده است و به اين نتيجه مي‌رسيد که هر کس دارد کار خودش را مي‌کند و ضعف از سيستم است. درحالي‌که اين مسئله سهمي در مد حرفه‌اي ندارد. ما بايد با ابتکاري که به خرج مي‌دهيم مد حرفه‌اي را با تمام شاخص‌هاي خود دنبال کنيم. آيا اعتقاد داريد که کانسپت در مد، يک ويژگي اصلي و مهم است؟ ‌بله. البته. خب. درحال‌حاضر آثاري که توسط برخي طراحان ارائه مي‌شود اصلا مفهوم و کانسپت مشخصي ندارد. عنصر اصلي را ندارد. ما بايد در نمايشگاه‌هاي تخصصي اين چالش را ايجاد کنيم که يکي از اصول طراحي، داشتن کانسپت است. منظور ما از ساماندهي، دنبال‌کردن چنين نگاهي و رسيدن به شکل کاملي از مد حرفه‌اي است. نکته بعدي آموزش اصول صحيح اسکيس‌زدن در کلاس‌هاي آموزشي است. گام سوم اينکه آيا الگوسازي در طراحي مد جدي گرفته مي‌شود و مواردي از اين دست که پيگيري چگونگي اجراي آنها به تحقق مد حرفه‌اي کمک خواهد کرد. همه اينهايي که مثال زدم در دايره فعاليت‌هاي يک مؤسسه طراحي مد مي‌گنجد. ما در تلاشيم افتراق ميان توليدکننده و طراح را به چالش بکشيم که در گام‌هاي بعدي اين افتراق وجود نداشته باشد و ديگر روندهاي گذشته به‌عنوان جريان مد شناخته نشود، بلکه جريان‌هاي حرفه‌اي به‌عنوان مد حرفه‌اي کشور، تبيين و شناسانده شوند و محک معيارها بر مبناي اين اصول باشد. به عبارتي همين که موفق شويم از مسيري که توضيح دادم ريخت‌وقيافه ويترين‌هاي شهر را تغيير دهيم، موفق بوده‌ايم. هدف اين است که از اين مسير مد ايراني و مد اسلامي را در خيابان‌ها، در ويترين‌ها و در جامعه به صورت قابل دسترس در اختيار مردم قرار دهيم. ‌چرا تعداد را به همان معدود نمايشگاه ممتاز محدود نمي‌کنيد که اين نگاه، قرباني نگاه کميتي نمايشگاه‌ها نشود! قانونا اجازه نداريم که جلوي خلاقيت را بگيريم، بلکه موظف هستيم زمينه توسعه خلاقيت‌ها را فراهم کنيم. نگاه ما زيرساختي است و بايد اجازه دهيد که مأموريتي را که براي اين نمايشگاه‌ها - که مأموريت مهمي هم هست - تعريف شده، دنبال کنيم و بعد نتيجه را با هم بسنجيم. يکي از مأموريت‌هاي اجراي اين نمايشگاه‌ها، رسيدن به همان نگاهي است که توضيح دادم. اگر جريان فعاليت حرفه‌اي به درستي دنبال شود، خواه‌ناخواه همان نمايشگاه‌هاي ممتاز، برجسته مي‌شوند. قطعا در دنيا هم، صدها رويداد در حوزه نمايش مد برگزار مي‌شود، اما رويدادهاي برجسته و معروف مد که شکل ممتاز اين رويدادها هستند، در ساير کشورها دنبال مي‌شوند. در ايران هم خواه‌ناخواه، نمايشگاه‌هاي فاخر برجسته خواهند شد؛ چه به تعداد معدود نمايشگاه برگزار کنيم، چه به تعداد انبوه. ‌افق زماني که براي رسیدن به مد حرفه‌ای تعریف کردید، چه زمانی است؟ تحقق مد حرفه‌ای امر بسیار مهمی است و معتقدم تا هدف ایدئال برای این امر، دو تا سه کار سخت و جدی داریم و باید تلاش کنیم. ‌نگارش مانیفست مد حرفه‌ای که شامل برگزاری 150 نمایشگاه در سال است، براساس چه مؤلفه‌هایی است؟ آیا از جریان مد دنیا گرته‌برداری کرده‌اید؟ خیر. کاملا منطبق بر ساختار بومی، ملی، مذهبی و زیست‌بوم خودمان است. یک فعالیت بینابینی است. مد حرفه‌ای، تیتری است که چندین فعالیت در ذیل آن تعریف شده است. یکی از ضعف‌های جدی تولید محتوا در این حوزه است و از بخش دانشگاهی خواستیم که محتوای مورد نیاز برای حوزه مد و لباس کشور را تولید کرده و در اختیار ناشران قرار دهند. ممکن است در این روند چهارتا اثر ترجمه‌ای هم داشته باشیم، اما نگاه ما کاملا ملی و منطبق بر زیست‌بوم خودمان است. کار دیگر اتکا بر دوخت‌های سنتی و لباس اقوام ایرانی است که از سال 97 شروع کردیم و در سال 98 دنبال خواهیم کرد. در بحث آموزش و ارتقای توان هنرمندان، یکی از مهم‌ترین اصول ما ارتقای توان آموزشی و تعیین سرفصل‌های آموزشی است و کارگاه‌های آموزشی با کیفیت بالاتر و گزیده‌تر در دستور کار 98 قرار دارد. بسته‌ای از فعالیت‌های حرفه‌ای را برای رسیدن به مد حرفه‌ای پیش‌بینی کردیم و اتفاقا نقش مؤسسات مد در این روند و تأثیر کمک‌کننده آنها در این امر، برجسته‌تر است. شاخص‌ها را تعیین کردیم و براساس شاخص‌ها پیگیری خواهیم کرد. ‌چگونه می‌توان به شاخص‌ها دسترسی پیدا کرد؟ به زودی این شاخص‌ها را منتشر خواهیم کرد. افزایش الگوها، ارتقای کیفیت آموزشی، تعیین سرفصل‌های اثربخش، تقویت امر نقد در این نمایشگاه‌ها، انتشار کتاب مشاغل مد، تولید محتوا و... از مهم‌ترین شاخص‌هایی است که در این مانیفست دنبال می‌کنیم. ‌درباره بودجه مد ایران هم بفرمایید. اگر تلاش‌های بنیاد مد و لباس کشور نبود، مسئله مد در کشور در ردیف بودجه صاحب جایگاه نمی‌شد. ما تلاش کردیم که مد کشور را در ردیف بودجه سالانه کشور قرار دهیم و این اتفاق افتاد و بعد از مدت‌ها پیگیری، مد و لباس به ردیف بودجه کشور اضافه شد و برای اولین‌بار در سال 1395 ردیف بودجه‌ای در حدود کمتر از سه میلیارد تومان به امر مد و لباس کشور اختصاص یافت. در سال 96 این رقم تغییر محسوسی نداشت و در سال 97 بودجه مد و لباس کشور به عدد سه میلیارد تومان در سال رسید که هرچند برای تعالی و رشد این حوزه، بودجه اندکی است، اما این امیدواری وجود دارد که مد و لباس کشور توانست در ردیف بودجه، صاحب سهمی اندک شود. به موازات بودجه اقتصادی سالانه مد، حجم اقتصادی فعالیت‌های بنیاد مد و لباس کشور در هر سال، ارزش اقتصادی معادل صد میلیارد تومان بوده است که این رقم، حاصل استفاده از ارتباطات و پتانسیل‌آفرینی بنیاد برای فعالیت بنگاه‌های اقتصادی و فعالان حوزه مد بوده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.