|

درباره نمايش «طريقه حكومت گجرخان»

طنز تلخ

گروه هنر: نمايش «طريقه حکومت گجر‌خان» که به شيوه آييني - سنتي و تلفيق آن با شيوه‌هاي مدرن در تماشاخانه سنگلج اجرا مي‌شود، با کارگرداني مشترک مجيد امرايي و احسان ملکي روي صحنه رفته است. نمايش «طريقه حکومت گجر‌خان» تا ۳۰ فروردين از ساعت ۱۹:۳۰ به مدت يک ساعت در تماشاخانه سنگلج روي صحنه است. احسان ملکي يکي از کارگردانان کشورمان است که با نمايش «هزار شلاق» بارها خوش درخشيده و نمايش‌هاي بسياري را در تهران و خرم‌آباد و ديگر نقاط کشور و جشنواره‌هاي داخلي اجرا کرده و جوايز بسياري نيز دريافت کرده است. نويسندگي اين نمايش برعهده امرايي بوده است. امرايي که دانش‌آموخته تئاتر است، کار خود را با خبرنگاري در اين حوزه آغاز کرد و به‌طور هم‌زمان تئاتر‌درماني را با جانبازان يکي از آسايشگاه‌هاي تهران تجربه مي‌کرد. او سابقه مديريت روابط‌عمومي در مجموعه تئاتر شهر و... را هم در کارنامه خود دارد. مجيد امرايي دراماتراپيست، کارگردان تئاتر، روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه علامه‌طباطبايي است. مؤلف نخستين کتاب تأليفي در حوزه نمايش‌درماني (نمايش‌درماني در مسير تکامل)، مؤلف کتاب (ده قدم با نمايش‌درماني)، مؤلف کتاب (نمايش‌درماني راهي براي آزادسازي ذهن)، مديرمسئولي و سردبيري مجله‌ تخصصي تئاتر اين مجله تنها مجله تخصصي هنر درماني در ايران است. بازيگران اين نمايش به ترتيب حروف الفبا زري اماد، شاهين علايي‌نژاد، سعيد عبدالهي، فرامرز قليچ‌خاني، شهرام مسعودي و ميثم يوسفي هستند. مجيد امرايي درباره شكل‌گرفتن متن طريقه حكومت گجرخان گفت: شايد نزديک به دوسال‌ونيم قبل من نمايش‌نامه «طريقه حکومت زمان‌خان»، نوشته ميرزاآقا تبريزي را مي‌خواندم و ديدم از شخصيت‌هايي که در داستان اين نمايش‌نامه وجود دارد نزديک به آن چيزي است که ما در جامعه با آن دست‌به‌گريبان هستيم. چندوقتي ذهنم درگير اين بود که چطور مي‌شود نمايش‌نامه‌اي نوشت که هم حرف امروزي را بزند و هم اينکه از آن قالب بهره گرفته باشد، به همين جهت با الهام از آن نمايش‌نامه نوشته شد و عنوان گجرخان در زبان محلي ما مردم زاگرس به معناي خان کوچک است. بسياري از خوانين در اطراف و مناطق ما اين پسوند بزرگ و کوچک را داشتند، به همين جهت اسم نمايش‌نامه را گذاشتم گجرخان؛ يعني خان کوچک. او همچنين درباره کارکردنش با احسان ملکي گفت: من سال 78 پنجشنبه‌ها به شهر کوهدشت لرستان مي‌رفتم که به آموزش تئاتر براي عده‌اي جوان بپردازم که در آن فضا عده‌اي را آموزش دادم که الان هر يک در رشته و تخصص خودشان از هنرمندان بنام تئاتر کشور شده‌اند. احسان ملکي، ناصر حبيبيان، امين ابراهيمي، شعله محمدي، علي جمشيدي و بسياري ديگر در آن دوره حضور داشتند. به همين دليل دوست داشتم احسان ملکي متن مرا کار کند که او هم پذيرفت، مشروط بر اينکه خودم هم مشارکت داشته باشم. احسان ملکي درباره مواجهه‌اش با متن امرايي معتقد است: همين‌جا مي‌گويم باعث افتخارم بود که فرصتي پيش آمد که در خدمت جناب دکتر امرايي بودم. قبلا شاگرد ايشان بودم و درحال‌حاضر هم از ايشان ياد مي‌گيرم. من بعد از اينکه متن را خواندم، متن واجد جذابيت‌هاي نمايش‌هاي ايراني بود و با توجه به نوع ساختار داستاني که بود و نوع نگاه نويسنده نسبت به اثر ديدم که نمايش‌نامه اين فرصت را به آدم مي‌دهد تا با يک نگاه جديد و مدرن به نمايش نگاه کنيم. علاوه‌بر کليت داستان و نگاه سنتي‌ای که دارد، بالاخره ما را وارد آن فضا مي‌کند و آن فرم اجرائي با توجه به صحبت‌هايي که با دکتر امرايي داشتم مي‌توانست پارادوکس زيبايي به وجود آورد و بر اساس زمان و مکان امروزي در يک ناکجاآباد مي‌تواند اين حادثه به وقوع بپيوندد و تاريخ را مشخص نکرديم که کدام تاريخ و کدام زمان است، ولي اين فضا را نمايش ايجاد مي‌کرد که با رويکرد مدرن در طراحي، به‌ويژه در طراحي صحنه ما يک نگاه به نمايش‌هاي ايراني داشتيم، ولي با يک رويکرد جديد و حتي در طراحي صحنه به اين فضا رسيديم که نمايش گجرخان همان سادگي نمايش‌هاي ايراني را که در گذشته بوده داشته باشد؛ با کمترين امکانات و با کمترين آکسسوار که مي‌توانست کاربردي باشد که خوشبختانه به فرمي رسيديم. بازيگراني خوبي داشتيم که کاملا در راستاي فرم اجرائي ما قرار گرفتند. در اين نمايش نگاه به نمايش‌هاي ايراني بود؛ تعزيه، نمايش عروسکي جي‌جي وجي، پرده‌خواني و ديگر تکنيک‌هاي نمايش ايراني در اين نمايش وجود داشت. در ادامه با اشاره به اينکه نمايش طريقه حکومت گجرخان داراي متن، کارگرداني، بازيگري و ديگر عناصر نمايشي است، از مجيد امرايي نويسنده و يکي از کارگردانان آن پرسيديم: چگونه است که شوربختانه اين نمايش هنوز با مخاطبي در سنگلج همراه نشده است؟ امرايي هم ضمن تشکر از طرح اين پرسش، پاسخ‌گويي به بخشي از آن را بر خود گروه ضروري دانست و گفت بخشي هم به عوامل بيرون از گروه بستگي دارد که بايد آنها پاسخ‌گو باشند. او در ادامه درباره اجراي متن اشاره کرد که از دو سال پيش کار نکرده بود و حالا که نوبت اجراي‌شان رسيده، اين متن را مناسب با حال‌و‌هواي اجتماع ديده‌اند و آن را کار کرده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.