ظریف خطاب به دولت آمریکا:
زندانیهایمان را مبادلهکنیم؛ اختیار این کار را دارم
زينب اسماعيلي : ايران پيشنهاد تبادل زنداني بين ايران و آمريكا را داده؛ اين پيشنهاد از سوی جواد ظريف در سخنراني در نيويورک اعلام شده است. او گفته شش ماه پيش به دولت ترامپ، رئيسجمهوري آمريكا، پيشنهاد مبادله زندانيان را داده؛ اما هيچ پاسخي دريافت نکرده است: «بیایید تبادل کنیم. من قبلا این کار را کردهام. اختیارش را دارم و آماده مذاکره هستم». المانيتور به نقل از محمدجواد ظريف نوشته: نامهاي از «رابرت اوبرين»، نماينده ويژه آمريكا در امور گروگانها، دريافت کرده که خواستار آزادکردن زندانيان آمريكايي در ايران بوده است. ظريف يادآور شد به معاون خود گفته نامهاي به مايک پمپئو، وزير خارجه آمريكا، بنويسد که ظاهرا درباره پيشنهاد مبادله زندانيان يا طرح موضوع ايرانياني بوده که به اتهام نقض قوانين تحريمي ايالات متحده دستگير شدهاند. ظريف با ماجراي تبادل زنداني با آمريكا، جديترين پالس مذاکره و بهبود رابطه را ارسال کرده است. او در حالي اين پيشنهاد را مطرح کرده که يک سال است دولت ترامپ مدعي است علاقهمند به مذاکره با ايران بوده و اين علاقهمندي را حتي بدون شرط مطرح کرده است؛ اما پاسخ ايران اين بود که کشوري که از تعهدات پيشين خود درباره برجام خارج شده است، قابل اعتماد نيست. اين در حالي است که کشوقوس مذاکرهکردن يا مذاکرهنکردن در يک سال اخير بين ايران و آمريكا ادامه داشته است؛ اما اکنون با طرح ماجراي تبادل زنداني، ايران خواسته حسننيت خود را نشان بدهد و آمريكا نيز ميتواند در مقابل حسننيت خود را نشان دهد. شروع مذاکره بر سر آزادي زندانيان ميتواند باب گفتوگو بين دو کشور را باز کند و از طريق آن شايد راهحلهايي براي کاستن از اين بياعتمادي پيدا شود. نامهنگاري ظريف و اوبرين در توضيح بيشتر درباره اين ماجرا، ظريف در پاسخ به پرسش خبرنگار المانيتور که آيا نامهاي از «اوبرين» دريافت کرده، با تأييد اين موضوع محتواي نامه را يکسويه توصيف کرد. به گزارش ايرنا، او که در جمع خبرنگاران در دفتر نمايندگان ايران در سازمان ملل سخن ميگفت، افزود: «ميدانيد در نامه چه نوشته بود؟ نوشته بود لطفا آزاد کنيد. محتواي آن پيشنهاد نبود. گرايش فکري واشنگتن اين است که از ما انتظار اقدام يکجانبه داشته باشند». رابرت اوبرين ارديبهشت سال گذشته از سوي دونالد ترامپ بهعنوان نماينده ويژه رئيسجمهور در امور گروگانها تعيين شد. به گزارش بيبيسي، يک سخنگوي وزارت خارجه آمريكا گفته دولت اين کشور «از اظهارات اخير آقاي ظريف مطلع است». يک سخنگوي وزارت خارجه آمريكا گفته دولتش بارها خواهان آزادي زندانيان آمريكايي در ايران شده و به صحبتهاي آقاي ظريف توجه ميکند؛ اما «ايران ميتواند جديت خود را در مسائل کنسولي، ازجمله ايرانيان متهم يا محکوم در ارتباط با نقض قوانين تحريم آمريكا، با آزادي فوري زندانيان آمريكايي نشان دهد». ظريف عصر روز چهارشنبه به وقت تهران، در انجمن آسيايي نيويورک سخنراني داشت و در آنجا گفت: «در آمريكا و اروپا ايرانياني هستند که در زندان هستند؛ چون آمريكا به آنها اتهام نقض تحريمها را زده است. اتهام آنها ارسال تجهيزات هواپيماي مسافربري و نه جت بوده است. ما مترجمی داريم که در استراليا زنداني است. ما درباره زاغري صحبت ميکنيم که البته من ناراحتم از شرايط او و بهعنوان وزير امور خارجه هرچه از دستم برآمده براي کمک انجام دادهام؛ اما هيچکسي از زني که در استراليا در زندان است، سخن نميگويد؛ زني که به اتهام خريدوفروش تجهيزاتي براي ايران در استراليا زنداني است و ناچار به زايمان در زندان هم شده است». زنداني ايراني در استراليا اشاره ظريف به خانمي به نام نگار قدسکني است که شهروند ايراني مقيم استراليا بوده و به اتهام نقض قوانين تجاري ايالات متحده، از 23 تير 96 از سوي مقامات قضائي استراليا بازداشت