|

تنفس در فضای سیاسی

صلاح‌الدین هرسنی- کارشناس روابط بین‌الملل

روابط ایران و آمریکا در روزها و هفته‌های گذشته به‌دنبال اقدامات خلق‌الساعه ترامپ و برخی از اعضای رادیکال و ضد‌ایرانی کابینه او یعنی بولتون و پمپئو و حتی برایان هوک به پایین‌ترین سطح خود رسیده است.

ترامپ در اقدامی غیرمنتظره ابتدا سپاه پاسداران انقلاب اسلامي را در لیست تروریست واشنگتن و متحدان قرار داد و سپس دستور لغو معافیت هشت کشور خریداران نفت ایران را صادر کرد. نظر به آنکه این اقدامات خلق‌الساعه و اعضای ضدایرانی کابینه ترامپ می‌توانست سطح تیرگی در روابط را گسترده‌تر و عمیق‌تر کند، موجب اتخاذ راهبردی مؤثر و کارساز از سوی دستگاه دیپلماسی ایران شد. ابتکار این راهبرد را دکتر محمدجواد ظریف بر عهده گرفت. دکتر ظریف که پنجشنبه گذشته در نشست انجمن جامعه آسیا در نیویورک حاضر بود، آمادگی ایران را برای تبادل زندانیان ایران و آمریکا اعلام کرد. حال در این شرایط و با توجه به اصراری که دستگاه دیپلماسی ایران در گذشته و دوران اخیر بر مواضع نامنعطف خود براي مذاکره با آمریکا نشان داده بود، طبیعی به نظر می‌رسید که بهانه‌ای برای اصل موضوع یعنی قبول و نیل به مذاکره داشته باشد که البته در نوع خود راهبرد و اقدام هوشمندانه‌ای است. حال با اعلام این راهبرد و مواضع مطمئنی که از سوی دستگاه دیپلماسی ایران شده است، توپ مذاکره در زمین واشنگتن قرار گرفته است و حصول نتیجه آن قبل از هر چیز به کیفیت و چگونگی بازی آینده واشنگتن بستگي دارد. تردیدی نیست که این اعلام مواضع دستگاه دیپلماسی هم متضمن فواید راهبردی برای ایران است و هم برای آمریکا؛ برای ایران می‌تواند متضمن گشایشی در عرصه‌های اقتصادی و تنفسی در فضای سیاسی و برای برون‌رفت از وضعیت موجود مؤثر و مفید باشد. برای آمریکا نیز می‌تواند از حجم بهانه‌های ترامپ و اعضای رادیکال و البته ضدایرانی کابینه او بکاهد؛ به‌ویژه آنکه این استراتژی می‌تواند برای ترامپ با توجه به انتخابات آینده ریاست‌جمهوری آمریکا در حکم برگ برنده باشد. به نظر می‌رسد شرایط ذهنی و ادراکی برای انجام این مذاکره با هدف نیل به مصالحه و کاهش تنش فراهم شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.