|

ولادیمیر پوتین و کیم جونگ اون برای اولین‌بار با یکدیگر دیدار کردند

روسیه بازیگر جدید شبه‌جزیره کره

کیم جونگ اون، رهبر کره‌شمالی، از سال 2018 از سایه‌ بیرون آمد و با رویکردی کمتر تهاجمی در مسیر روابط دیپلماتیک پا گذاشت؛ مسیری که راه را برای ملاقات او با پنج رهبر جهان باز کرد و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، ششمین آنها بود. روز پنجشنبه پوتین و اون در شهر شرقی ولادی‌وستوک با یکدیگر دیدار کردند؛ شهری در مرز دو کشور که پیش از آن نیز میزبان پوتین و کیم جونگ ایل، پدر رهبر کنونی کره‌شمالی بود. در کنار مناقشه برنامه اتمی و موشکی کره‌شمالی، در دیدار کیم با پوتین درباره توسعه روابط تجاری و مسائل بشردوستانه نیز صحبت شد. بعد از گفت‌وگوی دونفره پوتین و کیم، هیئت‌های دو کشور با یکدیگر دیدار کردند، هرچند به گفته مقامات روس، کنفرانس مطبوعاتی مشترک یا دادن بیانیه مشترک در برنامه این دیدار نبوده است. دو طرف با لبخند به یکدیگر دست دادند، در مقابل دوربین‌های خبرنگاران ژست گرفتند و دست‌آخر در ضیافتی پرتجمل به سبک روسی با یکدیگر شام خوردند. ولی پشت این لبخندها و مراسم پرزرق‌وبرق نکته‌ای نهفته بود که به باور تحلیلگران، مهم‌ترین هدف سفر اخیر رهبر جوان کره‌شمالی به روسیه است: پیامی آشکار به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات‌ متحده، که او تنها بازیگر اصلی مسائل شبه‌جزیره کره نیست.کره‌شمالی مدت‌هاست مشغول مذاکره با ایالات متحده است؛ مذاکراتی که ظاهرا هدفش خلع‌سلاح هسته‌ای شبه‌جزیره کره است. وقتی اولین مذاکره رهبر کره‌شمالی و رئیس‌جمهوری ایالات‌ متحده در سال 2018 برگزار شد، ترامپ از «پیوند خاص» میان دو طرف خبر داد. بااین‌حال مذاکره ماه فوریه کیم و ترامپ بی‌نتیجه به پایان رسید و از آن زمان مذاکره میان دو طرف متوقف شده است. به نظر می‌رسد آنها هنوز درباره معنای واقعی «خلع‌سلاح» اختلاف‌نظر دارند. به‌ گزارش ای‌بی‌سی‌نیوز، به‌ گفته رابرت کلی، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه پویان کره‌جنوبی، «کیم با دیدار خود با پوتین تا حدی می‌خواهد این پیام را به ترامپ برساند که او می‌تواند برای معامله به جاهای مختلفی سر بزند».کارشناسان بر این باورند که هدف اصلی و مهم رهبر کره‌شمالی حفاظت از حکومت سلطنتی خاندانش در برابر تغییر رژیم است، ولی کیم هم‌زمان مایل است که تحریم‌های اقتصادی برداشته شود تا اقتصاد ضعیف کشورش تکانی بخورد.کیم پس از سال‌ها انزوا، در سال‌های اخیر به بده‌بستان‌های دیپلماتیک مشتاق‌تر شده و دلیل آن هم تا حدودی دست‌یافتن به مهره نهایی چانه‌زنی است: یک موشک بالستیک بین‌قاره‌ای که دست‌کم به لحاظ نظری قادر به حمله هسته‌ای به خاک ایالات‌ متحده است. البته همه‌چیز هم به واشنگتن محدود نمی‌شود. کیم علاوه‌بر دو دیدار خود با ترامپ، چهاربار با شی ‌جینپینگ، رئیس‌جمهوری چین و سه‌بار با مون‌جائه این، رئیس‌جمهوری کره‌جنوبی، دیدار کرده است.