|

روايت ترور مجيد شريف‌واقفي

تاوان ايستادگي

شرق: ماجرا از يك تغيير ايدئولوژي آغاز شد؛ زماني كه محمد حنيف‌نژاد، رهبر مجاهدين خلق، اعدام شده بود و رهبران سازمان از جمله مسعود رجوي و موسي خياباني در زندان به ‌سر مي‌بردند و محمدتقي شهرام شرايط را براي اعلام تغيير ايدئولوژي از اسلام‌گرايي به ماركسيسم مناسب ديد و از ديگر اعضاي سازمان خواست موافقت خود را با اين تغيير رويكرد اعلام كنند؛ اما مجيد شريف‌واقفي به چنين چرخش ايدئولوژيكی تن نداد و راه مبارزه را از تحقق منويات اسلام جدا ندانست و همين بود كه در كوچه‌اي نزديكي ميدان خراسان به ضرب گلوله هم‌رزم سابقش كشته شد. مجيد شريف‌واقفي در سال 1327 در تهران متولد شد و به‌دليل انتقال شغلي پدرش به اصفهان برده شد تا تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در آن شهر بگذراند. در همین دوران بود که به فعالیت‌های دینی و اجتماعی روی آورد و پس از خاتمه تحصیلات دبیرستانی به‌عنوان دانش‌آموز ممتاز استان شناخته شد. در سال 45 در زمره اولین دانشجویان دانشگاه صنعتی در رشته برق به تحصیل پرداخت و یکی از بنیان‌گذاران انجمن اسلامی آن دانشگاه بود. در جریان ضربه اولي كه رژيم پهلوی در شهریور سال 50 به اعضاي سازمان مجاهدين وارد كرد و در ارتباط با اسناد و مدارکی که در «خانه جمعی» به دست آورده بود، نام شریف‌واقفی نیز لو رفت و مأموران به سراغ او رفتند. در آن هنگام او به‌عنوان افسر وظیفه در اداره برق منطقه فارابی تهران مشغول خدمت بود. ‌جدايي از ياران سابق محسن سیدخاموشی که در ترور شریف‌واقفی دست داشت، می‌نویسد: «یک‌ روز شریف‌واقفی در محل کارش بود، از طرف ساواک آمدند که او را دستگیر کنند، پیش او آمده و گفتند آقای شریف‌واقفی کجاست، او در جواب گفته همین‌جا بایستید الان می‌روم صدایش می‌کنم و بعد رفته بود و متواری شده بود». با شروع زندگی مخفی، شریف‌واقفی به‌همراه احمد رضایی به بازسازی سازمانی پرداخت که تمام کادرهای برجسته‌ خود را از دست داده بود. در این زمان شريف‌واقفي به‌عنوان معاون کاظم ذوالانوار فعالیت می‌کرد. بعد از بازداشت ذوالانوار در مهر‌ماه ۵۱ شريف‌واقفي به مرکزیت سازمان راه یافت و با رضا رضایی هم‌ردیف شد و بعد از کشته‌شدن رضايي او نیز مسئول شاخه کارگری شد. شريف‌واقفي علاوه بر مسئولیت مزبور، مسئول امنیتی سازمان نیز بود و هر ماه یک نشریه داخلی با نام «نشریه امنیتی» را منتشر می‌کرد. این نشریه تا آذر ۵۳ یکی از منظم‌ترین نشریات سازمان محسوب می‌شد. مسئولیت دیگر او «گروه الکترونیک» بود و با نظارت او عبدالرضا منیری‌جاوید معروف به خسرو الکترونیک موفق شد بسیاری از فرکانس‌ها و امواج رژیم را کشف و کنترل کند. رابطه با افراد خارج از کشور و ارسال خبر، پیام و تحلیل برای آنها از دیگر مسئولیت‌های او بود. سازمان در جریان تغییر مواضع، مجید را به کارگری فرستاد. محسن سیدخاموشی درباره او می‌نویسد: «...عضو کمیته مرکزی بوده است. او مذهبی بود و در جریان خانه‌گردی شبانه دیگر حاضر به همکاری با بچه‌ها نمی‌شود؛ به‌دلیل چاپ مقاله پرچم که در نشریه داخلی چاپ شده بود. در جواب به او می‌گویند که اگر حاضر به همکاری نشوی، خیانت کرده‌ای و او حاضر می‌شود همکاری کند. بالاخره به کار کارگری قرار می‌شود برود». او به‌ظاهر شش ماه به کار کارگری می‌رفت ولی در پنهان با حسین (مرتضی صمدیه‌لباف) و کریم (سعید شاهسوندی) و زنش مشغول فعالیت برای تشکیل گروه جدید بوده است. آنها نزد اعضای پایین می‌رفتند و با آنها صحبت