اولین واکنشها به تصمیم برجامی ایران؛
هشدار آمریکا، نگرانی اروپا، حمایت روسیه
ترامپ بار دیگر ژست یک رئیسجمهور علاقهمند به مذاکره را به خود گرفته و گفته «دوست دارم مقامهای ایران با من تماس بگیرند».او مدعی شده «دوست دارم ایرانیها (مقامهای ایران) با او تماس بگیرند؛ اما جان کری، وزیر خارجه سابق آمریکا، آنها را از این کار منع میکند».دونالد ترامپ این موضعگیری را بعد از آن اتخاذ کرد که ایران در واکنش به اجرانشدن تعهدات برجامی از سوی طرفهای اروپایی، روسیه و چین اعلام کرده از اجرای برخی تعهداتش در برجام میکاهد؛ تصمیمی که منطبق با بندهای برجامی است. به دنبال این تصمیم ایران، آمریکا تحریم علیه فلزات ایران را صادر کرده است.به گزارش فارس، ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره اعزام یک ناو هواپیمابر به منطقه برای مقابله با ایران، ادعاهای مطرحشده در رسانهها را تکرار کرد و گفت اطلاعاتی در دست است که تهران قصد حمله به نیروهای آمریکایی را داشته است. او در پاسخ به این سؤال که آیا خطر درگیری نظامی وجود دارد، گفت: «بله؛ این چیزی است که همیشه مطرح است. نمیخواهم بگویم نه، ولی امیدوارم این اتفاق نیفتد». ترامپ در ادامه ادعا کرد: «از وقتی من [آمریکا را] از برجام خارج کردم، اقتصاد آنها دچار آشوب شده، تورمی دارند که نرخ آن بالاترین رقمی است که تابهحال شنیدهام». او اضافه کرد: «کاری که آنها باید بکنند، این است که با من تماس بگیرند و [پای میز مذاکره] بنشینند. میتوانیم توافق کنیم و به توافقی منصفانه دست پیدا کنیم». ترامپ گفت: «ما فقط میخواهیم آنها سلاح هستهای نداشته باشند. چیز زیادی از آنها نمیخواهیم».رئیسجمهور آمریکا در ادامه تصریح کرد: «به آنها کمک خواهیم کرد بار دیگر اوضاعشان فوقالعاده شود. الان اوضاعشان بد است. چشمبهراه روزی هستم که به ایران کمک کنم. دنبال آسیبزدن به ایران نیستم. میخواهم آنها قوی و فوقالعاده باشند و اقتصاد فوقالعادهای داشته باشند، ولی آنها دارند حرف جان کری را گوش میکنند».در همین حال، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، هشدار داده هرگونه حمله احتمالی ایران یا گروههای حمایتشده از سوی جمهوری اسلامی ایران به منافع آمریکا، با واکنش «سریع و قاطع» ایالات متحده مواجه خواهد شد.پمپئو پنجشنبه (۹ می) با صدور بیانیهای رسمی مدعی شد: «تهران باید درک کند هرگونه حمله از سوی آنها یا گروههای نیابتی با هر هویتی که باشند، علیه منافع و شهروندان آمریکا، با پاسخ سریع و قاطع آمریکا مواجه خواهد شد».به گزارش بیبیسی، مایک پمپئو هشدار داد ایران «خویشتنداری» آمریکا را بهعنوان «فقدان اراده» تعبیر نکند. این مقام دولت دونالد ترامپ افزود: «ما دنبال جنگ نیستیم»؛ اما آمریکا باید برای دفاع از خود آماده باشد؛ زیرا به گفته او، جمهوری اسلامی در کشتن سربازان آمریکایی، حمله به مراکز ایالات متحده و گروگانگیری ۴۰ سال سابقه دارد». واکنش اروپایی اروپاییها نیز در اولین واکنش به تصمیم روز چهارشنبه ایران مبنی بر انتقالندادن مازاد آب سنگین و محدودنکردن میزان ذخایر غنیشده، از تشدید تنشها ابراز نگرانی کردهاند. موگرینی: شخصا از تحولات برجام بسیار نگران هستم مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با ابراز نگرانی شدید درباره توقف اجرای برخی اقدامات ایران ذیل برجام، خواستار تداوم نظارتها بر پایبندی تهران به تعهداتش در توافق هستهای شد. او با بیان اینکه توافق هستهای از اهمیت امنیتی برای اتحادیه اروپا و تمام جهان برخوردار است، توضیح داد: «سرمایهگذاری اتحادیه اروپا در اقدامات عدم اشاعه همچنان برای ما در اولویت است. ایران تاکنون به تمام تعهداتش ذیل توافق هستهای پایبند بوده است». «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان، نیز گفته: اتحادیه اروپا دنبال آن است که از دامنزدن به تنشها بر سر برنامه هستهای ایران جلوگیری شود. به گزارش رویترز، مرکل گفت به نفع ایران است که در توافق هستهای باقی بماند. مکرون: باید کاری کنیم ایران در برجام بماند رئیسجمهوری فرانسه نیز پنجشنبه گفت طرفهای برجام باید تمامی اقداماتی را که میتوانند، برای ماندن ایران در برجام انجام دهند. رئیسجمهور فرانسه برجام را توافقی «خوب» توصیف کرد؛ اما گفت این توافق باید با توافقات دیگری درباره برنامه موشکی و فعالیتهای منطقهای ایران تکمیل شود. مکرون از طرفهای برجام خواست «اسیر فضای تنشآمیز نشوند» و به صورت مشترک مراقب امنیت جمعی خود باشند. به گزارش دویچهوله، اتحادیه اروپا نیز گفته با وجود مواجهه با تهدیداتی از سوی ایران و آمریکا، تلاش دارد خونسردی خود را حفظ کند و وقتی پای توافق هستهای با ایران به میان میآید، مدعی میانهروی است. بسیاری در اتحادیه اروپا هنوز بر این باورند که زمان کافی برای دستیابی به راهحلی دیپلماتیک وجود دارد. ظریف: اروپا بهجای مطالبه از ایران به تعهداتش عمل کند وزیر خارجه ایران نیز روز پنجشنبه از کشورهای اروپایی خواست بهجای ملزمکردن ایران به پایبندی یکجانبه به برجام، به تعهداتشان ذیل این توافق عمل کنند.