|

سرنوشت‌سازترین انتخابات اسرائیل امروز برگزار می‌شود

همه علیه «بی‌بی»

سرنوشت‌سازترین انتخابات سراسری اسرائیل امروز در شرایطی برگزار می‌شود که حیات سیاسی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر فعلی، تا حد زیادی به نتیجه این انتخابات وابسته است. در هفته‌های اخیر، نزدیک‌ترین و پرتنش‌ترین رقابت‌ها میان نامزدهای نخست‌وزیری اسرائیل شکل گرفت. نتانیاهو با حضور در این انتخابات، درپی پنجمین دوره نخست‌وزیری خود است تا بیشترین دوره نخست‌وزیری اسرائیل را به نام خود ثبت کند. نتانیاهو علاوه بر پرونده‌های فساد مالی، باید با رقبای قدری نیز دست‌و‌پنجه نرم کند و در این میان بنی گانتس، رئیس سابق ستاد مشترک ارتش اسرائیل که به‌تازگی وارد دنیای سیاست شده است، مهم‌ترین رقیب نخست‌وزیر اسرائیل در انتخابات امروز به شمار می‌رود. گانتس با تشکیل ائتلاف آبی و سفید و با حضور «یائیر لاپید»، یک نظامی سابق دیگر و مجری تلویزیونی، سیاست‌های امنیتی نتانیاهو را به چالش کشیده است. از سوی دیگر، رقابت نزدیک میان نامزدهای نخست‌وزیری اسرائیل باعث شده در روزهای منتهی به انتخابات، دو طرف حملات خود را علیه یکدیگر شدت ببخشند. حزب لیکود در حملات رسانه‌ای خود، بنی گانتس و یائیر لاپید،‌ رهبران اتحاد آبی و سفید را چپ‌گرا دانست و ادعا کرد آنها از سوی دشمنان اسرائیل ازجمله ایران حمایت می‌شوند. در آن سو نیز رقبای نتانیاهو، سیاست‌های امنیتی او را ازجمله در قبال حماس در غزه، مرکز انتقاد قرار داده‌اند. دولت‌های همواره ائتلافی نکته درخور توجه درباره انتخابات اسرائیل، این است که تاکنون هیچ حزبی در انتخابات سراسری نتوانسته با کسب اکثریت کرسی‌های لازم در پارلمان به‌تنهایی دولت تشکیل دهد و دولت‌های اسرائیل همواره ائتلافی از دو یا چند حزب بوده‌اند. به‌این‌ترتیب، نخست‌وزیر اسرائیل الزاما فردی نیست که حزبش بیشترین تعداد کرسی‌های کنست (پارلمان اسرائیل) را کسب کرده باشد. هر فردی که بتواند با لابی با احزاب مختلف، حمایت حداقل 61 کرسی از 120 کرسی کنست را کسب کند، بر جایگاه نخست‌وزیری تکیه خواهد زد. بر همین اساس است که برخی تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند نتانیاهو در مقایسه با گانتس و به دلیل رابطه نزدیک‌تر با احزاب راست‌گرا و نیز افراط‌گرایان مذهبی، توانایی بیشتری برای تشکیل دولت ائتلافی دارد. موضوع فلسطین از مهم‌ترین مباحث در انتخابات‌های اسرائیل، موضوع فلسطین و رویکرد سیاست‌مداران اسرائیلی در قبال فلسطینی‌ها و سرزمین‌های اشغالی بوده است. این بار نیز اقدامات اخیر نتانیاهو و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، باعث شده موضوع فلسطینی‌ها و سرزمین‌های اشغالی در صدر مباحث نامزدهای انتخاباتی قرار گیرد. دونالد ترامپ به‌تازگی در اقدامی که اعتراض‌ها و واکنش‌های منفی زیادی را برانگیخت، فرمان به رسمیت‌شناختن بلندی‌های جولان به‌عنوان قلمروی اسرائیل را امضا کرد و کمی بعد نیز