|

رویارویی و غیاب

شرق: «نقاب» رمانی است از نلا لارسن، نویسنده آفریقایی - آمریکایی نیمه اول قرن بیستم، که با ترجمه مزدک بلوری در نشر نی منتشر شده است. «نقاب» داستان دوگانگی و بحران نژادی است. شخصیت‌های این رمان، چنان‌که در توضیح پشت‌جلد ترجمه فارسی آن نیز اشاره شده، دو زن دورگه آفریقایی‌تبار هستند. کلر، یکی از شخصیت‌های این رمان، که ظاهر سفیدپوستان را دارد و درواقع دورگه است، هویت اصلی خود را پنهان می‌کند و با مرد ثروتمندی ازدواج می‌کند که یک متعصب نژادپرست است و سایه سیاهان را با تیر می‌زند. کلر اما پس از چندی در خفا و دور از چشم شوهرش به جمع سیاهان می‌رود. ملاقات کلر با آیرین، دوست دوران کودکی‌اش که او هم زنی دورگه و آفریقایی‌تبار است، داستان اصلی رمان را رقم می‌زند. دورگه‌بودن و درگیربودن با پیچیدگی‌های نژادی مضمونی است که لارسن آن را از تجربه زیسته‌اش وام گرفته است. چنان‌که در مقدمه مترجم بر ترجمه فارسی این رمان آمده است لارسن خود نیز درگیر مسائل هویتی و نژادی بوده است. «نقاب» دومین رمان نلا لارسن و اولین رمانی است که از او به فارسی ترجمه شده است. این رمان از سه بخش تشکیل شده است. بخش آغازین رمان با عنوان «رویارویی» با شرح مواجهه آیرین با نامه کلر آغاز می‌شود. نامه‌ای که کلر در آن به دیدار آیرین، دوست دوران کودکی‌اش، ابراز علاقه کرده است. آیرین گویا میل چندانی به دیدار کلر ندارد. آن‌چه می‌خوانید سطرهای آغازین این رمان است: «آخرین نامه در دسته کوچک نامه‌های صبحگاهی آیرین ردفیلد بود. پاکت درازش، با آن کاغذ نازک ایتالیایی و قلم‌انداز تقریبا ناخوانایش، در بین دیگر نامه‌های همیشگی او که آدرس فرستنده‌شان مشخص بود نابجا و غریبه می‌نمود. همچنین، چیزی مرموز و اندکی پنهان‌کارانه در آن بود. نامه‌ای نازک و مرموز که آدرس برگشت روی آن نبود تا فرستنده‌اش را مشخص کند. البته چنین نبود که بلافاصله متوجه نشده باشد فرستنده‌اش کیست. حدود دوسال پیش نامه‌ای با شکل‌وشمایل ظاهریِ بسیار شبیه به این به دستش رسیده بود. پنهانی اما درعین‌حال، به‌طرزی عجیب و مصمم، اندکی خودنما. جوهر بنفش. کاغذ خارجی با اندازه‌ای غیرمعمول. متوجه شد که روز قبل در نیویورک مهر پُست خورده است. ابروهایش گره خورد و به اخمی ریز بدل شد. بااین‌حال، اخم بیشتر از روی حیرت بود تا دلخوری؛ اگرچه در فکرش عنصری از هر دو بود. کاملا از درک چنین برخوردی با خطر که مطمئن بود محتوای نامه آشکار خواهد کرد ناتوان بود؛ و از فکر باز کردن و خواندن نامه بیزار بود». رمان کوتاه «دیه‌گوی عزیز کیِلا تو را در آغوش می‌کشد» نوشته النا پونیاتوسکا و ترجمه طلوع ریاضی از دیگر آثار داستانی منتشرشده در نشر نی است. منبع الهام النا پونیاتوسکا، روزنامه‌نگار و داستان‌نویس مکزیکی - فرانسوی، در این رمان، چنان‌که در مقدمه ترجمه فارسی کتاب اشاره شده، سرگذشت دیه‌گو ریورا، نقاش مکزیکی و زندگی او با اولین همسرش، آنجلینا بلوف، نقاش روس، است که در رمان با نامِ کیِلا حضور دارد. رمان درواقع نامه‌های کیِلا به ریوراست؛ نامه‌هایی بدون پاسخ که پس از آن نوشته شده‌اند که ریورا کیِلا را ترک کرده است. در بخشی از مقدمه ترجمه فارسی کتاب درباره ایده اولیه این رمان آمده است: «ایده اولیه نوشتن دیه‌گوی عزیز پس از خواندن کتاب زندگی شگفت‌انگیز دیه‌گو ریورا، اثر برترام ولف، به ذهن پونیاتوسکا خطور کرد». در این مقدمه همچنین درباره نسبت تخیل و واقعیت در این رمان آمده است: «پونیاتوسکا نامه‌های اصلی نقاش روس را به ریورا با چاشنی تخیل و داستان در هم می‌آمیزد و رمانی چندوجهی خلق می‌کند». رمان «دیه‌گوی عزیز کیِلا تو را در آغوش می‌کشد» از دوازده بخش تشکیل شده و هر بخش به یک نامه از کیِلا اختصاص دارد. اینک سطرهایی از این رمان: «... برای پیاده‌روی به خیابان می‌روم، سرما را احساس می‌کنم، سعی می‌کنم فعال باشم درحالی‌که در واقعیت در چنگال هذیان و اوهام گرفتار شده‌ام. به گذشته‌ها پناه می‌برم، اولین ملاقات‌هایمان را به یاد می‌آورم که سرگشته با شادی و نگرانی به انتظارت می‌ایستادم. فکر می‌کردم: در میان این سیل جمعیت، در میانه روز در بلوار راسپای، نه، در بلوار مون‌پارناس در بین زنان و مردانی که از مترو خارج می‌شوند و از پله‌ها بالا می‌روند، او پدیدار خواهد شد، نه، نه هرگز پدیدار نخواهد شد چراکه او فقط زاییده خیال من است. بنابراین این‌جا در این کافه پشت این میز گرد می‌نشینم و مهم نیست که چقدر با چشمانم جست‌وجو می‌کنم و مهم نیست که چقدر قلبم تندتند می‌زند، هرگز کسی را نخواهم دید که کمترین شباهتی به دیه‌گو داشته باشد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.