می‌کردند. بالاخره زن مجید شریف‌واقفی بعد از شش ماه در نامه‌ای که برای کمیته مرکزی می‌فرستد، مسائل پنهانی آنها را فاش می‌کند. مجید در تلاش خود برای تشکیل گروه جدید یا دورکردن منحرفان از تشکیلات سازمان ناکام می‌ماند و در ۱۶ اردیبهشت ۵۴ به تصویب مرکزیت مارکسیست‌شده، ترور و جسدش سوزانده می‌شود. ‌شرح ترور مرکزیت سازمان در اسفندماه 53 از طریق لیلا زمردیان، همسر شریف‌واقفی که ضمنا رابط او با سازمان بود، دریافت که شریف‌واقفی که به‌دلیل مخالفت با انحراف ایدئولوژیک پیش‌تر از مرکزیت تصفیه شده بود، مسلح است. لیلا در یک متن انتقاد از خود - پس از اینکه از طرف مسئولش متهم شده بود که حقایق را نمی‌گوید- اعتراف کرد که از‌‌ همان آذرماه ۵۳ می‌دانسته که شوهرش مسلح است، ولی گزارش نکرده است. صمدیه‌لباف نیز یکی، دو بار به وحید افراخته گفته بود دیگر به دلایل اعتقادی نمی‌خواهد با سازمان کار کند. این مسئله نیز شائبه ارتباط منظم مخالفان را برای هسته مرکزی سازمان تقویت کرد؛ بنابراین تصمیم به مذاکره اولیه با مخالفان گرفتند. در چند تماس که در فروردین‌ماه 54 بین وحید افراخته، به نمایندگی از مرکزیت با مجید شریف‌واقفی و صمدیه‌لباف گرفته شد، آنان صریحا اظهار كردند که دیگر نمی‌خواهند با سامان کار کنند و تصمیم به جدایی گرفته‌اند. از جمله توجیهات و انگیزه‌های مرکزیت سازمان در ترور او - و شریف‌واقفی- ترس از نوعی انتقام‌گیری «مکتبی» بوده است که تردیدی نیست قیاس به نفس کرده‌اند. مرکزیت توصیه کرد که شریف‌واقفی، صمدیه‌لباف و سعید شاهسوندی را تصفیه فیزیکی (ترور) کنند و ضمنا با سیف‌الله کاظمیان، سمپات صمدیه و انباردار آنها نیز بعد از ترور آن دو تماس گرفته شود که «انبارک» را تحویل دهد. طبق قراری که از طریق لیلا زمردیان به شریف‌واقفی ابلاغ شد، وحید افراخته و او در ساعت چهار بعد از ظهر روز ۱۶ اردیبهشت‌ماه 54 در سه‌راه بوذرجمهری نو (۱۵ خرداد شرقی)، باید یکدیگر را می‌دیدند. قبلا محسن سیدخاموشی و حسین سیاه‌کلاه در یکی از کوچه‌های خیابان ادیب‌الممالک مستقر شده بودند و در انتظار ورود شریف‌واقفی به سر می‌بردند که قرار بود علامت آن را منیژه اشرف‌زاده کرمانی بدهد. طبق برنامه، لیلا، همسر شریف -بی‌آنکه از جریان ترور مطلع باشد- او را تا محل ملاقاتش با وحید همراهی کرد و جدا شد. قرار بود در این ملاقات آخرین حرف‌ها زده شود و وحید -احتمالا و صرفا به لحاظ تاکتیکی جهت انحراف ذهن شریف- موافقت سازمان را به مجید شریف واقفی اعلام دارد. وحید وی را به داخل خیابان ادیب برد و زمانی که به کوچه محل استقرار دو عضو دیگر رسیدند و خواستند از آن عبور کنند، حسین سیاه‌کلاه یک گلوله از روبه‌رو به صورت شریف واقفی و وحید افراخته نیز گلوله‌ای از پشت سر به او شلیک کرد. جسد او به‌سرعت در صندوق عقب اتومبیلی که از قبل آماده بود قرار گرفت، وحید و دو نفر دیگر با رانندگی محسن خاموشی به سوی بیابان‌های مسگرآباد حرکت کردند. در آنجا شکم شریف‌واقفی توسط خاموشی و سیاه‌کلاه پاره شد و در آن، محلول بنزین و کلرات و شکر ریختند و آتش زدند. پس از سوزاندن جسد، آن را قطعه‌قطعه و در چند نقطه دفن كردند. به علت سوزاندن و مثله‌کردن جسد، یکی از دست‌های حسین سیاه‌کلاه مقداری سوخت که در نتیجه نتوانست در برنامه بعدی که قرار بود ساعت شش بعد از ظهر اجرا شود (ترور صمدیه لباف) شرکت کند. ‌روايت محسن خاموشي از شرح قتل و سوزاندن جسد محسن سیدخاموشی، از عوامل اصلی ترور شریف‌واقفی، اعترافات دهشتناکی درباره این حادثه دارد که