خطر ازدستدادن بزرگترین ثروت اجتماعی
هفتهنامه آمریکایی تایم در گزارشی به قلم یکی از کارآفرینان ساحل عاج به پدیده مهاجرت پرداخته و از این جنبه موضوع را بررسی کرده که آثار این پدیده مثبتتر از آن است که عموم مردم تصور میکنند. بخشهایی از این مقاله را میخوانیم. داستان مهاجرت از آفریقا بهطورمعمول به شکل فرار تودهوار از جنگ و تغییرات آبوهوایی تصویر و روایت میشود. تصاویری از خانوادههای آسیبپذیر که در قایقهای ناامن از آبهای اقیانوس عبور میکنند و زمستان سرد در اردوگاههای موقت پناهندگان سکنا داده میشوند، بخشهایی از این روایت هستند. پشت هر تصویر زندگی انسانها و تجربیات آنهاست که هرگز نباید از آن چشم پوشید. اما این تصویر کامل نیست. واقعیت این پدیده و ریشههای آن بسیار متفاوت است. داستان مهاجرت آفریقاییها باید بازنگری شود. این فقط دلمشغولی ساکنان آفریقا نیست و لازم است در برابر گفتمان مخربی که در جهان رواج دارد و تصویری تحریفشده و غیرسازنده را برای تحریف واقعیت تحمیل کرده است، مقاومت کنیم. بدون شک، روایت تحریفشده منجر به اتخاذ سیاستهای نادرست میشود. بر خلاف باور عمومی، در مدت تقریبا 30 سال میزان مهاجرت در سطح جهان فقط اندکی افزایش داشته است و از 2.9 درصد از جمعیت جهان در سال 1990 به 3.4 درصد در سال 2017 افزایش یافته است. الگوهای مهاجرت ممکن است تغییر کرده باشد اما افزایش قابلتوجهی در میزان مهاجران رخ نداده است. مهاجران آفریقایی فقط 14 درصد از جمعیت مهاجران در سطح جهان را تشکیل میدهند و تعدادشان بهطور قابلتوجهی کمتر از مهاجران آسیایی است که 41 درصد از این جمعیت هستند یا اروپایی که بالغ بر 24 درصد میشوند. در واقع، در سال 2017، تعداد افرادی که از مهاجرخیزترین 10 کشور آفریقایی به اقصی نقاط جهان رفته بودند، کمتر از مهاجرانی است که از مکزیک به ایالات متحده رفتهاند. مبدأ و مقصد بیشتر مهاجران آفریقایی نیز خاک همان قاره است. با این حال، مهاجرت احساسات شدیدی برمیانگیزد: این پدیده با بدبینی نسبت به افراد متفاوت و خصومت با افراد خارج از گروه «ما» عجین بوده است. شاید در عصر اخبار جعلی و اطلاعرسانی غلط عمدی، تحریف اخبار در حوزه مهاجرت بیشتر هم باشد. در سالهای اخیر، این مسئله برای اهداف سیاسی در سراسر جهان مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. میتوان بهتر عمل کرد. مهاجرت پدیدهای ذاتا منفی نیست. برای قرنها پیوندهای تجاری- جهانی را تقویت کرده است، کشورها را شکل داده، کوشش انسانها را بیشتر کرده و مهارتها و فرهنگهای مشترک در سراسر جهان پدید آورده است. رهبران جهان در اولین پیمان جهانی سازمان ملل متحد در مورد مهاجرت در دسامبر 2018 بر این امر صحه گذاشتند که مهاجرت «منبع رونق، نوآوری و توسعه پایدار در دنیای جهانیشده ما است». دادهها نشان میدهد که مهاجران سبب رشد تولید ناخالص داخلی در کشورهای مقصد میشوند و نیروی کاری ارزشمند و اغلب ضروری هستند. سهم اقتصادی آنها چشمگیر است. سهم مهاجران در تولید ناخالص داخلی ساحل عاج 19 درصد و در رواندا 13 درصد و در آفریقای جنوبی 9 درصد برآورد شده است. مهاجرت میتواند رشد اقتصادی را تقویت کند، شکافهای بازار کار را پر کند و فرصتهای سازندهای برای جمعیت جوانان پدید آورد. امروزه 60 درصد جمعیت آفریقا زیر 25 سال سن دارند و تا سال 2100، جمعیت جوان آفریقا دو برابر کل جمعیت اروپا میشود. با این حال، مطابقت آموزش و مهارتهای مورد نیاز کارفرمایان در آفریقا بدتر از هر منطقه دیگر جهان است. پیشرفت فناوری در سالهای اخیر شغلهای جدید و مدلهای تازه کسبوکار را ایجاد کرده است، اما جوانان آفریقایی هنوز فرصت چندانی برای بهرهگیری از این نوآوری در قاره نیافتهاند. این چالشی بزرگ است که باید به آن توجه کنیم. اگر نتوانیم تحرک اجتماعی را تقویت کنیم، با خطر ازدستدادن بزرگترین ثروت خود، یعنی جوانان، روبهرو خواهیم شد. امتناع از ایجاد راههای قانونی مهاجرت، سیاستهای نامناسب و ضعف تحرک اجتماعی اغلب سبب میشود شبکههای تبهکاری بیشتر از دولتها از مهاجرت سود ببرند وقتی مهاجرت به درستی مدیریت نشود، همه ما بازنده هستیم. درآمد قاچاق انسان در سال 2016 بالغ بر هفت میلیارد دلار شده که معادل مبلغی است که ایالات متحده و کشورهای عضو اتحادیه اروپا در همان سال صرف کمکهای بشردوستانه بینالمللی کردند. بشریت همواره در حال حرکت است و مهاجرت در بافت وجودی ما قرار دارد. اگر ما آرزوی تحقق اهداف توسعه پایدار 2030 و پایاندادن به فقر را داریم، حمایت از مهاجرت به جای جلوگیری از آن، ضرورت پیدا میکند. مهاجرت نباید ممنوع شود، بلکه باید بهتر مدیریت شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.