|

درس‌آموخته‌هايي از سيل فروردين!

محمدرضا واعظ‌مهدوي

نخستين نقطه‌اي که در جريان سيل اخير، دچار سيل و آب‌گرفتگي شد، شهر سيمرغ در استان مازندران بود. آب‌گرفتگي شديد بر اثر طغيان رودخانه تالار در ۲۷ اسفند سال گذشته رخ داد. مردم بخش‌هاي وسيعي از اين شهر درحالي‌که خود را آماده سال نو و ديد‌و‌بازديد عيد کرده بودند و درحالي‌که منازل خود را خانه‌تکاني کرده و سفره هفت‌سين چيده بودند، ناگهان با طغيان رودخانه و سيل و آب‌گرفتگي شديد مواجه شدند. ارتفاع آب در خيابان‌ها از يک متر عبور کرد و خانه‌ها و فرش و اثاثيه‌شان غرق در آب شد. بسياري از ديوارها خراب و برخي خانه‌ها به کلي ويران شدند. عبور‌و‌مرور در خيابان‌ها مختل شد. دسترسي منازل در آغاز با تراکتور و لودر امکان‌پذير بود، بعدا اينها هم قادر به عبور در خيابان‌ها نبودند و قايق و جت‌اسکي تنها وسايل قادر به رفت‌وآمد و عبور‌و‌‌مرور در خيابان‌ها بودند. روستاي تالارپشت نيز کاملا دچار آب‌گرفتگي شد. اطلاع‌رساني و کمک‌رساني بلافاصله آغاز شد و مردم از منازل آسيب‌ديده منتقل شدند و خوشبختانه تلفات جاني ايجاد نشد؛ اما بيش از ۶۵۰ خانوار آن‌هم در آستانه عيد و سال نو خانه و زندگي و اندوخته 30 سال زندگي خود را از دست دادند و آواره شدند.در تاريخ ۵ ارديبهشت، توفيق حضور مجدد در منطقه و بازديد از مناطق سيل‌زده حاصل شد. فرماندار، شهردار، امام‌جمعه، و بسياري از مسئولان محلي را ملاقات کردم و در خانه‌هاي تخريب‌شده حاضر شدم و با سيل‌زدگان گفت‌وگو کردم. بازسازي خانه‌ها آغاز شده و مردم با جديت مشغول کار و ساختن خانه‌هاي تخريب‌شده خود بودند. دو ميليون تومان کمک دولت تقريبا به همه داده شده بود؛ ولي از جبران خسارت کشاورزان و ساير کمک‌ها در سطح ملي خبري نبود. مديران محلي به‌ویژه استاندار و فرماندار مردمي و دوست‌داشتني با همت خود اين عقب‌افتادگي را به‌خوبي جبران کرده بودند. براي بازسازي منازل، سيمان، ماسه و بلوک را از سوی شهرداري، بنياد برکت، بنياد مسکن و فرمانداري با همان امکانات محلي تأمين کرده بودند. ماشين‌آلات شهرداري و فرمانداري به جمع‌آوري آوار مشغول بودند و بيش از ۸۰ درصد کار را هم انجام داده بودند. امام‌جمعه محترم از همان اولين ساعات سيل در ميان مردم حضور يافته و با همان لباس روحانيت به کمک‌رساني پرداخته بود. همه مسئولان محلي پرخاش‌ها و عصبانيت‌هاي مردم سيل‌زده و مصيبت‌ديده و گاه بسيار عصباني را با بزرگواري و شرح صدر تحمل کرده و از نزديک و در صحنه، به دلجويي از مردم پرداخته و سخاوتمندانه کمک‌رساني کرده بودند. مدير و کارکنان بيمه روستاييان و عشاير و کارگزاران محلي نيز بسيار بيشتر از وظايف رسمي خود کمک‌رساني کرده و غذاي گرم و ساير ملزومات را با کمک خيرين و هلال احمر تهيه کرده و مستقيما به دست سيل‌زدگان رسانده بودند. سيل‌زدگان، اقامت در کمپ‌ها و استفاده از چادر‌ها را از ابتدا نپذيرفته و آنها که خانه‌شان تخريب کلي شده بود، در منزل بستگان خود اقامت کرده و با کمک و مشورت مهندسان بنياد مسکن مشغول بازسازي منازل خود بودند.

به‌طورکلي شهر در حال حرکت به سمت شرايط عادي بود. آنچه واضح و هويدا بود، اين بود که حضور متواضعانه و پر‌تلاش مسئولان در بين مردم و اهتمام آنها به حل مشکلات، باعث تسکين مصيبت‌ديدگان بود. مردم سيل‌زده در کنار ذکر مشکلات مرتب از همدلي و کمک و مسئوليت‌پذيري مسئولان سپاسگزاري مي‌کردند. رسيدگي سريع و حضور در ميان مردم، پشتوانه پرارزشي از اعتماد و سرمايه اجتماعي را ايجاد کرده که تحمل مصيبت و صدمات را راحت‌تر و اميد به حل مشکلات را در ميان سيل‌زدگان نهادينه کرده است. درس مهم مديريت سيل در مازندران، اهميت عکس‌العمل سريع، حضور مسئولان در ميان مردم، ارتباط نزديک و صميمانه مسئولان با مردم، تحمل پرخاشگري احتمالي مصيبت‌ديدگان (که ناشي از استرس حادثه است و نبايد به حساب رفتار عادي مردم گذاشته شود) را نشان مي‌دهد. عکس‌العمل سريع و هماهنگي اقدامات و مشارکت همگاني خيرين و مسئولان در کمک‌رساني، همراه با برخورد متواضعانه و مردمي، سرمايه اجتماعي بزرگي را در سيمرغ مازندران شکل داده است که بازسازي منازل آسيب‌ديده و جبران آثار خرابي‌هاي سيل را تسريع و تسهيل کرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.