عین آن را در حضور والدین او نیز تکرار کرد و از تلویزیون رژیم شاه پخش شد. او چنين روايت كرد: «در محل قرار، علی و بعد حیدر و حسن هم آمدند. ماشین قهوه‌ای را هم با خود آورده بودند... وسایل ضروری را داخل ماشین گذاشتم؛ کلرات، بنزین، برزنت، ابر، نایلون، میخ پنجری و لنگ و هر کدام یک دست لباس اضافی برای خود آورده بودیم. صندوق عقب را مرتب کردیم. اول یک ورقه نایلون زیر انداختیم. بعد برزنت را روی آن کشیدیم، بعدا ابر را روی برزنت کشیدیم. حدود سه‌ کیلو کلرات در بسته‌های یک‌کیلویی در داخل ماشین گذاشتیم. یک پیت هم خریدیم و آن را پر از آب کرده داخل ماشین گذاشتیم. طرح بدین شکل بود که روبه‌روی کوچه ادیب[الممالک](کوچه باریک) یک همشیره بایستد؛ بعد وقتی مجید شریف‌واقفی وارد کوچه شد، همشیره برود و عباس وارد کوچه شده مجید شریف‌واقفی را بکشد، بعد جسد را دو نفری (عباس و حیدر) با هم حمل کنند، در صندوق عقب بگذارند و بعد سوار شده و بروند. حیدر سر قرار مجید شریف‌واقفی رفت. من و عباس هم ماشین قهوه‌ای را به کوچه‌ای برده نمره‌ها را باز کرده و نمره‌های جعلی را پشت شیشه‌های آن گذاشتیم و به محل عمل رفتیم؛ ماشین را دم کوچه باریک گذاشتیم و ایستادیم. چند لحظه بعد، علی با ناراحتی آمد و گفت كه همشیره سر قرار خود نیامده؛ چه‌کار کنیم؟ عباس گفت: مهم نیست؛ من طوری می‌ایستم که نیمی از کوچه را ببینم. ما ایستاده بودیم که دیدیم همشیره با چادر آمد و روبه‌روی کوچه ایستاد. حدود یک ربع گذشت که همشیره رفت. عباس از من خداحافظی کرده و داخل کوچه شد؛ لحظه‌ای بعد صدای شلیک گلوله بلند شد. من لنگ را برداشته و داخل کوچه شدم که دیدم مجید شریف‌واقفی، به صورت، روی زمین افتاده است. لنگ را روی صورت او گذاشتم و برگشتم؛ ماشین را روشن کرده دستمالی تر کردم. وقتی عباس و حیدر جسد را داخل ماشین گذاشتند، من خون‌های روی سپر را پاک کردم و با هم سوار شدیم و رفتیم. عباس از جلو یک تیر به صورت او شلیک کرد و حیدر هم یک تیر به پشت سرش شلیک كرد. بعد دو نفری جسد را داخل ماشین آوردند. چند زن از دیدن صحنه داد و فریاد کردند؛ که حیدر سر آنها داد کشید: ما پلیسیم، دور شوید. کسی که کشته شد خرابکار بود. از طریق کوچه آب‌منگل و شهباز رفته و از آنجا به خیابان عارف، نزدیک میدان خراسان رفتیم. حیدر پیاده شد و من و عباس وارد جاده مسگرآباد شدیم. همان موقع که مجید شریف‌واقفی روی زمین افتاده بود، اسلحه‌اش را از کمرش برمی‌دارند همان اسلحه‌ای که از انبار تخلیه کردند، ‌ولی نارنجکش را برنمی‌دارند و نارنجک از کمرش می‌افتد و عباس و حیدر نفهمیده بودند؛ در نتیجه نارنجک در کوچه ماند. من و عباس در جاده مسگرآباد، همان‌جایی که وحید افراخته علامت داده بود، رفتیم ولی جایی برای سوزاندن جسد نبود؛ زیرا‌‌ همان لحظه‌ای که ماشین را پارک کردیم، یک گله گوسفند و چند مرد نزدیک ما شدند. در هر صورت ما از منطقه دور شدیم و در امتداد جاده قدیم پیش رفتیم. بالاخره جایی یافتیم در ۱۸کیلومتری جاده‌ مسگرآباد، که چاله‌های زیادی داشت. بعد از مدتی معطلی، بالاخره جسد را از ماشین پایین انداختیم و کلرات را روی جسد ریختیم، مخصوصا روی صورت او، بعد بنزین ریختیم، بعد دست‌های خود را و ماشین را تمیز کردیم؛ بعد مقداری هم بنزین روی دست و پای عباس ریخته شد. در‌‌ همان حال فندک را زد. از جسد شعله طولانی بلند شد و از دست و پای عباس هم شعله بلند شد؛ مقداری عقب رفته، من روی او پریدم و او را زمین زده و شعله را خفه کردم. وقتی بلند شدیم، متوجه شدیم که شعله