به گزارش فارس، ظریف در توییتر نوشت: «بیانیه امروز اتحادیه اروپا نشان میدهد چرا کار برجام به اینجا کشیده است؛ آمریکا یک سال است با زورگویی، اروپا و بقیه کشورهای دنیا را تهدید میکند و اروپا فقط ابراز «تأسف» کرده است. اتحادیه اروپا بهجای اینکه از ایران بخواهد به صورت یکجانبه به توافقی چندجانبه پایبند باشد، باید به تعهدات خود ازجمله عادیسازی روابط اقتصادی عمل کند».درعینحال، سخنگوی وزارت خارجه آلمان گفت: «در حال همکاریهای فشرده برای عملیاتیکردن اینستکس هستیم». سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان روز گذشته اعلام کرد قدرتهای بزرگ اروپا مصرانه در حال عملیکردن کانال مالی جایگزین، اینستکس، برای تسهیل تجارت قانونی با ایران هستند.به گزارش ایسنا، به نقل از خبرگزاری آناتولی، ماریا ادبار، سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان، در بخشی از سخنان خود در کنفرانسی خبری در برلین، بر تعهد آلمان به توافق هستهای تأکید کرده و از ایران خواست بهطور کامل تعهدات خود در برجام را اجرا کند.ادبار با اشاره به سازوکار ایجادشده از سوی آلمان، فرانسه و انگلیس در ماه ژانویه [اینستکس] گفت: «ما سخت در تلاش هستیم اینستکس را عملی کنیم». سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان تشریح کرد سازوکار ایجادشده هنوز به دلیل پیچیدگی مشکل موجود و انتظارات طرف ایرانی تحقق نیافته است». وزارت خارجه روسیه نیز در واکنش به تصمیم جدید تهران گفت: وزارت خارجه روسیه اعلام کرد مسکو با وجود فشارهای روزافزون از سوی واشنگتن، به پروژههای مشترک با ایران ادامه خواهد داد.به گزارش ایلنا، به نقل از راشاتودی، وزارت خارجه روسیه در بیانیهای اعلام کرد: با توجه به رویکردهای خصمانه آمریکا، تصمیم ایران مبنی بر کاهش برخی تعهدات برجامی خود «قابل درک» است.در ادامه این بیانیه آمده است: «این اقدام ایران کاملا قانونی است؛ چراکه توافق هستهای به این کشور اجازه میدهد در صورت عدم پایبندی سایر امضاکنندگان، از اجرای برخی تعهدات خود عقبنشینی کند». وزارت خارجه روسیه همچنین از همه طرفهای برجام بهویژه کشورهای اروپایی خواست به تعهدات خود پایبند باشند.
عراقچی در دیدار مدیرکل سیاسی وزارت خارجه انگلیس: اجرای تعهدات 1+4 ضروری است
شرق: مدیرکل سیاسی وزارت خارجه انگلیس، روز پنجشنبه یک روز بعد از توقف برخی تعهدات ایران به برجام به تهران سفر کرد. سفارت انگلیس در تهران در صفحه توییترش نیز از سفر «ریچارد مور» به تهران خبر داده و با انتشار تصویری از «مک ایر»، سفیر انگلیس در ایران و ریچارد مور، نوشت: «بریتانیا به حمایت خود از برجام تا زمانی که ایران به تعهدات هستهای خود کاملا عمل کند، ادامه خواهد داد». حمید بعیدینژاد، سفیر ایران در لندن، نیز در صفحه توییترش نوشت: «ریچارد مور برای بررسی آخرین تحولات برجام و همچنین بررسی آخرین تحولات روابط دوجانبه، منطقهای و بینالمللی امروز در رأس هیئتی سیاسی به تهران سفر کرده است». به گزارش ایرنا، مدیر سیاسی وزارت خارجه انگلیس و مذاکرهکننده برجام این کشور، پنجشنبه با معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران دیدار و گفتوگو کرد. عباس عراقچی در این دیدار بر ضرورت اجرای تعهدات 1+4 که در چهار بیانیه کمیسیون مشترک برجام بعد از خروج آمریکا آمده است، تأکید کرد و خواستار اقدام عملی از سوی اروپا، بهویژه در دو حوزه نفت و بانک طی 60 روز آینده شد. او عنوان کرد: «اروپا نباید اراده ایران برای کاهش مرحلهبهمرحله تعهدات خود را دستکم بگیرد. ایران به اندازه کافی خویشتنداری نشان داده، اما اروپا از فرصتهای حاصله استفاده نکرده است». ریچارد مور نیز در این دیدار به ادامه تعهد کشورش به برجام و تلاش آن کشور برای فعالسازی سازوکار مالی اینستکس اشاره کرد و گفت: «انگلیس به تلاش خود برای تأمین خواستههای ایران ادامه میدهد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.