|

افزايش مواضع دلسردکننده اروپا درباره برجام

مواضع مقامات اروپایی‌ به‌ویژه سه کشور انگلیس، آلمان و فرانسه در یکی، دو ماه اخیر و در‌حالی‌که یک سال از مذاکرات آنها با ایران بر سر حفظ برجام می‌گذرد و هنوز هیچ‌گونه نتیجه عملی در‌این‌باره به دست نیامده است، دلسردکننده می‌شود. به گزارش ایسنا، یک سال از خروج آمریکا از برجام می‌گذرد. سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان قرار بود در صورت باقی‌ماندن ایران در برجام، کاری کنند تا ایران بتواند از مزایای اقتصادی برجام در نبود آمریکا بهره‌مند شود؛ اما اکنون ۱۱ ماه از مذاکرات ایران و سه کشور اروپایی می‌گذرد و تنها نتیجه این مذاکرات ایجاد ساز‌و‌کار مالی به نام اینستکس بود؛ ساز‌و‌کاری که مقام معظم رهبری آن را در سال جدید شوخی تلخ نامیدند. با‌این‌حال به نظر می‌آید اروپایی‌ها حتی به اندازه یک شوخی هم قادر به بازی در این گود نیستند و همچنان خود را تحت فشار شدید آمریکا نشان می‌دهند. به گفته محمد‌جواد ظریف بسیاری از کشورها توانسته‌اند به چارچوبی دو‌جانبه با ایران برای همکاری در شرایط تحریمی آمریکا دست یابند؛ اما اروپا همچنان دست‌دست می‌کند. قرار بود سه کشور اروپایی ساز‌و‌کار مالی ویژه‌ای برای ایران ایجاد کنند؛ اما در میانه راه این ساز‌و‌کار تقلیل رفت و بنا شد تا به قول برخی مسئولان در گام نخست، برای صادرات و واردات کالاهای انسانی و ضروری شروع به کار کند؛ اما به نظر مي‌رسد برای همان کالاهای انسانی و ضروری هم اروپایی‌ها آمادگی و شاید اراده لازم را ندارند. مقامات سه کشور اروپایی تاکنون تلاش داشته‌اند حداقل در مواضع و بیانیه‌ها یک‌صدا از برجام و استمرار آن حمایت کنند؛ اما چندی است که این مواضع با لحنی تند و در برخی مقاطع چرخش در آنها رو‌به‌رو شده است. پیش از نشست هفت کشور صنعتی، هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان، در اظهارنظری متفاوت و در‌عین‌حال مبهم گفت که معتقدیم به سازوکاری احتیاج داریم تا مطمئن شویم ایران به تولید اورانیوم (غنی‌سازی) روی نخواهد آورد. این موضع وزیر خارجه آلمان از سوی رسانه‌های گروهی خارجی و ایران سؤال‌برانگیز بود؛ اما با واکنش رسمی مقامات ایرانی رو‌به‌رو نشد. در‌عین‌حال کشورهای گروه هفت در بیانیه پایانی خود درخواست‌ها و مواضع تندی را علیه ایران و حضورش در منطقه مطرح کردند که از سوی ایران غیرواقع‌بینانه خوانده شد. هفت کشور در متن بیانیه خود درباره آنچه نقش بی‌ثبات‌کننده ایران در منطقه، از‌جمله حمایت از سازمان‌های تروریستی و شبه‌نظامیان مسلح خوانده شده، ابراز نگرانی کرده و از ایران خواستند که در زمینه کاهش تنش‌ها در یمن، متوقف‌کردن آنچه حمایت‌های نظامی، اقتصادی و سیاسی از برخی عاملان غیردولتی به‌ویژه در کشورهایی مانند لبنان و سوریه خوانده شده، پایبندی به قطع‌نامه‌های مربوطه در شورای امنیت سازمان و جلوگیری از اشاعه مستقیم و غیرمستقیم در زمینه فعالیت‌های بالستیک، پهپادها و توان موشکی خود به صورت فعال‌تری همکاری کند. در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: ما از ایران درخواست داریم تا از هرگونه اقدامی که موجب ایجاد خطر برای امنیت منطقه می‌شود، خودداری کرده و در زمینه تلاش برای دستیابی به حل‌و‌فصل سیاسی صلح‌آمیز همکاری کند و همچنین از این کشور می‌خواهیم تا به آن دسته از معاهده‌های بین‌المللی که عضو آن است، پایبند باشد و حقوق بشر و آزادی‌های اساسی را رعایت کند. در این بیانیه مطرح شده است که کشورهای گروه هفت همچنان بر موضع خود مبنی بر جلوگیری از راه‌های دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای و اطمینان حاصل‌کردن از اینکه ایران به تعهدات بین‌المللی خود از‌جمله ان‌پی‌تی و حراست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌ویژه پروتکل الحاقی پایبند باشد، به طور دائمی متعهد هستند. گروه هفت درخواست خود مبنی بر کاهش فعالیت‌های ایران در زمینه موشک‌های بالستیک را تکرار کرده و ضمن ابراز نگرانی زیاد درباره فعالیت‌های ایران در زمینه موشک‌های بالستیک که ادعا می‌شود با قطع‌نامه‌های سازمان ملل سازگار نبوده و به افزایش تنش‌ها و بی‌ثباتی در منطقه کمک می‌کند، از ایران درخواست کرده تا فورا فعالیت‌های خود را دربا‌ره موشک‌های بالستیکی که ادعا می‌شود توان حمل جنگ‌افزار هسته‌ای دارند، از‌جمله پرتاب موشکی با استفاده از فناوری بالستیک را متوقف کند. این کشورها همچنین در بیانیه خود با طرح این ادعا که ایران با اقدامی غیرقانونی، فناوری موشک‌های بالستیک را به عاملان دولتی و غیر‌دولتی (در کشورهای دیگر) می‌دهد، خواستند تا این اقدام متوقف شود و همچنین مطرح کردند که به فعالیت خود در زمینه مقابله با آنچه اشاعه منطقه‌ای موشک‌های بالستیک و انتقال غیرقانونی تسلیحات از سوی ایران خوانده شده است، ادامه می‌دهند. گروه هفت ضمن اشاره به پایبندی خود به معاهده‌های بین‌المللی اظهار کردند که از مسئول‌بودن ایران و کره شمالی در برابر تعهدات بین‌المللی خود اطمینان حاصل خواهند کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.