به درِ صندلی عقب ماشین گرفته؛ به‌سرعت داخل ماشین پریده و ماشین را از شعله‌ها دور کردم. در گودالی جسد را انداخته و کلرات و بنزین روی آن ریختیم. جیب‌های آن را تخلیه کردیم؛ ۲۰ عدد قرص سیانور داشت و مقداری نوشته که آیه قرآن در آن بود و حدود ۴۰۰ تومان پول». ‌روايت خواهران شريف‌واقفي از قتل برادرشان مهين‌سادات شريف‌واقفي در وصف قتل برادرش چنين گفته بود: «مرداد سال 54 از ساواک تهران با منزل ما تماس گرفتند و گفتند تمامی اعضای خانواده مجید، صبح فردا در کمیته شهربانی تهران جمع شوند. پدرم در آن زمان فوت کرده بود؛ بنابراین خواهر بزرگم و برادر دومم به همراه همسرانشان عازم تهران شدند. ما گمان می‌کردیم ساواک مجید را دستگیر کرده و می‌خواهد اعدامش کند و خانواده را برای آخرین دیدار فراخوانده است. هنگامی که خواهر و برادرم به شهربانی رفتند به آنان خبر دادند که مجید به‌دست هم‌مسلکان و هم‌گروهی‌هایش کشته و جسدش سوزانده شده است که این خبر برای خانواده بسیار غیرمنتظره‌ بود. ساواک دو نفر از افرادی را که در قتل مجید دست داشتند در یک درگیری خیابانی دستگیر کرده، به نزد خواهر و برادرم آورده بودند. آن دو نفر وحید افراخته و محسن خاموشی بودند. ساواک موفق به دستگیری سیاه‌کلاه نشده بود، سیاه‌کلاه بعد از انقلاب هم دستگیر نشد و به گمانم هنوز هم زنده است. البته به نظر می‌رسد که هدف ساواک هم از این روبه‌رویی درگیری خانواده ما با قاتلان مجید بوده است، ولی خواهر و برادرم چون هنوز مرگ مجید را باور نداشتند هیچ عکس‌العملی نشان ندادند». مریم سادات، خواهر بزرگ‌تر شريف‌واقفي، نيز در ادامه سخنان خواهرش درباره قتل برادرشان گفته بود: «ما آن موقع حرف‌های ساواک را باور نکردیم و برادرم گفت من نمی‌توانم حرف‌های شما را هضم کنم. در آن جلسه تهرانی و ازغندی -از شکنجه‌گران معروف ساواک- نیز حضور داشتند و به برادرم گفتند ما به تو چیزی را نشان خواهیم داد که هضم مسئله برایت دشوار نباشد. سپس برادرم را به اتاق دیگری بردند و به او یک کتک مفصل زدند و گفتند حالا هضم کن! به من هم گفتند اینها قاتلان برادرت هستند و با آنان هر طور می‌خواهی رفتار کن که من گفتم آنان را به خدا واگذار کردم. اصلا باور نکردم که مجید به شهادت رسیده است. با خودم گفتم حتما او را به شکنجه‌گاه برده‌اند و حالا قصدشان حرف‌کشیدن از ماست. گفتند پس اگر نمی‌خواهی حرفی بزنی برادرت (مرتضی) را به تو نمی‌دهیم و این برادرت را هم می‌فرستیم پیش مجید. سپس من آمدم در محوطه و شروع کردم به داد‌زدن، گفتم ملت ایران ببینید اینها دارند با مردم چه‌کار می‌کنند. برادر من را کشتند و سوزاندند حالا می‌گویند این برادر دیگرت را هم آزاد نمی‌کنیم. در ‌‌نهایت هنگامی که به نزدیک در خروجی رسیدم، دو مأمور فرستادند و مرا به داخل بازگرداندند. من را به اتاقی تاریک بردند، برادرم را نیز آوردند. از قاتلان مجید، خاموشی را نیز آوردند. پاهای او به علت شکنجه ورم کرده بود و آنها را بسته بودند. برادرم به خاموشی اشاره کرد و از او سؤال کرد که مجید شهید شده؟ ولی او به قدری بی‌حال و ناتوان بود که نمی‌توانست جواب بدهد و چیزی نگفت. جلسه تمام شد و به ما گفتند از اینجا که خارج شدید با کسی راجع به مرگ مجید صحبت نمی‌کنید تا ما اعلام کنیم که شما مراسم بگیرید. پس از خروج از ساواک با برخی از دوستان مجید که قبلا در سازمان بودند و در جریان امور قرار داشتند تماس گرفتم و آنها شهادت مجید را تأيید کردند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.