غرفه ايران در پنجاهوهشتمين بيينال ونيز ۲۰۱۹ افتتاح شد
«از بودن و سرودن»
فرانک آرتا: غرفه ايران در پنجاهوهشتمين بيينال ونيز 2019 با شعار «از بودن و سرودن» جمعه، ۲۰ ارديبهشت، با نمايش آثار سه هنرمند افتتاح شد. اين غرفه با عنوان «از بودن و سرودن» با حضور هادي مظفري، مديرکل هنرهاي تجسمي و احسان آقايي، رئيس موزه هنرهاي معاصر تهران، در ميدان سن مارکو ونيز رسما کارش را آغاز کرد. هنرمندان ايراني شرکتکننده در اين دوره رضا لواساني با اثر «زندگي»، سميرا عليخانزاده با اثر «شبح صلب خاطره» و علي ميرعظيمي با اثر «شاهد آواز» حضور دارند. هفته گذشته هادي مظفري در نشست خبري در تهران با اشاره به اينکه بيينال ونيز مهمترين رويداد هنر در جهان است، عنوان کرد: «در ۱۱۶ سال گذشته ۵۸ دوره از اين رويداد برگزار شده که ايران در هشت دوره آن شرکت کرده است. ازاينميان دو حضور مربوط به پيش از انقلاب اسلامي بوده و شش دوره ديگر پس از آن رخ داده است. اين رويداد بينالمللي بهعنوان «المپيک هنر» شناخته ميشود و همه کشورها با هنرمندان خود در آن حضور پيدا ميکنند تا بگويند که در دو سال اخير چه حرف مهمي از زبان هنر براي جهان دارند». او با اشاره به شرايط فعلي ايران و تحريمهاي اعمالشده عليه کشورمان توضيح داد: «شايد عدهاي گمان کنند در اين شرايط نبايد در بيينال ونيز شرکت ميکرديم؛ اما امسال در يکي از بزنگاههاي تاريخي در اين بيينال شرکت ميکنيم. در روزهايي که جهان با ما مهربان نيست و رهبران سياسي جهان با واژگاني که شايسته تاريخ و فرهنگ ايران نيست، با ما سخن ميگويند، ما در بيينال ونيز شرکت ميکنيم تا با زبان هنر از صلح و دوستي بگوييم». او درباره نکات مورد توجه در انتخاب هنرمندان گفت: «نخستين نکته براي ما آن بود که هنرمند ساکن ايران باشد. تقاضاهاي زيادي از هنرمنداني که خارج از ايران زندگي ميکنند و جايگاه تثبيتشدهاي در هنر جهان دارند، به دست ما رسيد؛ اما ترجيح داديم نماينده ايران هنرمندي باشد که ساکن اين کشور است. نکته دوم اين است که ميخواستيم حتما يک بانوي هنرمند در اين فهرست وجود داشته باشد تا جهانيان بدانند که زنان همپاي مردان در هنر ايران حضور دارند. نکته سوم آن است که اداره کل هنرهاي تجسمي در تمام فعاليتهاي خود تلاش ميکند اين پيام را انتقال دهد که ايران فقط تهران نيست. بههميندليل براي ما اهميت داشت که حتما يک هنرمند شهرستاني نيز در اين فهرست حضور داشته باشد؛ بنابراين علي ميرعظيمي از شهر اصفهان انتخاب شد که يک هنرمند جوان و با حرفهاي تازه است». رضا لواساني يکي از هنرمندان حاضر در رويداد پنجاهوهشتم ونيز درباره کارش نيز گفت: «عنوان اثر من، زندگي است و چون در حوزه زبان فارسي و شعر سالها فعال هستم، کارهايم به طور پيوسته در اين حوزه است و بيشترين تلاش من اين است که در تصاويرم شعر و زبان را به نمايش بگذارم. ابعاد اين کار، ۱۷ متر است و «پاپيه ماشه» با مواد بازيافتي کار شده است». سميرا عليخانزاده عنوان کرد: «دو سال پيش نمايشگاهي از آثارم در گالري اثر برگزار شد و وقتي قرار شد براي ونيز کار بدهم، سعي کردم کاري ويژه انجام دهم. «شبح صلب خاطره» عنوان اثرم است که درباره نبودن آدمها در عکسها است. اين کار پنجلته است که روي ديواري ۱۱متري نصب ميشود و به دليل نقشبستن خاطره شبحوار آدمها نامگذاري شده است». چيدمان «شاهد آواز» عنوان اثر علي ميرعظيمي است. او درباره اين اثر توضيح داد: «سينما را خيلي دوست دارم و از طرف ديگر نوشتار و