كابينه نتانیاهو وعده داده در صورت پیروزی در انتخابات امروز، کرانه غربی رود اردن را به خاک اسرائيل ضمیمه کرده و حاکمیت اسرائيل را بر شهرک‌های یهودی‌نشین واقع در این سرزمین‌ها اعمال کند. این وعده که در تضاد با قوانین بین‌المللی قرار دارد، می‌تواند اندک امیدها برای صلح با فلسطینی‌ها را از بین ببرد. این در حالی است که انتظار می‌رود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از انتخابات امروز اسرائیل، جزئیات طرح صلح جنجالی خود را برای پایان‌دادن به تقابل فلسطین و اسرائیل منتشر کند. بااین‌‌حال، در بین احزاب عمده اسرائيلی کمتر صحبت از فرمول صلح «دو کشور برای دو ملت» می‌شود؛ چراکه چپ‌ها، شامل دو حزب کارگر و میرتس، به‌طور‌کلی به حاشیه رانده شده‌اند و غالب افکار عمومی اسرائیل متمایل به احزاب راست‌گرا هستند که نگاهی منفی به صلح با فلسطینی‌ها دارند. رقبای نتانیاهو در اتحاد «آبی و سفید» نیز با اینکه با رویکرد نخست‌وزیر اسرائیل در قبال فلسطینی‌ها مخالفت کرده‌اند، اما به‌طور مشخص از تشکیل کشور مستقل فلسطینی نیز حمایت نکرده‌اند. در این میان، رهبران احزاب عرب اسرائیل هم دچار اختلافات داخلی هستند و بر اساس نظرسنجی‌ها، حداقل 50 درصد شهروندان فلسطینی‌تبار اسرائيل قصد رأی‌دادن در انتخابات امروز را ندارند. درحال‌حاضر یک‌پنجم جمعیت اسرائیل را اعراب تشکیل می‌دهند. ساختار جمعیتی در انتخابات امروز، حدود 6.3 میلیون نفر واجد شرایط رأی‌دادن هستند و در این میان گروه‌های مذهبی، قومی و اجتماعی نقشی کلیدی در تعیین پیروز انتخابات دارند. جمعیت مذهبی اسرائیل که دیدگاه‌هایی افراطی دارند، بیش از یک میلیون نفر را شامل می‌شود و این گروه معمولا در انتخابات‌ها به احزاب راست‌گرا و راست‌گرایان افراطی اقبال نشان می‌دهند. رقبای عمده رئیس سابق ستاد مشترک ارتش اسرائیل را باید مهم‌ترین رقیب نتانیاهو به‌ شمار آورد. بنی گانتس در فوریه 2019 به همراه یائیر لاپید، رهبر حزب میانه‌رو «آینده آنجاست»، گبی اشکنازی، یکی دیگر از ژنرال‌های بازنشسته ارتش و موشه یعلون، وزیر سابق دفاع، اتحاد «آبی و سفید» را تشکیل داد. گانتس وعده داده در صورت پیروزی، ساختار اسرائیل را تغییر دهد. اتحاد «آبی و سفید» برای پیروزی باید با چند حزب کوچک‌تر ائتلاف کند، اما همه چیز به نتیجه انتخابات امروز و تقسیم کرسی‌ها بستگی دارد. بر اساس توافقی که بنی گانتس و یائیر لاپید با هم داشته‌اند، اگر «آبی و سفید» در انتخابات پیروز شود، این سیاست‌مداران به صورت نوبتی نخست‌وزیر خواهند شد. حزب «راست جدید» نیز دیگر حزب عمده در انتخابات امروز به شمار می‌آید. نفتالی بنت و آیلت شاکد، وزرای آموزش‌و‌پرورش و دادگستری اسرائیل، خود را راست‌گرایان واقعی و جایگزین‌های مناسبی برای بنیامین نتانیاهو می‌دانند. این دو وزیر در دسامبر سال 2018 از حزب راست‌گرای افراطی «خانه یهودی» جدا شده و حزب «راست جدید» را تأسیس کردند. آنها با هرگونه صلح با فلسطینیان مخالفت کرده‌اند.

