واکنشهاي جهاني به تصميم ايران
در سالگرد خروج آمريکا از برجام، ايران خطمشي کاهش تعهدات برجامي خود را در دستور کار قرار داده است. مقامات ايراني اين اقدام را واکنشي به يک سال فشار و تحريمهاي غيرمشروعي عنوان ميکنند که خلاف توافقنامه برجام بود. ايران اما از برجام خارج نميشود و طبق بندهاي خود اين قرارداد، فقط از تعهداتش ميکاهد. اعلام رسمي اين خبر، موجي از واکنشهاي جهاني را در پي داشت. وزير دفاع فرانسه: گزينه بازگشت تحريمها ميتواند روي ميز قرار بگيرد اولين مقامي که از سه کشور برجامي اروپا بهطور رسمي به اقدام ايران واکنش نشان داد، وزير دفاع فرانسه بود. به گزارش «رويترز»، فلورنس پارلي، وزير دفاع فرانسه، در گفتوگو با شبکهای تلويزيوني گفت: «هيچ چيز بدتر از خروج ايران از توافق هستهاي ۲۰۱۵ نيست. اگر ايران به تعهدات هستهاي خود عمل نکند، سازوکاري محل بحث قرار خواهد گرفت که ميتواند گزينه بازگشت تحريمها را روي ميز قرار دهد». فلورنس پارلي افزود: «فرانسه، آلمان و انگليس تمام تلاش خود را براي حفظ اين توافق به کار گرفتهاند». پمپئو: نامه ايران را ديدهام وزير خارجه آمريکا روز گذشته از عراق به انگلستان رفت. او بعد از ديدار با همتاي انگليسي خود، در نشستي مطبوعاتي در پاسخ به پرسشی درباره فشار آمريکا بر ايران که ميتواند تهديد جنگ را در پي داشته باشد و آيا فکر نميکنيد اين فشارها از سوي آمريکا عامل درگيري و تنش شود، ادعا کرد: «وقتي ما در چشمان شرارت خيره شدهايم، اين درست نيست که بپرسيد طرف چه کسي هستيد. اين بحث يک لفاظي است؛ ما طرف دموکراسي هستيم. هدف ما اين است کشوري ايجاد کنيم که به نفع مردمش کار کند. شما شاهد اقدامات ايران در خاک اروپا يا در منطقه و مسائل ديگر هستيد و اينها موضوعاتي است که من و جرمي (هانت) درباره آن در يک سو ايستادهايم». او در پاسخ به اينکه شما چه برداشتي از اعلاميه ايران براي کاهش تعهدات هستهاياش داريد، فکر ميکنيد ايران به سمت سلاح هستهاي برود، گفت: «من نامه آنها را ديدهام و به نظر عمدا مبهم نوشته شده است. بايد صبر کنيم و ببينيم اقدامات آنها چيست؟ بعد از آن تصميم ميگيريم و ارزيابي ميکنيم. ما سعي خواهيم کرد تصميم خوبي بگيريم که در واکنش به اقدامات آنها چه کنيم». او ادامه داد: «اينکه ايران از برجام دور شود و به سمت برنامه هستهاي برود، ممکن است به روندي منجر شود که آنها به سمت سلاح (هستهاي) بروند. ما و بريتانيا در همکاري هستيم که ايران راهي به سمت سلاح هستهاي پيدا نکند» پمپئو همچنين در اين نشست مطبوعاتي مشترک در پاسخ به پرسشی در ارتباط با اينستکس گفت: «ما با شرکاي اروپايي خود در اين ارتباط صحبت کردهايم؛ تدابيري انديشيده شده تا کالاهاي بشردوستانه به ايران منتقل شود و تا وقتي اينستکس چنين خاصيتي داشته باشد، مشکلي وجود نخواهد داشت؛ اما اگر فراتر برود، بررسي ميکنيم و اگر لازم باشد تحريمهايي عليه کساني که در اين زمينه فعاليت ميکنند، وضع ميکنيم». وزير خارجه انگليس: اگر برجام کار نکند، پيامدهايي در انتظار ايران خواهد بود جرمي هانت، وزير امور خارجه انگليس که عصر روز گذشته در يک نشست مطبوعاتي مشترک با مايک پمپئو، همتاي آمريکايي خود در لندن حاضر شده بود، درباره ايران گفت: «رويکرد ما با آمريکا در قبال ايران متفاوت