|

آيا نتانياهو در انديشه نزديكي به اسد است

اسرائیل این هفته دو زندانی سوریه‌ای به نام‌های زیدان طویل و احمد خمیس را آزاد کرد؛ اقدامی که تل‌آويو آن را نشان‌دادن حسن‌نیت خود به بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، توصیف کرده است. این تصمیمی بود که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به‌تنهایی و بدون مشورت کابینه و به صورت محرمانه گرفت و عملی کرد. در انتقادات عمومی و سیاسی‌ای که بعد از این اقدام بالا گرفت، گفته شد این اقدام دومین بخش از توافق مخفیانه نتانیاهو با اسد بوده که با میانجیگری ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، صورت گرفته است. بر اساس این انتقادها، اولین گام این توافق مخفی، انتقال بقایای جسد زاکاری بومل، سرباز اسرائیلی، به اسرائیل دقیقا پیش از انتخابات نهم آوریل بوده که نتانیاهو را به یک فرد مقتدر در چشم اسرائیلی‌ها بدل کرد.بعد از اینکه بقایای جسد بومل وارد اسرائیل شد، نتانیاهو به مسکو پرواز کرد تا در مراسم مهمی که پوتین به افتخار او ترتیب داده بود، شرکت کند. در این مراسم، وسایل سرباز اسرائیلی که برای 37 سال ناپدید بود، به نتانیاهو تحویل داده شد. یک بار دیگر نتانیاهو به‌عنوان شخصیتی مهم ظاهر شد. با‌این‌حال منتقدان نتانیاهو می‌گویند حالا دیگر مشخص شده اسرائیل در ازای بقایای جسد بومل امتیازات و تعهداتی داده است. آنها این‌طور استدلال می‌کنند که این تعهدات از دید مردم پنهان مانده بود تا وجهه نتانیاهو پیش از انتخابات تخریب نشود؛ چراکه رأی‌دهندگان دست‌راستی که پایگاه اصلی رأی نتانياهو هستند، هرگز از شنیدن خبر آزادی زندانیان دشمن خوشحال نمی‌شدند. نتانیاهو قویا وجود هرگونه معامله‌ای را نفی می‌کند. حتی نیروهای دفاعی اسرائیل که در عملیات اسرائیل و روسیه که منجر به بازگشت بقایای جسد بومل شد، دست داشتند نیز هرگونه توافق مخفیانه‌ای را رد می‌کنند. با‌این‌حال، اینکه نتانياهو با آزادی زندانیان سوری بدون مشارکت هیچ‌کدام از بدنه‌ کابینه موافقت کرده باشد، تا حدی مشکوک است. این موضوع به‌روشنی نشان می‌دهد نهادهای حکومتی و ادارات رسمی که سال‌هاست اسرائیل را اداره می‌کنند، در حال فروپاشی هستند. هرچند به صراحت در قانون اسرائیل به لزوم مجوز قانونی برای آزادی زندانیان اشاره شده است، نتانياهو وزرای کابینه را در جریان این موضوع قرار نداد، جلسه‌ای با حضور اعضای کابینه برگزار نکرد و با هیچ‌کدام از انجمن‌های قانون اساسی و مجلس مشورت نکرد. او صرفا از دادستان کل مجوزی مخفیانه درخواست کرد و بعد از گرفتن آن، خودش به‌تنهایی قرار‌ومدار را ترتیب داد. نخست‌وزیر اسرائیل موفق شد همه را فریب دهد؛ او توانست پیش از انتخابات، جایزه خود را به صورت عمومی نمایش دهد، در‌حالی‌که بهایی را که اسرائیل برای این جایزه پرداخت کرده است، بعد از انتخابات و پیروزی علنی کرد. نکته دیگر در میان این ماجرا، واقعیت شگفت‌آور درباره روابط اسرائیل با بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، است؛ بسیاری از چهره‌های رده‌بالای در صحنه سیاسی اسرائیل، برای مدت‌ها دوران اسد را تمام‌شده می‌خواندند و می‌گفتند او مشروعیت اخلاقی و بین‌المللی خود را از دست داده و مرتکب جنایت جنگی علیه مردم کشورش شده است. بااین‌حال، حالا به نظر می‌رسد اسرائیل تصمیم گرفته خود را با بازگشت کامل اسد به قدرت وفق دهد. اسرائیل حتی با میانجیگری روسیه روابط مخفیانه‌ای با اسد برقرار می‌کند که شامل گام‌هایی در راستای اعتمادسازی و نشان‌دادن حسن‌نیت است. خبر ناپدیدشدن بومل، فرمانده تانک اسرائیلی، بلافاصله بعد از جنگ خونین سلطان یعقوب منتشر شد که 37 سال پیش بین ارتش اسرائیل و نیروهای سوریه‌ای درگرفته بود. در آن زمان، دو سرباز دیگر اسرائیلی نیز هم‌زمان مفقود شدند؛ یهودا کاتز و تزوی فلدمن. همان‌طور که در اسرائیل رسم است، تلاش برای یافتن این سه سرباز گمشده برای دهه‌ها ادامه داشت. مشارکت عمومی اسرائیلی‌ها در این‌گونه تلاش‌ها بسیار بالاست و خانواده‌ها در عملیات‌ها شرکت می‌کنند و جامعه اسرائیل درباره هرکدام از سربازان گمشده نگران و دلواپس هستند. بر اساس برخی خبرها، تلاش‌های اسرائیل به جست‌وجوی گورستان‌های سوریه نیز کشیده شد، ولی هیچ‌کدام از آزمایش‌های ژنتیک با این سه سرباز همخوانی نداشت. مداخله روسیه در سوریه برای اسرائیل فرصتی در این زمینه فراهم آورد. یکی از مقامات امنیتی سابق اسرائیل، به شرط ناشناس‌ماندن، به المانیتور گفته است: «این تلاش‌ها با اولین سفر گادی آیزنکوت، رئیس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، به مسکو در سال 2015 آغاز شد. ما متوجه شدیم یکی از تانک‌های اسرائیل که در جنگ سلطان یعقوب از دست رفته بود، در اختیار روسیه است. ما خواستار بازگشت تانک شدیم و در کمال تعجب روسیه کاملا پذیرفت و چیزی در ازای آن نخواست». تانک به اسرائیل بازگردانده شد و ارتش اسرائیل متوجه شد روسیه برای معامله آماده و گشوده است. روسیه گورهایی را که در خاک سوریه و در نزدیکی مرز اسرائیل قرار داشتند، بررسی کرد. آن‌طور که یک منبع آگاه به المانیتور گفته:‌ «اولین‌باری که تعدادی از اجساد به اسرائیل فرستاده شد، هیچ‌کدام با ژنتیک سربازان گمشده همخوانی نداشت، دومین‌بار نیز به همین ترتیب بود، ولی سومین‌بار جسد همخوانی داشت»؛ در واقع این سومین‌بار پیش از انتخابات اخیر پارلمانی در اسرائیل بوده است. منبع: المانیتور

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.