شده است. ديماه 97، معاون وقت کنسولي وزارت خارجه ايران درباره اين پرونده به العالم توضيح داده بود: «خانم نگار قدسکني در 23/4/1396 در استراليا به اتهام خريد و واردات کالاهاي تحريمي به ايران بازداشت شد. اين اتهامي است که متأسفانه دولت آمريكا درباره ايرانيان سراسر دنيا مطرح ميکند تا درخواست استرداد آنها را بدهد. پس از بازداشت خانم قدسکني و با پيگيريهاي انجامشده، مشخص شد اين بازداشت به درخواست آمريكا انجام شده است و از استراليا خواسته شده بود او را به آمريكا استرداد کنند. از آن تاريخ وي در بازداشت است و وکيل خصوصي وي در حال پيگيري اين پرونده است و هنوز دولت استراليا درباره استرداد يا عدم استرداد او به آمريكا به نتيجهاي نرسيده و حکمي صادر نشده است. در اين مدت، تلاش زيادي از سوي وکيل خانم قدسکني و همچنين سفارت ايران در استراليا انجام شد تا خانم قدسکني با توديع وثيقه از زندان آزاد شوند که متأسفانه دولت استراليا قبول نکرد». تجربه سال 94 ظريف در حالي اين پيشنهاد را داده که ماجراي تبادل زنداني بين ايران و آمريكا در جريان مذاکرات هستهاي نيز تجربه شد. در آن زمان، همزمان با امضاي توافق هستهاي، تعدادي زنداني آمريكايي که در ايران در حبس بودند، آزاد شدند. 26 ديماه 94، جيسون رضاييان، امير ميرزايحکمتي و سعيد عابديني که به جرم جاسوسي در ايران زنداني بودند، آزاد شدند. برت مکگورک، دستيار ويژه رئيسجمهوری آمريكا، مسئوليت 18 ماه مذاکره پنهاني براي آزادي اين زندانيان را بر عهده داشت. جواد ظريف همان سال در گفتوگو با سالنامه روزنامه «شرق» درباره روند اين مذاکرات اينگونه توضيح داد: «در حاشيه مذاکرات هستهاي، اين موضوع بهعنوان مشکلات انسانيای که طرفين دارند، مطرح ميشد. تعدادي زنداني ايراني- آمريكايي در ايران بودند و تعدادي زنداني آمريكايي - ايراني نیز در آمريكا و تعدادي ايراني هم هستند که در کشورهاي مختلف شرايط مناسبي ندارند. فکر ميکنم در اولين ديداري که آقاي کري با من داشت، موضوع مطرح شد؛ البته در آن زمان، تعداد زندانيان آمريكايي در ايران دو نفر بود: آقاي حکمتي و آقاي عابديني بودند و آقاي خسروي و آقاي جيسون رضاييان هنوز دستگير نشده بودند؛ البته آمريكاييها از اواسط دهه 80 موضوع آقاي لوينسون را هم که از ديد آنها در ايران ناپديد شده بود، مطرح ميکردند؛ بنابراين ايشان اين موضوع را در همان گفتوگوي کوتاه مطرح کرد، من هم به ايشان گفتم تعداد زيادي ايراني هستند بدون اينکه هيچ قانوني را نقض کرده باشند به دليل فشار آمريكا در کشورهاي مختلف دنيا يا در خود آمريكا زنداني هستند. اين اولينبار بود که بدون اينکه مذاکرهاي صورت گرفته شده باشد، ايشان يک نگراني را مطرح کرد و من هم يک نگراني ديگر را مطرح کردم. چند ماه بعد در هر جلسهاي که ممکن بود اين موضوع در حاشيه جلسه مطرح شد تا اينکه حدود 14، 15 ماه قبل در يکي از جلسات توافق کرديم هريک از دو طرف يک فرد يا گروهي را مسئول مذاکره درباره اين موضوع کند تا ببينيم آيا اين موضوع حلوفصلشدني است يا نه. بعد از اينکه در مراجع تصميمگيري کشور تصميم لازم گرفته و مجوز لازم داده شد، ما يک گروه مذاکراتي ايجاد کرديم. در مقاطعي که کار آن گروه با مشکل يا بنبست مواجه ميشد، بنده و آقاي کري براي اينکه کار را دوباره به جريان بيندازيم، مداخله ميکرديم. در اين ماههاي آخر، چندين دور اين مداخله صورت گرفت. فکر ميکنم از آخرين دور مذاکرات برجام و بعد از آن چند دور ديگر شکل گرفت تا اينکه کار نهايي شد و به نتيجه رسيد». به گفته ظريف، اين مذاکرات براي آزادي زندانيان «حدود مهر و آبان سال 93 کار به صورت جدي شروع شد».