است. ما ميخواهيم برجام پايدار بماند. متأسفانه امروز خبرهاي خوشايندي از تهران دريافت نکرديم. آنچه در اين زمينه مطرح شد، خبر خوشايندي براي ما نيست. ما از تهران ميخواهيم به تعهداتش در برجام وفادار بماند». او ادامه داد: «تا زماني که ايران به تعهدات خود در برجام وفادار بماند، انگليس نيز به تعهدات خود پابرجا خواهد ماند». هانت افزود: «توافق هستهاي دستاوردی بزرگ براي ديپلماسي غرب است؛ به شکلي که ايران نتواند سلاح هستهاي داشته باشد و همسايگان ايران هم در پي اين تصميم نخواستند که سلاح هستهاي داشته باشند. من و پمپئو موافقيم که اين مسئله گامی بزرگ است که ايران به سمت قدرت هستهايشدن نرود». او ادامه داد: «ايران در ازاي برداشتن تحريمها قبول کرد اقداماتي را انجام دهد و ما از آنها دعوت ميکنيم خيلي جدي به اين مسئله فکر کنند، قبل از آنکه توافق را بشکنند؛ چراکه اين لحظه خيلي جدي است و قويا ميخواهيم در اين زمينه تجديدنظر کنند». وزير امور خارجه انگليس همچنين در رابطه با تصميم ايران براي کاهش تعهدات هستهاياش گفت: «آنها بر اساس نامهاي که دادهاند، يک پنجره ۶۰روزه را باز کردهاند. بايد به ايشان بگويم اگر به برجام عمل نکنند، آنوقت پيامدهايي متوجه آنها خواهد بود. من از طرف همکارانم (آلمان و فرانسه) صحبت ميکنم». به گزارش ايسنا، او با بيان اينکه معتقدم اقتصاد ايران در وضعيت دشواري است، در اظهاراتي مداخلهجويانه ادعا کرد اکنون وقت آن نيست که مردم ايران پولشان را صرف برنامه هستهاي کنند. معاون وزير خارجه انگليس: در اين مرحله از اعمال مجدد تحريمها صحبت نميکنيم پيش از موضعگيري وزير خارجه انگليس، مارک فيلد، معاون او در جلسهاي به پارلمان اين کشور اعلام کرد: «بيانيه امروز ايران، گامي ناخوشايند است. ما در اين مرحله درباره اعمال مجدد تحريمها صحبت نميکنيم؛ اما بايد در نظر داشت که تحريمها سابقا در ازاي قيد و بندهاي هستهاي برداشته شده بودند». او در ادامه افزود: «اگر ايران از پايبندي به تعهدات هستهاياش دست بکشد، با عواقبش روبهرو خواهد شد». در ادامه سخنگوي دولت انگليس نيز به تصميم ايران واکنش نشان داد و گفت: «ما بهشدت نگران چنين اعلاميهاي هستيم و از ايران ميخواهيم که به تعهداتش ذيل برجام عمل کند و هيچ گام تنشزايي برندارد». او افزود: «برجام يک توافق مهم است که جهان را ايمنتر ميكند و ما اطمينان حاصل ميکنيم که اين توافق تا زمان پايبندي ايران به تعهداتش پابرجا بماند». وزير خارجه آلمان: به توافق هستهاي پايبند ميمانيم وزير خارجه آلمان روز چهارشنبه با اشاره به نگراني دولت آلمان از کاهش تعهدات برجامي ايران، عنوان کرد که بايد از هرگونه اقدامي که ثبات منطقه را به خطر بيندازد، جلوگيري شود. هايکو ماس با اشاره به اهميت برجام براي امنيت آلمان و اروپا گفت: «مواضع ما همچنان پايبندي به توافق (هستهاي) است». او که به شکل ضمني ايران را به تلاش براي دستيابي به فناوري نظامي هستهاي متهم کرد، دليل پايبندي کشورش به برجام را «ممانعت از دستيابي ايران به سلاح هستهاي» عنوان کرد. پيش از اظهارنظر وزير امور خارجه آلمان، سخنگوي او از ايران خواسته بود تا هيچگونه اقدام تهاجمي انجام ندهد. او افزود: «برلين خواهان حفظ توافق هستهاي است و تا زماني که ايران به توافق پايبند باشد، به