|

عكس، سفر، گريز

فردین علیخواه به عنوان يك جامعه‌شناس كه بيشتر نظرات خود را در كانالش منتشر مي‌كند، اين بار به ابعاد ديگري از رفتار انسان‌ها در سفر اشاره مي‌كند؛ به حجم بالاي عكس‌گرفتن فرد از خود: «خیلی از آدم‌ها این روزها مدام از لحظه‌های سفرشان عکس می‌گیرند. ساعت به ساعت و دقیقه به دقیقه! عکس و عکس و عکس پشت سر هم. یک، دو، سه، چیک! هم صفحات فید و هم استوری اینستاگرام مملو از عکس‌های سفری است که آغاز کرده‌اند. 30 عکس برای یک روز. جاده، آسمان، دشت، مرتع، غذا، شکوفه، رنگین‌کمان، پاها در کف رودخانه و.... در تمامی این عکس‌ها گیرنده عکس در مرکز عکس قرار دارد. سفر در حاشیه و کانون سفر خود عکاس است. جهان به گرد من می‌چرخد! در سفر، آدم‌ها گم می‌شوند ولی در این سفرها آنان مدام پیدا می‌شوند. پرسش آن است که این حجم از انتشار عکس را باید به عنوان ویژگی زندگی امروز پذیرفت و با آن کنار آمد و سرزنشش نکرد یا آنکه این عکس‌ها نشان‌دهنده تنهایی آدم‌هاست. آدم‌های امروزی دیگر با سفرهای دو، سه یا چهار نفره خانوادگی ارضا نمی‌شوند. دلشان جمعیت می‌خواهد جمعیت. دوست دارند دور و برشان شلوغ باشد ولی نیست. نه، این هم نیست. دوست دارند مدام بر روی صحنه باشند. صحنه‌ای که دیگران به آنان نگاه کنند و با لایک تأییدشان کنند. اگر ایده «زندگی به مثابه صحنه» را انتخاب کرده‌ایم دیگر چه فرقی می‌کند که در سفر باشیم یا در خانه. فقط جایی باشد که برای ما نقش آتلیه را ایفا کند. قطعا مسافری که روزی 30 عکس از طریق اینستاگرام منتشر می‌کند حداقل سه ساعت برای عکاسی وقت صرف کرده است. خواندن کامنت‌های دوستان و «مرسی عزیزم» نوشتن را هم به این زمان اضافه کنید. در این وضعیت معنای تجربه سفر چیست؟ چه مکاشفه‌ای در این تیپ سفرها رخ داده است؟ کدام گریز از زندگی روزمره به وجود آمده است؟ آیا عکس‌گرفتن و چک‌کردن کامنت‌های دوستان، خود جزئی از همان زندگی روزمره‌ای نیست که مسافر از آن گریخته است؟ در برخی از کشورها حرکت‌هایی آغاز شده است که در آنها تلاش می‌کنند تا حرص و ولع برای عکس‌گرفتن و انتشار آن را خنثی کنند. خویشتن‌شناسی در سفر با چنین کنترلی معنا می‌شود. سفری بدون توجه به خویشتن در عکس! گم‌شدن کامل در دل جاده. متأسفانه این روزها تعریف‌کردن از سفر هم از معنا تهی شده است. ما قبل از آنکه به خانه برسیم سفرمان را برای دیگران تعریف کرده‌ایم. به همین دلیل آدم‌ها دیگر کمتر درباره سفرهایشان با هم حرف می‌زنند. ما قبل از رسیدن به خانه چمدان سفر را باز کرده‌ایم! برخی در سفر متوجه می‌شوند که چه چیزهایی ندارند. در سفر می‌فهمند که چه چیزهایی را از دست داده‌اند. سفر، نداشته‌هایشان را به یادشان می‌آورد. برخی در سفر می‌فهمند که چه چیزهایی دارند که قدرش را نمی‌دانند. در سفر دلشان برای خانه‌شان تنگ می‌شود. در سفر می‌فهمند که انتخابی جز از آنچه از آن گریخته‌اند ندارند. باید بروند و دوباره خودشان را لای چرخ‌دنده‌های درحال‌گردش شهر گم کنند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.