فناوری؛ هم درد و هم درمان
ترجمه: اکبر قدیری
تولید گازهای گلخانهای عمدتا به دلیل استفاده از سوختهای فسیلی افزایش یافته که این افزایش منجر به تغییرات آبوهوایی شده و جالب توجه است که بسیاری از راهحلهای پیشنهادی برای تغییرات آبوهوایی شامل تغییرات اجتماعی میشوند. به این ترتیب که برای مثال همه ما گیاهخوار شویم، از رانندگیکردن صرفنظر کنیم یا اینکه برق کمتری حاصل از سوختهای فسیلی مصرف کنیم. با این حال، ما قادر به انجام این کار نیستیم، زیرا انسانها رفتارشان را تغییر نمیدهند مگر اینکه مستقیما در معرض آسیب باشند. تهدید آسیبهای حاصل از این گازها برای خودمان و نسلهای آینده به اندازه کافی قانعکننده نیست که ما رانندگیکردن را متوقف کنیم. اگر فرض را بر این بگذاریم که ما هیچ راهحل تکنولوژیکی پیدا نمیکنیم و تغییر در آبوهوا کاملا به تغییر جامعه وابسته است، آن وقت به احتمال زیاد ما تولید گازهای گلخانهای را با سرعت بیشتری ادامه دهیم تا زمانی که مردم از شدت قحطی و کمبود غذا به شدت رنج ببرند و آن موقع است که رفتارشان را تغییر خواهند داد. جالب توجه است که یک راهحل فناورانه برای کاهش انتشار دیاکسیدکربن در حال حاضر وجود دارد و از سال ۱۹۵۰ در قالب انرژی هستهای در دسترس بوده است. نیروی هستهای میتواند جایگزین تمام نیروگاههای سوخت زغالسنگ، گاز و نفت ما شود و تولید گاز دیاکسیدکربن حاصل از تولید برق ما را به صفر برساند، اما با وجود این مقاومت زیادی در برابر استفاده از نیروی هستهای به دلیل خطرات آن وجود دارد. خطرات ناشی از این انرژی اغلب توسط گروههای زیستمحیطی مانند Greenpeace بسیار پررنگ شده است. با وجود این آسیب ناشی از نیروی هستهای در مقایسه با خسارت ناشی از سوختهای فسیلی بسیار ناچیز است. مطمئنا اتفاقات هستهای با تلفات و آسیبهای زیستمحیطی روی داده، اما سوختهای فسیلی در آستانه بهوجودآوردن فاجعهای جهانی قرار دارند که اکثریت گونههای موجود در سیاره ما را منقرض و مناطق بزرگی را غیرقابل زیست و مهمتر از همه، تولید غذا را دچار مشکل میکنند. از هر جهت که بررسی کنیم به این نتیجه میرسیم که انرژی هستهای باید هرچهسریعتر جایگزین سوختهای فسیلی شود، ولی با این حال ترس عمومی در مورد انرژی هستهای امکان استفاده از این انرژی را در این مقطع زمانی ناممکن میكند. در حالی که انرژی خورشیدی و باد اکنون جایگزین مناسبی برای سوختهای فسیلی هستند، ولی برای استفاده از این انرژیها بسیار دیر است و آنها نمیتوانند تغییراتی را که ما در حال ایجاد آن هستیم، موجب شوند. این در حالی است که دوستداران محیط زیست که داعیهدار حفاظت از زمین هستند با گسترش ترس از فناوری تخریب آن را به ارمغان آوردهاند. ما میتوانیم رفتار دقیقا مشابهی را در مورد استفاده از درخت خرما برای تولید روغن و انقراض احتمالی اورانگوتانها ببینیم. روغن نخل در بسیاری از غذاها، شامپوها و مواد شوینده استفاده میشود. نخلهای روغنی در کشورهای گرمسیری مثل اندونزی و مالزی رشد میکنند که بسیاری از گونههای مختلف جانوری مانند اورانگوتانها در آنجا زندگی میکنند. همه ما از این موضوع آگاه هستیم، اما به خرید غذاهای میانوعده، شامپو و مواد شوینده ادامه میدهیم. ما رفتار خود را تغییر نخواهیم داد، زیرا انقراض اورانگوتانها باعث آسیب مستقیم ما نمیشود. بنابراین آیا یک راهحل فنی برای حل این مشکل وجود دارد؟ آیا میتوانیم روغن حاصل از درخت خرما را با ماده دیگری جایگزین کنیم تا بتوانیم به استفاده از محصولاتی که ما به استفاده از آنها علاقه داریم بدون نابودی جنگلها ادامه دهیم؟ ایکوور، یک تولیدکننده مواد شوینده، جایگزین روغن حاصل از درخت خرما را برای استفاده در مایع لباسشویی خود تولید کرد. روغن از جلبکهایی که به لحاظ ژنتیکی اصلاح شده بودند به دست میآمد. با این وجود به دلیل ترس از اصلاح ژنتیکی که توسط گروههای زیستمحیطی مانند Greenpeace گسترش یافته، بسیاری از مردم از استفاده از محصولات اصلاحشده ژنتیکی خودداری میکنند. در یک نامه سرگشاده به ایکوور که توسط بسیاری از گروههای زیستمحیطی مانند Friends of the Earth امضا شد، او را مجبور به تجدیدنظر در استفاده از جایگزین روغن نخل حاصلشده از جلبکهای اصلاحشده ژنتیکی کردند تا یک بار دیگر، ترس غیرمنطقی از فناوری، توسط کسانی که بیشترین نگرانی در مورد محافظت این سیاره را دارند، منجر به تخریب آن شود. ما اگر میخواهیم مشکلاتی را که با آنها مواجه هستیم، حل کنیم، باید به این ترس از فناوری توجه کنیم و این واقعیت را بپذیریم که ما با تغییر رفتار مردم قادر به حل این مشکلات نخواهیم بود. http://iranianfuturist.com
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.