|

دوباره گرما، دوباره ترومبوز سينوسی

بابك زماني. رئيس انجمن سكته مغزي

جوان تنومندي است، اما توانمندي‌هاي فكري و هنري‌اش تنومندتر. هنرمند نام‌آوري است. مثل تمام اين طايفه محنت و مرارت بسيار كشيده، اما همچنان راست و استوار كار خود را پي مي‌گيرد. نه كناره مي‌گيرد و نه تغيير مسير مي‌دهد. به همين خاطر بود كه ماه گذشته كار روي آخرين اثر هنري‌اش را در پستوي كوچك خانه‌اش آغاز كرد؛ كاري آكنده از نبوغ همراه با سخت‌گيري و تلاش شبانه‌روزي بي‌توجه به خواب و خوراك و استراحت و تنها با هدف توليد اثري «دوست‌داشتني» به زلالي چشمه‌اي در دوردست! تنها سه هفته بعد همراه با آغاز گرماي هوا، نيمه‌شب او را با سردرد و حالت نيمه‌كما به بيمارستان ما آوردند تا ثابت شود ترومبوز سينوسي جوان و پير، زن و مرد، فقير و غني، كارگر و كارمند، عامي و هنرمند نمي‌شناسد. تنها راننده تاكسي و خانم چاق تحت درمان با داروهاي ضدحاملگي و كشاورزي كه زير آفتاب كار مي‌كند، در خطر نيستند. هركس حتي هنرمندان هم با «عرق‌ريزي روح» در برابر بي‌آبي بدن و بروز انسداد در عروق تخليه‌كننده مغز آسيب‌پذير هستند. هرساله در آغاز تابستان هشدارهاي لازم براي اجتناب از كم‌آبي بدن به همراه برخي شرايط خاص مثل كار سنگين و استفاده از داروهاي هورموني توسط انجمن‌هاي پزشكي به اطلاع عموم رسانده مي‌شود. آمار دقيقي در مورد بروز ترومبوز سينوسي در فصول مختلف سال و شيوع آن در سال‌هاي مختلف نمي‌توان ارائه داد، اما از روي مشاهدات بسياري از متخصصان به نظر مي‌رسد اين هشدارها بي‌نتيجه نبوده و نه‌تنها بيماران كمتري در سال‌هاي اخير به اين بيماري مبتلا مي‌شوند بلكه اطلاعات عمومي مردم هم در اين زمينه افزايش پيدا كرده است. جريان خوني كه هر لحظه با شتاب و با سرعت از طريق شاهرگ‌هاي اصلي گردن به مغز مي‌رسد حجم خون زيادي است كه نيازمند سيستمي كارآمد براي تخليه هم هست. كوچك‌ترين عدم توازن مسئله‌ساز خواهد بود. عروق تخليه‌كننده خون از مغز برخلاف عروق واردكننده خون به مغز شبكه‌اي درهم‌پيچيده و بسيار انبوه هستند كه سرعت جريان خون در آنها بالا نيست. در واقع خون از طريق اين سياهرگ‌ها از مغز فرو مي‌ريزد. ترومبوز که در تعداد کمی از افراد رخ می‌دهد مايه شگفتي نيست، بلكه خلقت بي‌نقص و بدون ترومبوز اكثريت عظيم افراد است كه انسان را به تعجب وامي‌دارد؛ آن هم در طول ساليان متمادي. فاكتورهاي بسياری جريان مداوم اين غليظ‌ترين ماده، خون، را در رگ‌ها و سينوس‌هايي نازك با جداري نه از بلور كه از جنس گوشت تضمين مي‌كند. ترومبوز سينوسي در همه اتفاق نمي‌افتد، تنها درصد بسيار كمي از افراد كه نقصي در يك يا چند تا از فاكتورهاي برشمرده داشته باشند آن هم در شرايط خاص دچار ترومبوز سينوسي مي‌شوند. اما مشكل آنجاست كه آن تعداد قليل هم كه در مقايسه با ساير بيماري‌ها و حوادث، عدد مطلق‌شان كم نيست تا قبل از بروز بيماري قابل شناسايي نيستند. بنابراين احتياط‌هاي لازم براي پيشگيري از بيماري در تمام مردم در فصول گرم سال ضرورتا اجتناب‌ناپذير است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.