با سپنتا نيكنام و كمپين «زندگي دوباره»
حس خوبي كه تكثير ميشود
درست در روز ۳۱ ارديبهشت که روز ملي اهداي عضو است، در شبكههاي اجتماعي كمپيني آغاز به كار كرد؛ كمپين «زندگي دوباره». سپنتا نيكنام، عضو شناختهشده شوراي شهر يزد، در شبكههاي اجتماعي پنج نفر را دعوت كرد تا كارت آنلاين اهداي عضو را تهيه كنند. اين پنج نفر نيز به سراغ پنج نفر ديگر رفتند؛ کمپيني كه از طرف هيچ نهاد و سازماني پيشنهاد نشد و بر اساس يك حس دروني شكل گرفت. امكان تهيه كارت اهداي عضو آنلاين در كمتر از دو دقيقه میسر است و جالبتر اينكه بسياري از افراد در شبكههاي اجتماعي از ساليان دورتر چنين كارتي را دارند. با سپنتا نيكنام درباره اين ايده صحبت كوتاهي داشتيم. شما هم تحتتأثير تبليغات خاص اين روزها، اين ايده به سراغتان آمد و آن را اجرائي كرديد؟ نه! اما ماجرا به رسانه برميگردد. حدود دو هفته پيش بود که کليپي در فضاي مجازي به دستم رسيد از يک عمليات امدادي براي انتقال قلب يک جوان يزدي به تهران و پيوند آن به يک گيرنده عضو در تهران. لحظاتي پر از تکاپو که به يک نفر زندگي دوباره بدهند. اصولا من آدم احساسيای نيستم و کمتر با وقايع و رخدادها احساسي ميشوم، اما لحظهاي از اين گزارش که قلب در سينه جوان گيرنده عضو به تپيدن درآمد، نتوانستم جلوي گريهام را بگيرم. خيلي حس عجيبي بود. داشتم به اين موضوع فکر ميکردم ما آدمها کجا به داد هم ميرسيم؟ چه زماني به کمک هم ميرويم؟ خانواده اين جوان يزدي کار بزرگي را انجام دادند. بدون هيچ مراوده مالي و فقط بهخاطر آرامش روح تازهدرگذشتهشان به چند نفر شانس زندگي دوباره دادند. يک لحظه فکر کنيد اگر ما فرهنگي مثل فرهنگ اهداي عضو نداشتيم، چه اتفاقي ميافتاد؟ بهعنواننمونه آن خانواده گيرنده عضو در تهران هم شايد الان عزادار بودند. وقتي آن ويدئو را در صفحات شخصيام گذاشتم، اعلام کردم به ديدن خانواده اهداکننده عضو ميروم. همزمان به ذهنم رسيد که خودم هم اين کارت اهدای عضو را دريافت کنم. موضوع را با همسرم در ميان گذاشتم، او هم از موضوع استقبال کرد و خودش هم در اين راه با من همقدم شد و هر دو کارت اهدای عضو را گرفتيم. اين کار حس خيلي خوبي به من داد. با خودم فکر کردم چرا اين حس خوب تکثير نشود؟ ايده کمپين اهدای عضو از اينجا نشئت گرفت و در نهايت پس از ديدار با خانواده يزدي اهداکننده عضو اين موضوع را در صفحات شخصي خودم منتشر کردم و به لطف پروردگار استقبال خيلي خوبي هم از آن شد. انتظار داشتيد ايدهتان با استقبال روبهرو شود؟ در اين چند روز چه لحظه و نكتههاي جالبي برايتان پيش آمد؟ واقعيت اين است که من پيش از اين از قدرت شبکههاي اجتماعي آگاه شده بودم. بستگي دارد چگونه از امکان شبکههاي اجتماعي و رسانه به صورت پاياپاي استفاده کرد. استقبال به نظرم بسيار خوب بود. بسياري از همکاران رسانهاي شما در ترويج اين حس خوب «زندگي دوباره» پيشقدم شدند. وقتي مردم عکس کارتهاي اهدای عضوشان را برايم ميفرستادند يا در شبکههاي اجتماعي بارگذاري و اصطلاحا من را «تگ» ميکردند، نميتوانم بگويم چه حسوحالي داشت. استقبال بسيار خوب بود و هنوز هم ادامه دارد. در داخل و خارج از کشور بسياري به اين کمپين پيوستند، اما اينجا بد نيست باز به قدرت رسانه اشاره کنم. بعد از آغاز کمپين «زندگي دوباره» يک پيام در اينستاگرام به دستم رسيد از مورد مشابهي مانند همان جواني که با اهداي اعضاي بدنش جرقه راهاندازي اين کمپين را زد. شخصي به نام مرحوم محمد حاجيعبداللهي در يزد، يک جوان که تنها پسر يک خانواده بود و پدرش از جانبازان دفاع مقدس و مادرش هم درگير بيماري اماس؛ بعد از درگذشت محمد، خانوادهاش اعضاي بدنش را اهدا کردند، اما با گذشت بيش از ۴۰ روز از درگذشت و اهداي اعضاي بدن اين عزيز، خبري از اين حرکت خوب در رسانهها منتشر نشد. حرفم اين است که رسانه ميتواند باعث معروفيت و مهجوريت شود. به نظرم اصحاب رسانه بايد اقدامات خوبي مانند اهداي عضو را بدون تبعيض منتشر کنند تا اين فرهنگ در کشور رونق بگيرد. برخي موانع قانوني هم به نظر ميرسد وجود دارد؛ مثلا اينكه مرده حقي بر بدن خود ندارد كه نياز به فرهنگسازي بيشتر دارد. آيا به اين هم توجه داشتيد؟ بله. درواقع دارابودن کارت اهدای عضو براي خانوادهها الزام اهداي اعضاي بدن درگذشته را نميآورد و بيشتر يک وصيت شخصي توسط شخص داراي اين کارت است، اما اينجا ذکر دو مسئله خالي از لطف نيست؛ اول اينکه با توجه به سؤال شما، درگذشته روزي داراي حيات و قدرت تفکر بوده. پس با ميل باطني تصميم به دريافت کارت اهداي عضو بعد از مرگ گرفته است. معمولا خانوادهها به دليل شرايط احساسي ناشي از فقدان عزيز در ساعات اوليه فوت عزيزشان درگير غم ازدستدادن هستند و شايد با اين مسئله که بدن عزيزشان شکافته شود و اعضاي بدنش که ميتواند حياتبخش باشد اذيتشان کند، اما قسمت دلنشين اين است که وصيت آن فرد حيات دوباره در بدن چندين نفر ديگر بوده. پس اميدوارم اين وصيت را به نوعي يک توصيه پيش از مرگ بدانيم و بتوانيم در شرايط احساسي بعد از ازدستدادن دربارهاش تصميم بگيريم. دوم اينکه امکان دارد کسي از دنيا برود و قبل از مرگ تصميمي براي اهداي اعضاي بدنش نگرفته باشد و بهاصطلاح کارت اهداي عضو نداشته باشد. من همينجا از همه کساني که اين گفتوگو را ميخوانند خواهش ميکنم که اگر در اين شرايط قرار گرفتند يک لحظه فکر کنند که چگونه ميتوانند روان درگذشتهشان را خوشحال کنند. بههرحال مرگ خبر نميدهد و با هيچکداممان هم تعارف ندارد و به سراغمان ميآيد. پس بهتر است بتوانيم با همين جسم بيجان به چند نفر حيات دوباره ببخشيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.