|

دومین پیام ویدئویی رهبر داعش بعد از ۵ سال

پذیرش شکست با تبصره

در سال‌های گذشته اخبار و شایعات زیادی درباره ابوبکر البغدادی، رهبر گروه داعش، منتشر شده است. برخی از این خبرها از کشته‌شدن او حکایت داشت، گزارش‌های دیگری حاکی از آن بود که بغدادی در پی حملات هوایی زخمی شده است و برخی خبرها هم حاکی از آن بود که او از ترس کشته‌شدن به کوه و بیابان پناه برده است. با‌این‌حال روز دوشنبه پس از حدود پنج سال این گروه تروریستی ویدئویی از رهبر خود منتشر کرد که پیام اصلی و اولیه آن این بود: «ابوبکر البغدادی حی و حاضر است و هنوز رهبری این گروه را برعهده دارد». از جولای 2014 و سخنرانی مشهور او در مسجد موصل که در آن خلافت خودخوانده‌اش را اعلام کرد، دیگر او هرگز در انظار عمومی ظاهر نشده بود و فقط به دادن پیام‌های صوتی اکتفا کرده بود. ویدئوی روز دوشنبه در واقع دومین ویدئویی است که از زمان رهبری بغدادی بر گروه داعش از او منتشر شده است. او چهار‌زانو روی زمین نشسته، لباس و دستاری مشکی بر تن و سر دارد و تفنگی اتوماتیک و چندین کوسن رنگی کنار او قرار گرفته است. کمی آن‌سوتر در سمت راست تصویر و سمت چپ بغدادی، سه مرد با لباس‌هایی عربی نشسته‌اند و با صورت‌های پوشیده به صحبت‌های رهبر داعش گوش می‌دهند. او حدود 12 دقیقه به‌آرامی و سادگی حرف می‌زند و از رویدادهایی می‌گوید تا به ما ثابت شود که این ویدئو در ماه جاری میلادی ضبط شده است. او برای اولین بار به شکست داعش اعتراف می‌کند؛ هرچند پافشاری می‌کند که عملیات داعش علیه غرب بخشی از یک نبرد طولانی است و داعش انتقام خون سربازان خود را خواهد گرفت. او از شکست نیروهایش در رقه و موصل در سال‌های گذشته می‌گوید و در نهایت به بغوز، آخرین پایگاه داعش در سوریه، می‌رسد که همین ماه گذشته نیروهای دموکراتیک سوریه آن را تحت تصرف خود درآوردند. او همچنین به اعتراضات انقلابی در الجزایر و سودان اشاره کرد که هر دو خبر جدیدی به شمار می‌روند. در بخش پایانی ویدئو که البته بغدادی در تصویر دیده نمی‌شود و فقط صدای او شنیده می‌شود، او به ستایش حملات تروریستی اخیر سریلانکا به چندین کلیسا و هتل پرداخت و این حملات را که صدها کشته و زخمی بر جا گذاشته، «انتقام بغوز» خواند. با توجه به حذف‌شدن تصویر بغدادی در این قسمت، به نظر می‌رسد که این بخش ویدئو بعدا به قسمت‌های ضبط‌شده پیشین اضافه شده است. علاوه بر پیام اصلی ویدئو که ظاهرا زنده‌بودن بغدادی بوده، محتوای صحبت‌های رهبر داعش هم مهم است. شکست فیزیکی داعش چندین سال زمان برده است و به نظر می‌رسد در طول این زمان داعش با پیش‌گرفتن تغییر و تحولاتی سعی کرده به نحو دیگری این گروه را زنده نگه دارد. در زمان اوج قدرت داعش و وقتی این گروه بخش زیادی از خاک سوریه و عراق را تحت کنترل داشت (حدود 88 هزار کیلومتر از خاک این دو کشور)، تبلیغات رسانه‌ای این گروه بیشتر بر جذب افراد و نشان‌دادن این موضوع متمرکز بود که حکومت داعش بهشت مسلمانان ناراضی سرتاسر دنیاست. با‌این‌حال در پیام اخیر، این گروه می‌خواهد نشان دهد که داعش سازمانی جهانی است و عملیات خود را فراتر از مرزها می‌برد. از‌این‌رو است که بغدادی در پیام ویدئویی خود از «برادران» این گروه در لیبی، بورکینافاسو و مالی تشکر می‌کند و از 92 عملیات در هشت کشور در انتقام بغوز خبر می‌دهد. ظاهرا این ویدئو پیام‌های ظریف‌تری هم داشته است که به سنت نیروهای جهادی بازمی‌گردد. تحلیلگران می‌گویند قرار‌داشتن یک تفنگ در کنار بغدادی و لباس نظامی او که روی لباس عربی‌اش پوشیده، یادآور شکل و شمایل ابوموسی الزرقاوی، بنیان‌گذار سازمانی است که در نهایت به داعش تبدیل شد. ویدئوی اخیر داعش در حالی منتشر شده که به گفته مقامات سازمان‌های اطلاعاتی از سپتامبر گذشته درگیری‌هایی میان وفاداران بغدادی و گروه دیگری که خواهان برکناری او هستند، درگرفته است. به گفته این مقامات اختلاف میان این دو گروه در روز هفتم ژانویه به اوج رسیده و در آن زمان بغدادی با محافظان شخصی‌اش به بغوز مهاجرت کرده است. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که بغدادی پس از آن به خاک عراق وارد شده و اکنون احتمالا در استان انبار در غرب عراق زندگی می‌کند. مقامات اطلاعاتی می‌گویند که ابو‌محمد الحسینی الهاشمی، یکی از اعضای ارشد داعش و احتمالا از خویشاوندان دور بغدادی، سردسته شورش داخلی علیه بغدادی است. او به‌تازگی کتابی 231‌صفحه‌ای نوشته و در آن خواستار به‌پا‌خاستن اعضای داعش علیه ابوبکر البغدادی شده است. این کتاب دقیقا زمان کوتاهی بعد از از‌دست‌رفتن آخرین سنگر داعش در سوریه منتشر شد و به نظر می‌رسد اولین چالش علنی علیه رهبر داعش از درون این گروه است. هاشمی در این کتاب بغدادی را رهبر بی‌ریشه‌ای خوانده که با رفتارهای افراطی و خشونت‌بار خود میراث داعش را تخریب می‌کند. به باور بسیاری از تحلیلگران با سقوط بغوز، احتمال شورش علیه بغدادی بیش از هر زمان دیگری است. شاید همان‌طور که دشمنانش می‌گویند: «یک خلیفه غایب اصلا خلیفه نیست».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.