|

برهاني‌مرند در نشست «آسیب‌شناسی جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر»:

به پيشواز تغيير ساختار مي‌رويم

گروه هنر: سومین روز از سلسله‌نشست‌های «آسیب‌شناسی جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر»، شنبه، 21 اردیبهشت، در قالب جلسه گفت‌وگو و تبادل آرا میان رئیس و دبیر سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، شهرام کرمی و نادر برهانی‌مرند با حاضران، برگزار شد. شهرام کرمی، مدیرکل هنرهای نمایشی و رئیس جشنواره تئاتر فجر، در مورد برگزاری سلسله‌نشست‌های «آسیب‌شناسی جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر» گفت: اتفاقی خوب و خجسته بود. 18 کارشناس با وسواس و دقت انتخاب شده بودند و نظراتشان را مطرح کردند. بعضی از این نظرات کاملا در تضارب با یکدیگر بود و بعضی ایدئالیستی و بعضی واقع‌گرایانه و متوجه شدم ما چه سرمایه خوبی در حوزه انسانی در اختیار داریم، به‌خصوص در زمینه نسل جوانی که جسور و به دور از مطالبه‌گری است. این نویسنده و کارگردان تئاتر تصریح کرد: بخش عمده سابقه کاری من در زمینه برگزاری جشنواره‌های تئاتری است و پیش از این دبیر 19 جشنواره تئاتری بوده‌ام و توقعم از خودم در این حوزه بسیار بود و حداقل خود را فرد آگاهی در این زمینه می‌دانستم که به جریان هنرهای نمایشی مشرف است، اما اتفاق خوبی که رخ داد، جنبه‌های بسیار دیگری را در این زمینه بر من گشود و امیدوارم دو ساعت پیش‌رو نیز به همان صورت بگذرد. نادر برهانی‌مرند، دبیر سی‌وهفتمین و سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر گفت: اما امسال تلاش می‌کنیم به پیشواز تغییر ساختار جشنواره برویم. از اواخر جشنواره گذشته این پیشنهاد را مطرح کردم که اگر جشنواره‌ای کارآمدتر، به‌روزتر و با کنشمندی بیشتر می‌خواهیم باید تغییراتی در آن ایجاد کنیم. امیدوارم از رهگذر نشست‌هایی از این دست، به سمت عملیاتی‌کردن آنچه می‌خواهیم در جشنواره امسال رخ دهد، برویم. در ادامه نادر برهانی‌مرند در پاسخ به این سؤال که آیا جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر توانسته است جریان‌ساز باشد یا خیر، گفت: من معتقدم جشنواره تئاتر فجر با همه کاستی‌هایش در دوره‌هایی جریان‌سازی کرده است و در دوره‌هایی هم نه. برای بررسی این موضوع باید تاریخ جشنواره را در دو قسمت دید؛ تئاتر دولتی و تئاتر خصوصی. تا زمانی که جریان تئاتر خصوصی و شبه‌خصوصی شکل نگرفته بود می‌شد تا حدودی از جشنواره تئاتر فجر انتظار جریان‌سازی داشت، اما بعد از شکل‌گیری تئاتر خصوصی و خروج تئاتر از انقیاد صددرصد دولتی باید به این جریان‌سازی حداقل در وجه هنری آن مشکوک شد. شهرام کرمی گفت: من صحبتم را در این بخش با مروری تاریخی آغاز می‌کنم. جشنواره در سال‌های اول شکل‌گیری هدفی را دنبال می‌کرد و می‌خواست جایی برای ظهور و بروز هنرمندان انقلابی باشد. در آن مقطع، نقش جشنواره این بود که فعالیت تئاتر انقلاب اسلامی را به نحوی هدایت کند. بعدها حضور یک نماینده از شهرستان‌ها هم اهمیت پیدا کرد، چون قرار بود نقشش جریان‌سازی در حوزه تئاتر شهرستان‌ها باشد. در ادامه نسل‌های مختلفی از طریق جشنواره تئاتر فجر به خانواده تئاتر معرفی شدند، چون تئاتر ما هنوز جریان زایایی نبود. از نمونه‌های این عدم زایایی خاطرم هست که در سال 73 تصویب شد که تئاتر شهر ماهانه میزبان یک اجرای تئاتری شود و هنوز جریان مستمری در زمینه تولید و اجرا وجود نداشت. در آن مقطع تعداد تئاتری‌ها محدود و جشنواره تئاتر فجر فرصتی برای دیده‌شدن بود. خود من در سال 1370 با 18، 19 سال سن از طریق جشنواره تئاتر فجر به خانواده تئاتری معرفی شدم. آن زمان نقش و کارکرد جشنواره این بود، اما به مرور تغییر کرد. از جمله آخرین هنرمندانی که از طریق جشنواره معرفی شدند شاید ایمان اسکندری و اجرای «بیرون پشت درِ» او بود. این جریان کم‌کم تغییر کرد و ما دیگر نتوانستیم نقش معرفی هنرمند را برای جشنواره قائل شویم، هرچند این بستر همچنان در دل آن وجود داشت و دارد. درحال‌حاضر معرفی چهره‌ها از طریق جشنواره تئاتر فجر مطرح نیست و نمی‌توانیم بعد از 37 دوره این انتظار را از جشنواره تئاتر فجر داشته باشیم که فرصتی برای حضور آدم‌ها باشد. نادر برهانی‌مرند نیز دراین‌باره گفت: تا وقتی کمپانی‌های خصوصی به معنای درست کلمه در کشور ما شکل نگیرند این مشکلات را خواهیم داشت. یک شکل صددرصد دولتی نمی‌تواند به این مهم نائل آید و تا زمانی که بخش خصوصی را به‌عنوان بخشی که در مسائل اقتصادی مبتکرتر است به رسمیت نشناسیم نمی‌توانیم کاری از پیش ببریم. اگر در حال فکرکردن به چشم‌انداز جشنواره تئاتر فجر هستیم باید به این بخش نیز بیندیشیم. ما نمی‌توانیم از این دایره بسته بدون توجه به کمپانی‌ها رها شویم. جشنواره تئاتر فجر هم اگر به تعالی‌ بخش بین‌الملل خود فکر می‌کند باید این نکته را مدنظر داشته باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.