نگراني كارمندان باسابقه وزارت خارجه از ادامه سياستهاي كاخ سفيد
استراتژي غیرقابل بازگشت ترامپ در خاورمیانه
لیبرالها روایتی اساسی از دولت دونالد ترامپ دارند. از نگاه آنها، ترامپ فردی نادان است که برای اقدامات و تصمیمهای خود هیچ ایده و فکری ندارد. این نوع نگاه دموکراتها باعث ایجاد نگاه فانتزی به کاخ سفید شده است؛ بهطوریکه رقبای ترامپ که از 27 ماه اخیر به عنوان کابوس یاد میکنند چشمانتظار ورود فردی شایسته به کاخ سفید هستند تا به کابوس حضور ترامپ و همفکرانش در کاخ سفید پایان دهد.با این حال، برخی اصول سیاست خارجی را نمیتوان در این نگاه فانتزی گنجاند.آرون دیوید میلر و ریچارد سوکولسکی، دو نفر از حامیان رویکرد عاقلانه و متعارف در قبال خاورمیانه اخیرا در مقالهای مشترک به رقبای ترامپ هشدار دادهاند که برخی اقدامات رئیسجمهوری آمریکا در واقع تلاشی است برای ایجاد تغییرات اساسی. میلر به مدت 24 سال کارمند وزارت امور خارجه بود و یکی از حامیان سرسخت اعمال فشار بر اسرائیل برای امتیازدادن به فلسطینیها به شمار میآمد. سوکولسکی یکیدیگر از کارمندان باسابقه وزارت خارجه بود که درحالحاضر مدیریت مؤسسه تحقیقاتی ویلسون را بر عهده دارد. هر دو دیپلمات باتجربه ابراز نگرانی میکنند که جانشین ترامپ نمیتواند سیاستی را که ترامپ در قبال چالش اسرائیل و فلسطین و نیز خروج از توافق هستهای با ایران در پیش گرفته است، دوباره به وضعیت سابق بازگرداند. آنها بهدرستی به طبیعت متزلزل این سیاستها و رویکردهای ترامپ اشاره میکنند اما همانطورکه ترامپ توانست چشمانداز این دو چالش را برای ایالات متحده بهطورکامل تغییر دهد، بازگرداندن این قطار به روال دوره باراک اوباما فراتر از قدرت جانشینان ترامپ است؛ چراکه میتواند منافع ایالات متحده را با خطراتی جدی مواجه کند. به این ترتیب، با توجه به اینکه رقبای ترامپ وعده دادهاند که سیاستهای او در قبال خاورمیانه را دنبال نخواهند کرد، باید در انتظار رقابتی پر از چالش هم در مناظرهها و هم در میدان عمل در خاورمیانه باشیم.رویکرد ترامپ در قبال چالش اسرائیل- فلسطین را باید رویکردی بیسابقه دانست. چنین سیاستی حداقل از زمان جنگ اسرائیل برای استقلال سابقه نداشته است. از آن زمان تاکنون هیچ دولتی در واشنگتن، حاکمیت اسرائیل بر تمام اورشلیم (بيتالمقدس) را به رسمیت نشناخته بود و حاضر نبود این شهر را به عنوان پایتخت دولت یهودی بپذیرد. دلیل این احتیاط هم نقش ایالات متحده در مذاکرات صلح بود که تلاش میشد واشنگتن نقش میانجیگری صادق را ایفا کند و به اسرائیل برای حضور پای میز مذاکره فشار بیاورد.این مفروضات به عنوان پایه و اساس سیاست آمریکا در قبال مذاکرات فلسطینیها و اسرائیل از زمان امضای توافق صلح اسلو در سال 1993 مورد توجه قرار گرفته بود. دولتهایی که میلر و سوکولسکی در آنها سمت داشتند، همواره اینگونه ادعا میکردند که درپی اعمال فشار بر اسرائیل هستند تا به طرف مقابل امتیاز بدهد و از سوی دیگر چشم خود را روی اقدامات تشکیلات خودگردان فلسطینی برای تهدید صلح میبست.با ورود ترامپ به کاخ سفید، همهچیز تغییر کرد. این دو دیپلمات باتجربه در کاخ سفید مانند بسیاری دیگر از دیپلماتها اعتقاد دارند که بهرسمیتشناختن قدس به عنوان پایتخت اسرائیل و اتخاذ رویکرد تهاجمی علیه تشکیلات خودگردان فلسطین، تمام امیدها برای پایاندادن به این بحران در روندی دیپلماتیک را از بین برده است. این تغییر رویکردها همچنان ادامه دارد و اخیرا نیز ترامپ اعلام کرده که حق حاکمیت اسرائیل بر بلندیهای جولان را به رسمیت میشناسد و فلسطینیها یک گام دیگر از امیدهایشان برای تشکیل کشوری مستقل دور شدند. شاید منتقدان ترامپ بهدرستی به این نکته اشاره کنند که سپردن پرونده صلح خاورمیانه به دست جرد کوشنر، مشاور و داماد بیتجربه ترامپ، اقدامی نابخردانه بود و هیچ موفقیتی نمیتوان برای آن متصور شد اما این واقعیت را هم نمیتوان انکار کرد که سیاستهایی که در دهههای اخیر دولتهای مورد حمایت آنها اجرا میکردند هم تحقق صلح میان اسرائیل و فلسطین را دستنیافتنیتر از هر زمان دیگری کرده بود.خروج ترامپ از توافق هستهای که دولت اوباما با ایران به امضا رساند هم نمونه دیگری از ورود غلبه واقعنگری بر نگاه خوشبینانه بود. تلاش برای پایاندادن به هژمونی ایران در خاورمیانه از جمله در سوریه را باراک اوباما قبل از مذاکرات هستهای در دستور کار داشت، اما یکباره سیاست خود را در قبال تهران تغییر داد. توافق هستهای نیز در شرایطی به امضا رسید که زیرساختهای هستهای ایران نابود نشدند بلکه فعالیت آنها برای دوره زمانی قابل انقضا متوقف شد و پس از پایان این دوره، تهران اگر میخواست میتوانست به فکر ساخت بمب اتمی بیفتد. برخلاف نگاه میلر و سوکولسکی، هدف تغییر دیپلماسی ایالات متحده در قبال ایران و افزایش فشار بر این کشور تنها با هدف تغییر رفتار تهران انجام شده است. به نظر میرسد در شرایط فعلی، ایرانیها و فلسطینیان بدون هیچ اقدام خاصی، برای انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در سال 2020 انتظار بکشند. اما اگر ترامپ دوباره انتخاب شود آنها دیگر باید با واقعیت روبهرو شوند و اگر فلسطینیها خواهان یک کشور مستقل هستند باید سیاست خود را بر اساس واقعیت موجود تنظیم کنند. منبع: نشنالریویو
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.