در ماه مبارك رمضان امسال اتفاق افتاد:
آشفتگي اکران
گروه هنر: «سامورايي در برلين»، «نبات»، «خانه ديگري»، «بهدنياآمدن»، «وکيلمدافع» و «تولدت مبارک» فيلمهايي هستند که اکرانهاي تازه سينماي ايران را تشکيل ميدهند. هرچند که اکران فيلمهاي غلامرضا تختي، متري ششونيم، چهارانگشت، ژن خوک، تگزاس2 و زنداني نيز همچنان در سالنهاي محدودتري براي مخاطبان سينما نمايش داده ميشوند، اما به زعم بسياري از اهالي سينما، چينش اکران در سينماهاي ايران نياز به بازنگري دارد. اکران همزمان فيلمهايي که شايد اقبال کمتري در گيشه نصيبشان شود، نميتواند آنطور که بايد بازخورد مناسبي براي سينماي ايران داشته باشد. اين در حالي است که شوراي صنفي نمايش از اکران فيلمهايي که در هفتههاي آينده جاي فيلمهاي فعلي را خواهند گرفت هم صحبت کرده است و ترکيب فيلمهاي عيد فطر که تاکنون نمايش فيلمهاي «ما همه با هم هستيم»، «شبي که ماه کامل شد» و «سرخپوست» براي اکران عيد فطر قطعي شده است و عملا بار ديگر اين گفته را تصديق ميکند که ميتوان به صف طولاني فيلمهاي در راه اکران نگاه ديگري داشت و به ترکيب متعارفتري از فيلمها در اکران رسيد. ابوالحسن داوودي، از سينماگران باسابقه سينماي ايران، در گفتوگو با «شرق» از زاويه ديگري به مشکل اکران اشاره کرد: «شرايط اکران دچار نوعي از آشفتگي است و به نظر ميرسد بحراني اجرائي را در سينما تجربه ميکنيم. به بيان سادهتر ميتوان گفت شرايط اکران شترگاوپلنگ است؛ نه تماما دست دولت است و نه دست سرمايهگذاران بخش خصوصي سينما و نه ناشي از همکاريشان و نه حتي شکل اقتصادي مطلوبي دارد، چراکه تصميمگيري ظاهرا در انحصار سرمايه و قدرت انحصارگران و لابي اين دو است که حرف اول را در اکران ميزند». او در بخش ديگري از صحبتهايش گفت: «عملا در هر دوره شامل تصميمات غلط هستيم؛ از وادادگي و تسليم شوراي صنفي اکران به سينماداران گرفته تا دخالت دولت در شکل چينش اکران فيلمها. اما مهمترين بحث اين است که بدانيم متولي اصلي اين جريان کيست و پاسخ به اين پرسش بسياري از مشکلاتي را که هماکنون با آنها مواجه هستيم حل خواهد کرد». داوودي که سابقه بسياري در فعاليت صنفي دارد، به نکته ديگري اشاره کرد و گفت: «بايد باور کنيم که مشکل ما تنها ناشي از قواعدي که وضع شده نيست، چراكه شکل اجراي تصميمات و مصوبهها هم غالبا حفرههايي دارد که مشکلات بيشتري ايجاد ميکند؛ بهعنوانمثال در آييننامه شوراي صنفي اکران ساليانسال است بندي وجود دارد تحت عنوان الزام اعلام عمومي فيلمهاي «حال، آينده و بهزودي» از طرف سينماداران يا به زبان سادهتر اعلام فيلمهايي است که پشت هم قرارداد اکران بستهاند و فيلمهايي که بهزودي جايگزين آنها خواهند شد که البته هيچوقت هم اجرا نشده و اگر همين موضوع ساده توسط سينمادارها رعايت ميشد، يکي از مشکلات بزرگ اکران سينماهاي ما هم حل ميشد و شيوه اکران فيلمها در سينما به سمتي حرکت ميکرد که برنامهريزيهاي مقطعي در آن جايي نداشت». او ادامه داد: «اکرانهاي نوروز و عيد فطر براي بسياري از سينماگران اتفاق مهمي است و تبديل به گلوگاهي شده که تقاضاي زيادي براي آنها وجود دارد و همين موضوع پخش فيلمها در باقي ايام سال را با مشکل مواجه ميکند. زماني که در شوراي صنفي نمايش بودم، ايدهاي به مرحله اجرا رسيد که تا حد زيادي توانست مشکلات اکران را برطرف کند و بهاصطلاح فصل مرده سينماها را از شکل هميشگي خارج کند، به اين شکل که آغاز فصل و سال سينمايي را تقريبا حذف کرديم و قرار شد که فيلمها در تمام طول سال پشت هم و بر اساس نوبت قرارداد اکران شوند. در اين شرايط اکران بسياري از فيلمها بهجاي نوروز از قبل از عيد آغاز ميشد و عملا رکود و رخوت فصل زمستان و بعد از جشنواره که اقبال کمتري نسبت به سينما وجود دارد، تا حد زيادي از بين رفت، اما اين امر در اثر نفوذ صاحبان قدرت در دورههاي بعد اجرا نشد، به همين دليل باز هم تکرار ميکنيم که ما در جريان اکران خيلي مشکل قانونگذاري و تصميمگيري نداريم و بيشتر در زمينه اجراست که با کاستيهايي روبهرو هستيم و اميدوارم به زودي شاهد اتفاقات بهتري در سينما باشيم». سعيد خاني، مدير دفتر پخش «خانه فيلم» نیز اخيرا در گفتوگويي با ايسنا به مشکل اکران فيلمها اشاره کرد و گفت: «ما بايد پيشبينيهاي لازم را انجام ميداديم و ميدانستيم که با توجه به شروع ماه رمضان ديگر برنامه اکران دوم نوروزي وجود ندارد؛ بنابراين بايد تدبيري انديشيده ميشد که دوباره شش يا هفت فيلم با هم اکران نشوند. وقتي که اين تعداد فيلم را با هم اکران ميکنيد باعث ميشود ظرفيتهاي اکران به همه فيلمها نرسد و بايد براي آن پيشبينيهايي ميشد. وقتي در يک تايم فيلمهايي ضعيف اکران ميشوند، براي سينمادار و سينما هزينه برميدارد». او در بخش ديگري از صحبتهايش گفت: «بعد از اين زمان و از عيد فطر هم قرار است چند فيلم قوي همزمان با هم اکران شوند که اين هم مشکلاتي را ايجاد ميکند؛ يعني مدتي فيلم خوب نداريم و دوباره در يک بازه زماني چند فيلم خوب با هم روي پرده ميروند که در اين حالت با توجه به تعداد سالنهاي سينمايي و ظرفيتهاي موجود شرايط براي هر يک از فيلمها سخت ميشود. براي ماه رمضان چون شوراي صنفي با صاحبان آثار صحبت نکرده و به آنها انگيزهاي براي اکران نداده بود، باعث شد چند فيلم ضعيف با هم روي پرده بروند». از ابتداي سال 98 سينماي ايران شرايط خوبي را به لحاظ اکران تجربه نکرد و هنوز زمان براي نمايش بسياري از فيلمها وجود دارد و بايد ديد در ماههاي باقيمانده تا انتهاي سال گيشه سينماي ايران روي خوشي به سينماگران نشان خواهد داد يا خير؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.