پروژهای با هدف انزوای ایران
صباح زنگنه . تحلیلگر غرب آسیا
اقدامات اخیر دونالد ترامپ در خاورمیانه، ادامه سیاست بیثباتسازی این منطقه در راستای امتیازگیری از سعودیها و خشنودكردن آنان و اسرائیل ارزیابی میشود. ابتدا بهرسمیتشناختن حاکمیت رژیم صهیونیستی بر بلندیهای جولان اعلام شد. رئیسجمهور ایالات متحده و مشاور امنیت ملی او سیاست آشفتهسازی روانی در منطقه را دنبال میکنند. پس از این اقدامات روانی، آنان تلاش میکنند در حوزه عملی نیز این فضا را به منطقه، دولتهای غیرهمسو با پروژههای خود و مردم آن تحمیل کنند. این رفتار پایه قانونی و حقوقی ندارد، آن هم در کنار پروندههای متعددی که نتانیاهو دارد و حتی در انتخابات داخلی رژیم صهیونیستی نیز برای او چالش ایجاد کرده است. به همین دليل ترامپ در تلاش است تا با نوعی دوپینگ سیاسی، فضا را برای تداوم نخستوزيري نتانیاهو فراهم کند. این اقدام او حتی کشورهایی را که به دنبال عادیسازی روابط هستند، وادار به اعلام مخالفت با این تصمیم كرد. کشورهای مختلف جهان و حتی دبیر کل سازمان ملل نیز همین روش را در پیش گرفتند چراکه میدانند این اقدام به بیثباتی بیشتر در منطقه منجر میشود. حتما این مسئله باعث نگرانی کشورهای عربی و اسلامی خواهد شد چراکه سرزمین آنان هم میتواند طعمه اقدامات غیرقانونی ایالات متحده شود. مثلا روزی ترامپ اعلام کند صحرای سینا به عنوان سرزمینهای در اختیار رژیم اسرائیل به رسمیت شناخته میشود. با فرمول مد نظر ترامپ و پمپئو خطر و نگرانی نهفقط برای جولان بلکه برای تمامی کشورهایی است که در اطراف فلسطین اشغالی قرار دارند، اما درباره بلندیهای جولان باید اقدامات روشنی انجام شود. از جمله اقداماتی که میتوان در مسئله جولان انجام داد، این است که سفارتخانههای رژیم صهیونیستی را تعطیل کنند از تعامل اقتصادی و تجاری با رژیم صهیونیستی ممانعت به عمل آورند تا آمریکا متوجه شود کشورهای عربی خطر واقعی را درک کردهاند. اما اقدام بعدی، قراردادن نام سپاه پاسداران در لیست گروههای تروریستی است. محکومبودن این اقدام از نظر منشور ملل متحد و سایر قوانین بینالمللي کاملا روشن و واضح است. ایران در دو ماه اخیر میزبان رؤساي جمهور سوریه و عراق بوده است. دو کشوری که به خوبی از نقش سپاه در مبارزه با تروریسم در منطقه آگاه هستند.
سوریه توانسته 90 درصد از سرزمینهای خود را از دست گروههای تروریستی داعش، جبهه النصره و امثال آن آزاد کند. این اتفاق چگونه رخ داد؟ جمهوری اسلامی کنار این کشور ایستاد و وقتی از سپاه برای حضور در این کشور دعوت شد، مستشاران و بخش کوچکی از این نیروی مسلح رسمی وارد سوریه شده و مانع از تجزیه و اشغال این کشور توسط قدرتهای بزرگ نظیر آمریکا شدند و جلوی فروپاشی نظام و دولت سوریه را گرفتند. حضور ایران در کنار سوریه باعث شد زمینههای مثبتی ایجاد شود تا مردم بعد از جنگهای تروریستی و تحمیلی ضد این کشور به شهرهای خود بازگردند و به کار و زندگی خود ادامه دهند و حالا امکان بازسازی این کشور با مشارکت ایران فراهم شده است. درباره عراق نیز همین اتفاق رخ داده است. در سفرهای اخیر مقامات دو کشور، برخی مشکلات و موانع در روابط تجاری، تعرفهای و میدانهای نفتی مشترک، مسائل مربوط به آب و انرژی، فرهنگی، زیارتی و سیاحتی، خدمات مالی و بانکی، مسائل امنیتی و نظامی مورد بحث قرار گرفته و احتمالا بخشی از آنها مرتفع شده است. وجود یک چارچوب روشن و مشخص که براساس آن همکاری دوجانبه در قالب مسائلی مشخص به پیش برده شود، از اهداف سفرهای اخیر مقامات ارشد دو کشور است. وقتی همکاریهای دوجانبه چارچوب قانونی و رسمی پیدا کند، روابط دو کشور میتواند پایدار باشد و این موضوعی است که ایالات متحده میکوشد با فشار بر ایران که یکی از آنها اقدام صرفا روانی بر ضد سپاه پاسداران است، در آن اختلال ایجاد کند. توسعه و تعمیق روابط ایران با کشورهایی نظیر عراق، سوریه، لبنان و حتی قطر و کویت حتما با برداشتهای مثبت و منفی از سوی سایر کشورها همراه بوده است. گروهی از کشورها علاقهمند به ایجاد رونق اقتصادی در منطقه و امنیت و ثبات آن نیستند به همین دلیل برنامههایی دارند تا در روابط از طریق تبلیغاتی، سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی اخلال ایجاد کنند. در مقابل کشورهایی که مایلاند منطقه ثبات و امنیت داشته باشد، از این نوع روابط خرسند شده و از آنها استقبال میکنند. اقدامات ترامپ را باید در راستای فشار بیشتر برای فاصلهگرفتن ایران از ظرفیتهای منطقهای خود ارزیابی کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.