طور کامل به تعهداتش عمل خواهد کرد». آمريکا: تحريمهاي جديد در راه است ديروز درحاليکه تصميم ايران در کانون اظهارنظر بسياري از مقامات بود، تيم مريسون، دستيار ويژه رئيسجمهور آمريکا، اعلام کرد که دولت آمريکا قصد دارد بهزودي تحريمهاي جديد عليه ايران اعمال کند. او در يک کنفرانس در واشنگتن گفت: «کار ما با تحريمهاي ايران تمام نشده است. انتظار تحريمهاي جديدي را در آينده بسيار نزديک داريم، بسيار نزديک». خبرگزاري الجزيره: برجام موضوع جلسه دوشنبه اتحاديه اروپا «الجزيره» در تحليل اقدام ايران، اولين فرصت اروپا براي بحث و گفتوگو درباره کاهش تعهدات برجامي ايران را جلسه روز دوشنبه اين اتحاديه در بروکسل عنوان کرد. به گزارش ايسنا، الجزيره انگليسي به نقل از يک مقام آگاه اروپايي اطلاع داد که محتواي پيام ايران به اتحاديه اروپا در حال بررسي است. اين خبرگزاري در تحليل خود، جلسه روز دوشنبه اتحاديه اروپا در بروکسل را بهترين زمان براي بحث حول تحولات پيشآمده در توافق هستهاي دانست. واکنش نتانياهو به کاهش سطح تعهدات ايران به برجام نخستوزير رژيم صهيونيستي در واکنش به اقدام اخير کشورمان در کاهش سطح تعهداتش به برجام، دوباره حرف هميشگي خود را تکرار کرد و مدعي شد: «به ايران اجاره نميدهيم به سلاح هستهاي دست يابد». به گزارش رويترز عربي، بنيامين نتانياهو، نخستوزير رژيم صهيونيستي، در سخناني در مراسم سالروز تأسيس رژيم اسرائيل گفت: «صبح امروز که به اينجا ميآمدم، شنيدم که ايران قصد دارد برنامه هستهاي خود را از سر بگيرد. ما به ايران اجازه نميدهيم که به سلاح هستهاي دست يابد. ما به جنگمان با کساني که ميخواهند ما را بکشند، ادامه ميدهيم». چين: بايد کاملا به توافق هستهاي پايبند بود به گزارش رويترز، ژنگ شوآنگ، سخنگوي وزارت امور خارجه چين، در کنفرانس خبري ديروز خود اعلام کرد که توافق هستهاي سال ۲۰۱۵ بايد به طور کامل اجرا شود و همه اعضاي آن مسئوليتي دارند که اطمينان حاصل کنند اين کار انجام ميشود. سخنگوي کرملين: اين تصميم نتيجه اقدامات نسنجيده آمريکا است
به گزارش خبرگزاري اسپوتنيک، ديميتري پسکوف، سخنگوي کاخ رياستجمهوري روسيه (کرملين) گفت: «ايران تحت فشارهاي خارجي تصميم گرفته است که اجراي چند تعهد خود در توافق هستهاي را متوقف کند و آمريکا مقصر آن است». پسکوف که در يک کنفرانس ويدئويي با خبرنگاران صحبت ميکرد، افزود: «رئيسجمهور پوتين بارها درباره پيامدهاي اقدامات بيفکر در موضوع ايران صحبت کرده بود. منظور من تصميم آمريکا براي خروج از توافق هستهاي است که اکنون شاهد هستيم پيامدهاي آن در حال اتفاقافتادن است». او افزود: «مسکو خواهان حفظ توافق هستهاي بوده است و ديپلماتهاي روس در گفتوگوهاي خود با مقامات اروپايي از هيچ تلاش پشتپردهاي براي حفظ اين توافق دريغ نکردهاند». سخنگوي کرملين با بيان اينکه ديپلماتهاي روسيه به اين گفتوگوهاي خود با مقامات اروپايي ادامه خواهند داد، گفت که آنها تلاش خواهند کرد تا اجراي توافق ادامه يابد. پسکوف در پاسخ به اينکه آيا روسيه آماده است عليه ايران تحريمهاي جديد وضع کند، گفت: «درحالحاضر زود است که بخواهيم درباره تحريم جديد عليه تهران صحبت کنيم. ابتدا بايد به شکلي عاقلانه وضعيت را بررسي و درباره آن تبادلنظر کنيم. اين يک موقعيت جدي