|

قهرمان رازآلود

محمدعلي آرامي- متخصص مغز و اعصاب

پس از سال‌ها انتظار، بالاخره یکی از فیلم‌های به‌اصطلاح سینمایی‌ها، «اکران نوروزی»، لذت این انتظار را که از اواسط اسفند برای سینمادوستان شکل می‌گرفت، کامل کرد و احساس خوبی را بازآفرید. آنچه به‌طور متعارف تحت عنوان تاریخ عرضه می‌شود، در حقیقت روایات تاریخی هستند نه بازنمایی کامل و دقیق آنچه اتفاق افتاده است. هر قدر که راوی تاریخ خود را وفادار به نقل موبه‌موی آنچه دیده و شنیده است بداند، باز هم از تأثیر احساس و شرایط زمانی و مکانی بر روایت نمی‌توان به‌سادگی چشم‌پوشی کرد؛ همان عواملی که زاویه دید و برداشت راویان را گوناگون می‌کنند. حتی در روایت تاریخ معاصر از سوی آنان که وقایع را به چشم دیده‌اند، نیز تنوع فراوانی دیده می‌شود. واقعه‌ای یکسان از چند زاویه دید نگریسته می‌شود و روایت‌های مکتوب متفاوت و گاه متضادی به یادگار می‌مانند. روایت زندگی بزرگان و تأثیرگذاران تاریخ نیز گاه چنین تنوعی داشته و شرح زندگی آنان را رازآلود کرده است. تختی نیز یکی از آن بزرگان است. حتی در روایت نزدیکان او نیز تفاوت‌هایی به چشم می‌خورد و انکار و تأیید گفته‌ها دیده می‌شود. اینها را نوشتم که بگویم گویی نباید خیلی در صحت یا نادرستی جزئیات و حتی گاه وقایع مهم‌تر وسواس به خرج داد و با پذیرش احتمال صحت روایات مختلف، به یک برداشت کلی و تفسیری تاریخی بسنده کرد. فیلم غلامرضا تختی روایتی منصفانه و مستند بر روایاتی است که تقریبا در بیشینه روایات مشترک است. این، عیب و نقصان بر کار توکلی به شمار نمی‌رود، بلکه به گمان من حسن کار است. فیلم‌نامه بر اساس داشته‌های موجود نوشته شده است و هر جا که اطمینان به روایتی کافی نبوده، از نقل آن، دست‌کم با جزئیات پرهیز شده است. بیننده بر اساس حس و دانش و مطالعه خود می‌تواند این مختصرگویی‌ها را تکمیل و با تخیل خود، فیلم را در ذهن خود بازسازی کند. می‌ماند تکنیک و فرم فیلم که فقط در مقام مقایسه با اجراهای سینمایی فیلم‌های با مضمون مشابه، باید گفت که یکی از بهترین اجراهای سینمای ملی ماست. البته منتقدان و صاحب‌نظران سینماگر می‌توانند و لازم است برای بهترشدن کارهای آتی هنرمندان اشکالات و نقص‌های تکنیکی و از جمله بازیگری را گوشزد كنند، اما برجستگی‌های موجود در اجرای صحنه‌هایی همچون مسابقه کشتی المپیک آمریکا و نیز دوران کودکی او را که اجرائی بسیار سخت و طاقت‌فرسا بوده است، تحسین کنند. برای بهرام توکلی عزیز آرزوی موفقیت‌های بیشتر دارم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.