پرستاری از آوارگان تا آخرین نفس
جمیله آمادو میداند که آواره و پناهجو بودن چه معنایی دارد. او اکنون پرستاری است که به آوارگان دیگر پناه میدهد و برای بهبود مجروحان تلاش میکند. جمیله از وقتی به مدرسه ابتدایی میرفت، میدانست که میخواهد پرستار باشد. لبخند بر لب میگوید.«من آماده بودم برای پرستارشدن مبارزه کنم. از همان موقع خودم را در لباس سفید میدیدم». امروز که این زن سختکوش به 50سالگی رسیده، سرپرست بخش پرستاری است و مدیریت 40 پرستار و انترن پرستار را در مرکز دو سان دو رفرانس در شهر گائو مالی بر عهده دارد. این مرکز یک بیمارستان عمومی برای خدمت به مردم در منطقهای در شمال کشور مالی با جمعیت حدود 550 هزار نفر است که بسیاری از آنها در جنگ آواره شدهاند. این اتفاقی است که برای خود جمیله هم افتاده است. او در سال 2012، زمانی که شبهنظامیان به شهر گائو هجوم آوردند، مجبور شد خانوادهاش را بردارد و فرار کند. خانوادهاش در میان 80 هزارنفری بودند که به فرار از شهر گائو وادار شدند. قبل از حمله، جمعیت آن شهر بالغ بر صد هزار نفر بود. میگوید: «مردم وحشتزده بودند. همهچیز را همان جا گذاشتیم و شهر را تخلیه کردیم. در داخل کشور آواره شدیم و به موپتی (شهری که خودش نیز در منطقه جنگ قرار داشت) پناه بردیم. در آنجا کارم رسیدگی به بچههای گرسنه و دچار سوءتغذیه بود». شبهنظامیان در سال 2013 از آن شهر بیرون رانده شدند. جمیله در اوایل سال 2015 به گائو بازگشت و فهمید از بیمارستان او ویرانهای برجا مانده است. «همه چیز را در هم شکسته بودند - درها، پنجرهها، تجهیزات ... حتی پرده پنجرهها را دریده بودند». بیمارستان با کمک سازمانهای غیردولتی و کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد که هزینه نصب یک مخزن آب دوم برای تأمین نیازهای بیماران را پرداخت، اکنون تقریبا به وضع طبیعی بازگشته است. زندگی او به معنی سپریکردن روزهای طولانی در بیمارستان پر از بیمار است. جمیله رسما سرپرست بخش پرستاری و مسئول آموزش پرستاران است اما هر روز از ساعت 7.30 صبح، خود او بیماران را معاینه میکند. در فاصلهای کوتاه یک بیمار 62ساله با سردرد و فشار خون بسیار بالا را معاینه میکند و بعد به سراغ یک معلم 33ساله با مشکلات کلیوی و درد شدید قفسه سینه میرود. آقا معلم 450 کیلومتر از شهری در شمال سفر کرده تا به اینجا رسیده است؛ چون در آن حوالی بیمارستان وجود ندارد. رسیدن به گائو برای او دو شبانهروز زمان برده است. جمیله او را برای آزمایش بیشتر روی کلیههایش به بخش میفرستد و بعد بیماران دیگر. هر روز بهطور متوسط 35 بیمار را میبیند، با بیماریهایی مثل مالاریا، تب تیفوئید، مشکل گوارشی و دیابت. در بخشها با کارورزان و داوطلبان پرستاری کار میکند. یک مرد داوطلب 20ساله میخواست تحصیلات خود را تکمیل کند تا پرستاری مانند جمیله شود اما خانوادهاش پول ندارند. او فعلا بهصورت رایگان کار میکند و امیدوار است روزی به اندازه کافی پول به دست آورد تا به رؤیایش برسد. میگوید: «میخواهم کمک کنم. بچههایی اینجا هستند که والدینشان را از دست دادهاند. من میخواهم به جامعهام خدمت کنم». حرفه پرستاری و مراقبت برای جمیله تمامی ندارد. در پایان یک روز طولانی، سوار بر موتور اسکوتر بهسرعت به خانه میرود تا به خانوادهاش برسد که عبارت است از مادرش، خواهرش، پسرش و دخترش، خواهرزاده، دو نوه، برادر 37سالهاش که از زمان تولد معلول است. او هم سرپرستی خانواده خود را برعهده دارد و هم اغلب از 20 تا 30 زن دیگر که برای آنها در دو اتاق شلوغ تشک پهن کرده است، نگهداری میکند. همه آنها آوارگان جنگ هستند و از دست شبهنظامیان ستیزهجو در داخل کشور فرار کردهاند. آمیناتا که 33 سال دارد، یکی از این زنان است. او در یکی از اتاقها با دختر پنجسالهاش که او نیز آمیناتا نام دارد، زندگی میکند. او سه فرزند بزرگترش را نزد پدر و مادرش در شهر جا گذاشته است. میگوید: «گروههای مسلح وقتوبیوقت میآیند. هیچ کاری آنجا ممکن نیست. همه ما میترسیم». جمیله نمیداند بدبین باشد یا خوشبین. «آینده چندانی پیشروی فرزندانم نیست. حالا مدارس وضع بدی دارند و به دلیل اعتصاب معلمان که دستمزدشان پرداخت نشده، تعطیل هستند. اما اوضاع اینجا کمی بهتر شده است. هرگز نمیخواهم به مردمی که خواستار اقامت در خانهام هستند، نه بگویم. ما تسلیم نمیشویم اما به کمک نیاز داریم؛ کمک بیشتر از خارج. این منطقه ما و شهر ما است. من تا آخرین نفس کار میکنم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.