است». وزير خارجه اسپانيا: تصميم ايران در چارچوب برجام است جوزف بورل، وزير امور خارجه اسپانيا، صبح ديروز در گفتوگوي ويژه خبري با شبکه دولتي تلويزيون اسپانيا گفت: «آمريکا با خروج از برجام اقدام بدي انجام داد و زمينه تصميم اخير ايران در محدوديت فعاليت برجامي را فراهم کرد... تا آنجا که من ميدانم، اين تصميم ايران در چارچوب برجام است البته متولي تشخيص و اجراي برجام آژانس بينالمللي انرژي اتمي است». ابراز تأسف لتوني از کاهش سطح تعهدات ايران در قبال برجام واکنش ادگار ريکويچ، وزير امور خارجه لتوني، به اقدام ايران اما از طرفهاي اروپايي برجام تندتر بود. او در حساب توييتر خود نوشت: «تصميم ايران براي خارجشدن از برخي بخشهاي توافق هستهاي تأسفبار است، (اين اقدام) به گونهاي منفي امنيت منطقه و جهان را تحت تأثير قرار خواهد داد». او با متهمکردن ايران به نقض برجام، گفت اتحاديه اروپا بايد با ايران درباره اين اتفاق مذاکره کند و «پاسخي مناسب بدهد». ريچارد نفيو: اميدوارم مخالفان برجام خوشحال باشند، اگرچه شک دارم طراح تحريمهاي ايران در دولت اوباما کاهش سطح تعهدات برجامي ايران را عامل گسترش دامنه تنشها خواند. بهگزارش ايسنا، ريچارد نفيو که از مخالفان سرسخت ترامپ است، درباره اقدام اخير ايران در حساب توييتر خود نوشت: «معتقدم وضعيتي که پيش آمد، خوب نيست اما بهتر از چيزي است که نگرانش بودم و صراحتا بايد بگويم بهتر از چيزي است که بايد انتظارش را داشت. توافق بزرگتري وجود دارد؟ فرصتي ۶۰ روزه وجود دارد. اين همان گسترش دامنه تنشهاست که من و بسياري ديگر هشدار آن را داده بوديم چراکه الان هيچيک از طرفها تمايلي براي عقبنشيني ندارند و هر دو اقداماتي انجام خواهند داد که وضع را بسيار سختتر کنند. البته هر دو طرف ميتوانند سر عقل بيايند اما طرف آمريکايي راه طولانيتري بايد بپيمايد که براي آن کمترين تمايل را به خرج ميدهد. اميدوارم مخالفان برجام امروز صبح خوشحال باشند. (اگرچه شک دارم که اينطور باشد). موضعگيري برخي از نيروهاي مقاومت جبار المعموري، رئيس اتحاديه علماي اسلام در استان ديالي عراق و از فرماندهان حشدالشعبي، در گفتوگو با پايگاه خبري بغداد اليوم، گفت: «تمام اقشار عراقي موضع جمهوري اسلامي ايران در زمان جنگ با داعش را فراموش نخواهند کرد زيرا در زماني که ديگر کشورها ما را تنها گذاشتند، ايران با سلاح و نيروهاي مستشاري از ما حمايت کرد... اگر تهران از سوي هر طرفي مورد تعرض قرار گيرد، اتحاديه علماي اسلام اعلان جنگ عمومي خواهد داد و فرزندانمان را براي دفاع از ايران خواهيم فرستاد. منطقه خاورميانه روز به روز به يک سونامي خطرناک نزديک ميشود که رژيم صهيونيستي بر آن نظارت دارد». گروههاي مقاومت فلسطين نيز ديروز چهارشنبه در بيانيهاي که در غزه قرائت شد، به بيان مواضع خود درباره تحولات جاري در منطقه و نيز شرايط بعد از حمله اخير رژيم صهيونيستي به غزه پرداختند. گروههاي مقاومت فلسطيني در بخشي از اين بيانيه تأکيد کردند: «در سايه تداوم تجاوزهاي آمريکا عليه امت اسلامي بر ايستادگي خود در کنار جمهوري اسلامي ايران در جهت مقابله با استکبار جهاني که اکنون در آمريکا و رژيم صهيونيستي تجلي يافته است، تأکيد ميکنيم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.