مديوم هنر استعارهاي است که قبل و بعدش را شدت ميبخشد. اين کار به طور مشخص از حدود سه سال پيش آغاز شده و روي مفهومي سينمايي-ادبي کار ميکند و شات ريورس شات را نمود ميدهد که تأثير گرفته از آثار ژان لوک گدار درباره بوسني و فلسطين است. خامبودن متريال در اين کار بسيار مهم است و از آهن، چوب، شيشه، سلفون، لامپ و... استفاده کردهام». همچنين ماهنامه هنري «آرت نيوزپيپر» با انتشار گزارشي، پاويون ايران در پنجاهوهشتمين دوسالانه (بيينال) ونيز را در ميان جذابترينهاي اين نمايشگاه بزرگ هنري قرار داد. بنابر گزارش وبسايت «Art Newspaper» پاويون ايران بهعنوان يکي از شش غرفه مطرح دوسالانه هنري ونيز مورد توجه قرار گرفته است و درباره آن چنين توصيف کرد: «در پاويون ايران ميزهاي بزرگي که در طول اتاق قرار گرفته و روي آنها را گل، ميوه، شمعدان و... ميپوشاند، قرار دارند و يک لوستر غولپيکر بالاي آنها به چشم ميخورد. اين چيدمان به وسيله کاغذهاي خاکستري «پاپيه ماشه» توسط طراح مجرب ايراني رضا لواساني، شکل گرفته و تعمقي بر روي چرخه زندگي است. کمي آن سوتر صندلي خالي پيرمردي ديده ميشود که نشاندهنده غيبت و مرگ است. اين اثر که در پنج جعبه به ونيز حمل شده، اثر برجسته غرفه ملي ايران است. سميرا عليخانزاده هنرمند ديگري است که از عکسهاي آماده استفاده کرده تا همراه لباسها و کفشهاي ساده، تصويري شفاف از زنان جوان ايراني در گذشته را نمايش دهد». ليتواني، زيمبابوه، مغولستان، پرتغال و استوني، ديگر کشورهايي هستند که از نگاه سايت «Art Newspaper» درخورتوجهترين پاويونهاي دوسالانه ونيز را دارند. پاويون ايران با نام «از بودن و سرودن» در نزديکي ميدان سن مارکو ونيز آغازبهکار کرده است و رضا لواساني با اثر زندگي، سميرا عليخانزاده با اثر شبح صلب خاطره و علي ميرعظيمي با اثر شاهد آواز از ايران در پنجاهوهشتمين دوسالانه هنر ونيز حضور دارند. سايت رسمي دوسالانه هنري ونيز در توصيف پاويون ايران نوشته است: «خرد جمعي هنرمندان ايران در قرنها له يا عليه مفاهيم عرفاني و فلسفي در کنار حس زيباييشناختي گسترش يافته است. مفهوم «ناکجاآباد» يکي از پارادايمهاي اصلي بهويژه در هنرهاي تجسمي ايران است. نقاش ايراني همواره به ارائه تصوير اصل از طريق ادراک ماديگرايي اعتقاد دارد. اين ميراث جمعي در آثار هنرمندان معاصر از طريق نظريهها و پارادايمهاي بديع قابل خواندن است. اين پديده هنگامي که با رويکردهاي غربي و روند هنري در دوران پس از اينترنت ادغام ميشود، جالبتر ميشود». سيدعلي پاکدامن، مديرکل ديپلماسي فرهنگي وزارت امور خارجه، اکبر قولي رايزن فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در ايتاليا، مديران گالريها، موزهها و خبرنگاراني ازجمله «يوآخيم گير» - مدير گالري ملي برلين، «آندره آ دل گو تريکو» - مدير دپارتمان هنر معاصر دانشگاه برارا ميلان، «دورتو بريل» - کيوريتور موزه برلين، «تيم کرن ول»، «Art newspaper» و جمعي از ايرانيان مقيم ايتاليا و خبرنگاران رسانههاي ايتاليا پيش از افتتاحيه رسمي از غرفه ايران در دوسالانه ونيز ديدن کردند. پنجاهوهشتمين دوسالانه هنر ونيز از تاريخ ۱۱ مي تا ۲۴ نوامبر (۲۱ ارديبهشت تا سوم آذر) در ونيز ايتاليا برگزار ميشود و امسال ۹۰ کشور از سراسر جهان در آن شرکت کردهاند. کشورهاي غنا، ماداگاسکار، مالزي و پاکستان براي اولين بار است که در اين رويداد بزرگ هنرهاي تجسمي حضور يافتهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.