به مناسبت روز جهانی صلیب سرخ و هلالاحمر
قدر عافیت کسی داند که به مصیبتی گرفتار آید
فریدون مجلسی
سعدی ادیب و نابغهای کارآزموده و سفرکرده و جهاندیده بود. وقتی این عبارت ساده و گویا را مینوشته که «قدر عافیت کسی داند که به مصیبتی گرفتار آید»، یقینا به ماجراها و زندگی پرحادثه خود میاندیشیده است؛ به اینکه چگونه وقتی به مصیبتهایی گرفتار آمده بود، قدر عافیت را از ته دل دانسته بود. سعدی در جایی دیگر در مقایسه عابد و زاهد «گفت آن گلیم خویش برون میبرد ز موج، وین جهد میکند که بگیرد غریق را». بدیهی است منظور سعدی از این شعر نظر به مقایسه دو طرز تفکر و راه و روش زندگی دارد، اما بازتاب ذهنیت از دوگانه انسانهاست که موجب میشود برخی به برونبردن گلیم خویش ز آب بیندیشند، اما هستند کسانی که جهد میکنند که بگیرند غریق را! اکنون بیش از 150 سال از تشکیل صلیب سرخ و هلالاحمر بینالمللی در ژنو سوئیس میگذرد. این سازمان غیردولتی یا مردمنهاد توسط کسانی تشکیل شده است که تلاش میکردند بگیرند غریق را! وقتی به تاریخ تشکیل این سازمان؛ یعنی سال 1863 میاندیشیم، درمییابیم دوران رویارویی ناسیونالیستهای اروپایی است که وجود یکدیگر را تاب نمیآوردند. فرانسه در کمتر از یک قرن سه انقلاب خونین را پشتسر گذاشته و به امپراتوری ناپلئون سوم رسیده بود و هنوز جنگ خونین و شکست بزرگی در مقابل آلمان در آغاز دهه 1870 پیش داشت. هنوز زخمهای این جنگ التیام نیافته بود که در سال 1814 جنگ جهانی اول درگرفت و در سال آخر آن جنگ، روسیه گرفتار جنگی داخلی شد که نظام خونین شوروی از آن سر برآورد. هنوز 20 سال از پایان جنگ اول نگذشته بود که جنگ دوم جهانی، از جمله در ایران، جنگ کره، جنگ ویتنام، جنگ عراق و ایران و جنگ افغانستان، جنگ بالکان، جنگ سوریه، یمن، فلسطین و جنگهای بزرگ و کوچک دیگر رخ دادند. گویی در زمانی که بشر بیش از همیشه ادعای ترقی و توسعه دارد، بیش از همیشه راهحل مسائل را در نتیجه خودخواهیها و لجاجتهای فرمانروایانی دیده است که مردمان بینوا را سپر بلا و قربانی آرمانهای گوناگون کردهاند. اینان غریقهایی بودهاند که تنها امیدشان در این یکونیم قرن، به سازمانی بوده است که راه خود را بر این طریق قرار داد تا بگیرد غریق را. تنها عقلانیتی که جنگاوران نشان دادند این بود که مصونیت نشان و آرمان جنبش مردمنهاد را پاس بدارند و اجازه دهند که داوطلبان «این طریق» در وخیمترین شرایط به یاری و درمان و نجات غریقان بپردازند. امروز بیش از 17 میلیون داوطلب در سراسر جهان خدمات رایگان خود را در اختیار این سازمان و بلادیدگان نیازمند قرار میدهند. مأموریت صلیب سرخ و هلالاحمر بینالمللی منحصر به خدمات در عرصههای جنگ نیست، بلکه در هر مصیبتی، مانند سیل و زلزله و بلایای طبیعی، وظیفه خود میدانند که با همیاری بینالمللی به آسیبدیدگان کمک کنند یا ابزار و وسیله کمک به آنان شوند. در مسائل حقوقبشری نیز در راه تأمین آزادی و حسن رفتار با زندانیان، خصوصا زندانیان سیاسی تلاش میکنند. با توجه به چنین کارنامهای اولا به دولتها توصیه میشود اجازه دهند این سازمان مردمنهاد خصوصیت غیرسیاسی و غیردولتی خود را حفظ کند و به سازمان غیردولتیِ دولتی تبدیل نشود تا از اعتبار آن کاسته نشود و مهمتر اینکه هرگز اجازه ندهد از نشان و امکانات و مصونیت آن به صورت پوششی غیرامدادی استفاده شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.