این بازگشت نماد چیست؟
سجاد فتاحی . جامعهشناس
پس از گذشت حدود 80 سال از مشاهده آخرین شیر ایرانی در ایران، پنجشنبه هفته گذشته، کامران که پس از بازگشت به سرزمین مادری، هیرمان میخوانندش، یکی از نوادگان شیر ایرانی، از باغوحش بریستول به سرزمین نیاکان خود بازگشت؛ آنهم با سختی بسیار و با طی مسافتهایی در زمین و دریا که زخمهایی را بر صورتش پدید آورد. این بازگشت اگرچه نیک است، اما مایه شرمساری ما نیز هست، چراکه نمادی است از ناتوانی ما در پاسداشت سرمایههای طبیعی این سرزمین و حفظ آنها در سرزمینهایی دیگر که البته حکایت بسیاری از سرمایههای تاریخی و فرهنگیمان نیز هست. شیر در تاریخ و فرهنگ ایرانزمین در گذر تاریخ، از یک حیوان به نمادی ملی مبدل شده است؛ نمادی چنان بااهمیت که نقش خود را در کنار خورشید (نماد ملی دیگری که قدمتی چندهزارساله دارد) برای دههها بر پرچم این سرزمین نقش کرده بود.سازمان شیروخورشید سرخ ایران (هلالاحمر کنونی) نیز هم در نام و هم در پرچم خود حامل این نمادهای بااهمیت بود که آن هم پس از پیروزی انقلاب با تغییر نام این سازمان به هلالاحمر کنار گذاشته شد تا نماد شیروخورشید به صورت کامل از عرصه رسمی کنار گذاشته شود.باید سالها، دههها و حتی در برخی موارد سدهها زمان بگذرد تا یک عنصر با انباشت فرهنگی تبدیل به نمادی ملی شود، ازاینرو هر نماد ملی یک سرمایه است و نباید به راحتی آن را فروگذارد. بازگشت این شیر ایرانی را فارغ از آنکه چه سرنوشتی بیابد، باید به فال نیک گرفت و امیدوار بود به آمدن روزهایی که نهتنها این گونه در حیاتوحش ایران احیا شود، بلکه در عرصه سیاسی و فرهنگی نیز نماد «شیروخورشید» جایگاه گذشته خود را بازیابد و دستکم در نام و پرچم «سازمان شیروخورشید سرخ ایران» (هلالاحمر) دوباره احیا شود؛ نام و پرچمی که همچنان به نام ایران ثبت است.نمادهای ملی متعلق به ملت ایران و تاریخ کهنسال آن هستند و نباید به هر دلیلی دستخوش تغییر و فراموشی شوند، چراکه پیوستگی تاریخی ایران وابسته به پاسداری از این نمادهای ملی است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.