|

ظریف در لانه زنبور

زینب اسماعیلی-خبرنگار دیپلماسی

ظریف راهی لانه زنبور شده‌ است، اما نه برای گزیده‌شدن بلکه اتفاقا برای گزیدن. وزیر خارجه ایران روز گذشته راهی نیویورک شد تا در نشست بین‌المللی چندجانبه‌گرایی که در این شهر برگزار می‌شود، حضور پیدا کند؛ نشستی که کشور میزبان، در یک سال گذشته محتوای اصلی آن را تخریب کرده است. ایالات متحده آمریکا با خروج و برهم‌زدن بسیاری از توافقات چندجانبه در دوره دونالد ترامپ، از دید بسیاری از کارشناسان متهم ردیف اول تخریب چندجانبه‌گرایی است. با‌این‌حال، این هفته جواد ظریف در شهری که سال‌های جوانی و میان‌سالی خود را به مأموریت در آن گذرانده، سخنرانی دارد؛ سخنرانی‌هایی که قطعا بخش عمده آن به اقدامات آسیب‌زای آمریکا علیه ایران معطوف خواهد بود. واشنگتن روز دوشنبه اعلام کرد همه کشورهای دارای معافیت تحریمی خرید نفت از ایران، از این معافیت مستثنا می‌شوند. این تصمیم در راستای سیاست «فشار حداکثری» علیه ایران اتخاذ شده است؛ تصمیمی که می‌تواند فروش نفت ایران را با اخلال مواجه کند. در این شرایط، هنوز رئیس گروه اقدام علیه ایران می‌گوید این اقدامات برای کشاندن ایران پای میز مذاکره است. برایان هوک، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران می‌گوید: «هدف فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی، بازگرداندن ایران به میز مذاکره است و آمریکا آماده است در صورت تمایل ایران برای مذاکره، آن را در قالب یک پیمان جدید به تصویب کنگره برساند».

او در حالی مدعی این سیاست شده که یک ‌سال پیش، آمریکا از برجام خارج شد و این اقدام را به‌عنوان فشار برای مذاکره با ایران طراحی کرد؛ فشاری که تاکنون روند حداکثری گرفته و آنها معتقدند مذاکره بهتری از دولت پیشین با تهران خواهند داشت.برایان هوک در حالی دوباره از مذاکره سخن گفته که وزیر خارجه ایران راهی نیویورک شده است؛ وزیری که مذاکره با دولت قبلی آمریکا و نمایندگان پنج کشور دیگر را هدایت کرد و به برجام رساند.مقامات ایران معتقدند مذاکره در شرایط فعلی به نفع کشور نیست و ترامپ از مذاکره‌ در این زمان به‌عنوان یک ابزار بی‌فایده استفاده خواهد کرد. زمان به گمانشان، زمان مذاکره نیست و نمی‌توان امتیاز چندانی در این شرایط از میز مذاکره دریافت کرد. از همین رو، می‌توان حدس زد فرصت پیش‌رو نیز موعد مذاکره نخواهد بود، اما شاید فرصت رد‌و‌بدل‌کردن پیام‌هایی بین تهران- واشنگتن باشد؛ همان‌گونه که هیچ مذاکره‌ای ابتدا به ساکن انجام نمی‌شود و حتما پیام‌هایی پیش از هر مذاکره‌‌ای رد‌و‌بدل می‌شود. جواد ظریف را در این سفر مجید تخت‌روانچی همراهی می‌کند؛ دو رفیق 30ساله که در پیش‌بردن کار باهم تجارب زیادی دارند؛ از مذاکره بر سر قطع‌نامه 598 تا همکاری در دفتر ایران در سازمان ملل و مذاکره بر سر برنامه هسته‌ای با تروئیکای اروپایی و مذاکره بر سر برنامه هسته‌ای با کشورهای 5+1 در دولت روحانی. مجید تخت‌روانچی که قرار است سکان سفارت ایران در سازمان ملل را به همراهی دوست و همکار مشترک دیگر یعنی اسحاق آل‌حبیب بر عهده بگیرد، می‌تواند تسهیل‌گر آنچه باشد که پیش‌روی ایران و آمریکاست. همان‌گونه که چندین‌بار درخواست ملاقات و مذاکره در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل بین ترامپ و روحانی نیز سال گذشته از محل همین دفتر پیگیری و به آن پاسخ داده شد.اگرچه امیدی به انجام مذاکره بین ایران و آمریکا در ماه‌های پیش‌رو نیست، بعید نیست دولت آمریکا در فرصت حضور پیش‌‌روی ظریف در مجامع آمریکایی، پیغام‌هایی برای اقناع ایران به مذاکره بفرستد. حالا بار دیگر مقامات در ایران باید هزینه و فایده تصمیم به مذاکره ‌کردن یا مذاکره‌نکردن را بسنجند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.