بني ‌گانتس؛ نظامي بازنشسته، كابوس نتانياهو منتقدانش بی‌تجربگی او در عالم سیاست را نشانه می‌روند؛ اما موافقانش کارنامه و دستاوردهای این ژنرال بازنشسته را نقطه قوت او می‌دانند؛ با تمام اين انتقادها و حمايت‌ها، بني ‌گانتس اكنون به كابوس بنيامين نتانياهو تبديل شده است. او كه در کارزارهای انتخاباتی خود سعي داشت از خود چهره‌اي میانه‌رو با طرح‌های اجتماعی به تصوير بكشد، اكنون شانه به شانه نتانیاهو در نظرسنجي‌ها قرار دارد و حتي اين احتمال وجود دارد كه از سوي رئيس‌جمهوري اسرائيل، مأمور تشكيل كابينه شود؛ هرچند تحليلگران منطقه‌اي بر اين باورند كه حتي اگر بني ‌گانتس بتواند اکثریت کرسی‌های پارلمانی را برای ائتلاف خود به دست آورد، بازهم قدرت دستیابی به فراکسیون اکثریت پارلمانی را برای انتخاب به‌عنوان نخست‌وزیر نخواهد داشت. او از یک سو با روحیه سرسخت یک نظامی شناخته می‌شود و از سوی دیگر دیدگاه‌هایی میانه‌ در مسائل اجتماعی و مذهبی ارائه می‌کند. بنی‌ گانتس ۵۹ساله، نتانیاهوی ۷۰ساله را فردی متظاهر می‌نامد و مرارت‌ها و مرد‌عمل‌بودن یک نظامی را به رخ او می‌کشد. او در یکی از سخنرانی‌های انتخاباتی خود گفته است: «آن زمان که داشتم زیر سایه مرگ در واحدهای ویژه نیروی هوایی می‌جنگیدم، نتانیاهو در حال خودنمایی در نمایش‌های تلویزیونی بود». رئیس اتحاد آبی و سفید، بارها به رسوایی‌های مالی و اداری نتانیاهو تاخته است و وعده داده کوچک‌ترین مدارایی در قبال فساد نشان نخواهد داد؛ اما مخالفان گانتس، شعارها و وعده‌های او را «بازاری مکاره» توصیف می‌کنند که همه رقم جنس برای جلب مشتری در آن عرضه می‌شود. او كه پدر چهار فرزند است، در ژوئن سال ۱۹۵۹ در روستای کفراحیم در جنوب اسرائیل زاده شده و پدر و مادرش از جان‌به‌دربردگان هولوکاست هستند. او در فوریه ۲۰۱۹ در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت: «از بسیاری جهات، زندگی من پیش از تولدم شروع شده است. زندگي من زمانی شروع شد که مادرم از اردوگاه کار اجباری برگن- بلزن رهایی یافت». گانتس در سال ۱۹۷۷ به‌عنوان سرباز چترباز به ارتش پیوست. او فرمانده واحدهای ضربتی «شالداگ» شد و پس از فرماندهی چند تیپ، فرماندهی کل واحدهای اسرائیلی در مناطق اشغالی کرانه باختری را بر عهده گرفت. فرمانده سابق ارتش اسرائیل، در فاصله سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹ وابسته نظامی اسرائیل در آمریکا بود، از ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ رئیس ستاد مشترک ارتش شد و دو جنگ در نوار غزه را فرماندهی کرد. گانتس كه در بحبوبه رقابت‌هاي انتخاباتي هدف حملات بيشماري قرار گرفته بود و حتي اعلام شد موبایلش از سوی گروهي در ایران هك شده است، همه اين اخبار را «شایعه‌های سیاسی» خواند و سعي كرد در برابر ايران، لحني تندتر از بنيامين نتانياهو داشته باشد. او در سخنراني‌هاي انتخاباتي خود بارها گفته است تل‌‌آويو باید برای مهار ايران در رقابت‌های منطقه‌ای، در صورت لزوم از زور استفاده کند. او خطاب به مقامات تهران مي‌گويد: «هرگز اجازه نخواهیم داد همیشه در سوریه بمانید و به سلاح هسته‌ای دست یابید».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.