حالا و با بی‌نتیجه‌ماندن مذاکرات کره‌شمالی و ایالات ‌متحده، رهبر این کشور به روسیه روی آورده تا هم ببیند پوتین چه چیزی برای ارائه به این کشور دارد و هم اینکه پیامی صریح به دیگر بازیگران این میدان داده باشد. تام پلنت، یکی از محققان مؤسسه خدمات متحد سلطنتی که اندیشکده‌ای مستقر در لندن است، درباره اهداف کیم می‌گوید: «چندین دلیل برای این سفر وجود دارد و یکی از آنها نشان‌دادن این موضوع به ایالات‌ متحده است که آنها تنها بازیگر این بازی نیستند. معلوم است که ایالات ‌متحده از نزدیک این دیدار را زیر نظر داشته و هرگونه نتیجه را رصد می‌کند». دیدار روز پنجشنبه ولادیمیر پوتین و کیم‌ جونگ اون در جزیره راسکی، در نزدیکی بندر شرقی ولادی‌وستوک صورت گرفت. این دیدار هم از نظر عملی معنادار بود و هم به لحاظ نمادین. دو کشور مرز مشترک ناچیزی دارند، چیزی حدود 11 مایل و پوتین می‌خواهد خطوط گاز و راه‌آهن را از کره‌شمالی به کره‌جنوبی منتقل کند. پوتین ترجیح می‌دهد که قدرت هسته‌ای دیگری بیخ گوشش نباشد، ولی به‌رغم این واقعیت، کارشناسان می‌گویند او تمایل دارد دست‌کم به‌عنوان یک قدرت بانفوذ در مذاکرات کنونی دو کره، ایالات ‌متحده و چین در نظر گرفته شود. پیش از آغاز گفت‌وگوها، پوتین تلاش‌های کره‌شمالی برای پیشرفت گفت‌وگوهای میان‌کره‌ای و نیز برای عادی‌سازی روابط کره‌شمالی و آمریکا را ستود. آن‌طور که خبرگزاری رویترز گزارش داده، پوتین در میان مذاکرات گفته است: «البته که ما درباره موقعیت شبه‌جزیره کره صحبت کردیم». رئیس‌جمهوری روسیه گفت که او تمایل دارد جزئیات گفت‌و‌گو را با ترامپ در میان بگذارد: «هیچ‌چیز مخفی‌ای در این روند وجود ندارد». پوتین در دیدار با کیم جونگ اون گفت: «اطمینان دارم که دیدار امروز شما از روسیه به ما کمک خواهد کرد که راه‌های حل وضعیت در شبه‌جزیره کره و نقش روسیه در حمایت از روند مثبت کنونی را بهتر درک کنیم». بااین‌حال آنچه پوتین می‌خواهد و می‌تواند از رهگذر این دیدار به دست آورد نامشخص است. او همان چیزی را تکرار کرد که ورد زبان مقامات کره‌شمالی است؛ اینکه این کشور آماده قدم‌گذاشتن در راه خلع‌سلاح هسته‌ای است، اما نیازمند ضمانت‌های امنیتی قوی است. پوتین مشخص نکرده که این ضمانت‌های امنیتی چطور ضمانت‌هایی است و در اظهاراتش درباره این مشکل کره‌شمالی و ایالات ‌متحده صحبتی نکرده که هر دو طرف هنوز درباره تعریف خلع‌سلاح هسته‌ای اختلاف‌نظر دارند. واشنگتن خواستار تخلیه کامل، قابل تأیید و غیرقابل بازگشت زرادخانه‌های هسته‌ای کره‌شمالی است. بیشتر کارشناسان این خواسته را رؤیایی دست‌نیافتنی می‌دانند؛ چرا کیم باید چهار دهه تلاش در این راه را دور بریزد و اصلا چه ضمانت واقعی‌ای در برابر تغییر رژیم وجود دارد؟ به‌گفته پلنت، گفت‌و‌گوی کیم و پوتین تلاشی است برای کاهش اهمیت تحریم‌های آمریکا و در نتیجه نفوذ جهانی ایالات‌ متحده. پلنت می‌گوید: «شاید منافع روسیه به بهترین نحو با تلاش برای کاهش اثربخشی تحریم‌های بین‌المللی تأمین شود، به‌نحوی‌که آنها عموما مشروع و مؤثر نباشند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.