ظريف به تازگی در نيويورک گفته است من اين کار را پيش از اين انجام دادهام و ميتوانم. او اشاره کرده که اختيار عمل براي اين کار را دارد. ماهيگيري انگليسي طرح ماجراي تبادل زنداني از سوي ظريف با حاشيههايي نيز همراه شد. در حالي که ظريف در سخنرانياش به ماجراي نازنين زاغري اشاره کرده است و تلاش براي آزادي او، انگليس خود را يک سوي ماجرا پنداشته و از آنجا که در آزادي اين زنداني دوتابعيتي موفقيت چنداني نداشته است، ورق را به سوي زاغري چرخانده و ايران را متهم به دروغگويي کرده است. سخنگوي وزارت امور خارجه انگليس در واکنش به اظهارات محمدجواد ظريف درباره تبادل زندانيان، تأكيد کرد موضوع شهروندان ايراني- انگليسي زنداني در ايران از اولويتهاي دولت است. به گزارش بيبيسي، جرمي هانت، همتاي بريتانيايي آقاي ظريف، هم بحث آزادي خانم زاغري در قالب تبادل زندانيان را «يک ترفند ديپلماتيک شرمآور» خوانده است. به گزارش ايسنا به نقل از شبکه بيبيسي، يکي از سخنگوهاي وزارت امور خارجه انگليس گفته است: ما همچنان نسبت به تمامي پروندههاي کنسوليمان نگران هستيم و در هر فرصتي و در همه سطوح اين موضوع را مطرح ميکنيم. به گزارش ايسنا، ظريف در سخنان خود در مؤسسه جامعه آسيا اظهار کرد: آنچه من ميتوانم به عنوان وزير خارجه انجام دهم، اين است که اين پيشنهاد را علنا روي ميز مذاکرات بگذارم. بياييد آنها را تبادل کنيم. تمام افرادي که در زندانها هستند، چه در آمريكا، چه در کشورهاي ديگر و منتظر استرداد به آمريكا هستند، ما معتقديم که اتهامات عليه آنها ساختگي است و در مقابل آمريكا نيز معتقد است که اتهامات عليه زندانيان در ايران ساختگي است. موسوي: پيشنهاد ايران ربطي به انگليس ندارد سخنگوي وزارت امور خارجه نيز پيشنهاد محمدجواد ظريف براي مبادله زندانيان ايراني و آمريكايي را جدي و مسبوق به سابقه خواند. سيدعباس موسوي در اينباره تأكيد کرد: وزارت امور خارجه ايران در چارچوب وظايف خود آمادگي دارد براي تبادل افرادي که از سوی قوه قضائيه با اتهامات مشخص محکوم و در ايران زنداني شدهاند، در برابر آزادي همه ايرانيان زنداني در آمريكا که به اتهامات غيرقانوني نقض تحريمها و نيز قرار منع تعقيب کساني که با فشار ايالات متحده يا به اتهام واهي نقض تحريمهاي غيرقانوني آمريكا در کشورهاي مختلف بازداشت شدهاند، اقدام کند. موسوي واکنش شتابزده مقامات آمريكايي و درخواست آزادي يکطرفه زندانيان آمريكايي را نشاندهنده عدم درک درست آنان از مفاهيم مذاکره، توافق و تبادل خواند که ثابت ميکند آنان در ادعاها و تبليغات ماههاي گذشته خود کمترين صداقتي ندارند. وي بار ديگر تأكيد کرد اگر ارادهاي در رژيم آمريكا وجود داشته باشد، پيشنهاد وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران واضح است و نياز به هيچگونه تفسير و تأويلي ندارد. وي همچنين در گفتوگو با ايسنا، تأكيد کرد: پيشنهاد مطرحشده از سوي وزير امور خارجه درباره مبادله زندانيان مربوط به زندانيان ايراني و آمريكايي است و اين پيشنهاد ارتباطي به انگليسيها ندارد. سيدعباس موسوي درباره پيشنهاد مبادله زندانيان ايراني و آمريكايي از سوی محمدجواد ظريف و اظهارات مقامات انگليسي و مطرحکردن نام برخي زندانيان دوتابعيتي ايراني- انگليسي، اظهار کرد: آنچه وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران در نيويورک مطرح کرده است، مربوط به زندانيان ايراني در آمريكا يا کساني که به خواست آمريكا در ديگر کشورها بازداشت شدند با چند مجرم آمريكايي در ايران بود و اصولا آن پيشنهاد ارتباطي به آنان نداشت؛ چراکه پرونده مورد نظر مقامات انگليسي کاملا متفاوت و مسئوليت وضعيت آن هم برعهده دولت انگليس است. رويترز با خبرسازي مدعي شده که ظريف آزادي نگار قدسکني را در مقابل آزادي نازنين زاغري مطرح کره است. طبق همان خبر، جرمي هانت، وزير امور خارجه انگليس، ضمن مخالفت با پيشنهاد ظريف، مدعي شده است بين وضعيت «نازنين زاغري» و «نگار قدسکني» که گفته شده بود امکان تبادل آنها وجود دارد، «تفاوتهاي بزرگي» وجود دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.