|

نگاهي به نيمه پنهان جنبش‌هاي پوپوليستي و دنياي زنانه راست‌هاي افراطي

مادران فاشيست خوب

بهاره محبی

«مرداني سفيدپوست با سري تراشيده»؛ اين تصوير کليشه‌اي از اعضاي جريان‌هاي راست افراطي است. بسياري بر اين باورند که زنان در اين دنياي کاملا مردانه جايي ندارند اما با نگاهي‌ دقيق‌تر به تحولات امروز و تاريخ نه چندان دور، مي‌توان پي برد که زنان در دوره‌هاي مختلف نه‌تنها در جنبش‌هاي راست افراطي مشارکت داشته‌اند بلکه بسيار هم تأثيرگذار بوده‌اند. نيويورک‌تايمز چندي‌پيش از موج جديد تمايل زنان طبقات برخوردار، از فرانسه گرفته تا نروژ به احزاب دست‌راستي نوشت. نشريه فرانسوي ووگ هم در گزارشي دليل زنان براي پيوستن به جنبش‌هاي افراطي را چهره مدرن و دوستانه سياست‌هاي اين جبهه و تلاش آنان براي زنانه‌کردن ديدگاه‌هاي خود با هدف عضوگيري بيشتر خواند. در آمريکاي شمالي هم گزارش‌هاي زيادي درباره دلايل جذب زنان به محافظه‌کاران تندرو و جنبش‌هاي فراراستي نوشته شده است. در کانادا نشريه مونترال‌گازاته نوشت: «زنان راست افراطي در ايالت کبک از سايه خارج شده‌اند و مشارکت آنان در کمپين‌هاي ضدمهاجرتي و ضدمسلمانان به‌طور چشمگيري بيشتر شده است». «سيوارد داربي» پژوهشگر و فعال رسانه‌اي مي‌گويد: «در حالي که مردان احزاب راست افراطي معمولا خبرساز مي‌شوند، اين زنان هستند که گاه در پس پرده و گاه آشکارا جنبش‌هاي متعصبانه را تقويت مي‌کنند». تحقيقات بنياد «فريدريش ابرت» نشان مي‌دهد كه رهبران و سياست‌مداران زن گروه‌هاي راست افراطي در جذب زنان تأثير فراواني داشته‎اند؛ هرچند اغلب نمايندگان پارلمان، وزرا و رهبران احزاب را مردان تشکيل مي‌دهند. «ليندا گوردون» مورخ هم بر اين باور است كه هيچ دليلي ندارد فکر کنيم زنان تعصب کمتري از مردان دارند. تحقيقات گوردون از جمله درباره کله‌پوستي‌ها (گروه‌هاي نژادپرستي كه سر خود را مي‌تراشند) نشان مي‌دهد که در دهه 1920 ميلادي حداقل يک‌ونيم ميليون زن آمريکايي عضو اين گروه تندرو بوده‌اند؛ يا سال‌ها بعد زنان راست افراطي در جريان جنگ جهاني دوم در آمريکا که اصطلاحا «جنبش مادران» ناميده مي‌شدند، گرچه مخالف دخالت ايالات متحده در جنگ بودند اما به‌ دنبال صلح هم نبودند و در عوض ترکيبي از ايده‌هاي ضدمسيحي، ضدکمونيستي و ضديهودي داشتند. در اروپا هم گرچه جنبش‌هاي فاشيستي قرن بيستم به‌دليل تأكيد بر مسئوليت‌هاي زنان در خانه شناخته شده بودند اما حتي اين مسئله هم مانع از پيوستن و مشاركت زنان در اين گروه‌ها نشده بود. در ايتاليا، ايده‌هاي محافظه‌کارانه زنان و «مادران فاشيست خوب» جزئي جدايي‌ناپذير از کمپين‌هاي تبليغاتي اين گروه بود. در آلمان هم شعار راست‌هاي افراطي «فرزندان، آشپزخانه و کليسا» بود که اتفاقا از سوي زنان عضو اين گروه‌ها تبليغ مي‌شد. پيوستن به گروه‌هاي تندرو مختص اروپا و آمريکا نيست. «ايزابل مارلر» و «ماكارنا آگويلار» محققان امور زنان، به مشاركت زنان در «جنبش ملي‌گرايان بودايي» در ميانمار اشاره مي‌كنند، كشوري كه عمليات‌هاي پاك‌سازي ارتش در آن در سال 2017 به كشته‌شدن و آوارگي صدها هزار نفر از مسلمانان روهينگيايي منجر شد. مارلر مي‌گويد: «جنبش‌ها پيچيدگي‎هاي خاص خود را دارند و افرادي هم که جذب آنان مي‌شوند، انگيزه‌هاي متفاوتي دارند. به‌عنوان مثال، زنان ميانماري كه در خانه‌هاي خود و نهادهاي اجتماعي به حاشيه رانده شده‌اند، احتمالا در جنبش‌هاي ملي‌گرايانه بودايي فرصت‌هايي را پيدا مي‌کنند که از آن محروم هستند». «ملين مك‌كاي» انسان‌شناس نيز معتقد است که زنان در اين جنبش‌ها قدرت پيدا مي‌كنند تا ديدگاه‌هايشان را درباره دغدغه‌هاي روزمره با صداي بلند فرياد بزنند. «شارن گوكال» از انجمن توسعه حقوق زنان مي‌گويد كه در بُعد جهاني، مدافعان حقوق زنان هشدار مي‌دهند راست‌هاي افراطي به‌ دنبال زبان‌هاي مترقي براي دنبال‌كردن اولويت‌هاي خود هستند كه از جمله شامل توجيه ايدئولوژي خود براي جذب هر‌چه‌بيشتر زنان مي‌شود. «اليزا گوچه» جامعه‌شناس بنياد ابرت هم مي‌گويد يکي از اصلي‌ترين دلايل جذب زنان به اين گروه‌ها تبليغ و ترويج نوعي از عدالت اجتماعي است؛‌ به‌عنوان مثال، راست‌هاي افراطي قول مي‌دهند تا براي زنان امکانات مناسب و حقوق بي‌کاري در صورت بچه‌دارشدن فراهم کنند. يا در لهستان كه حزب راست‌گراي «صلح» در تبليغات انتخاباتي خود قول داده به زناني که بيشتر از دو فرزند داشته باشند ماهانه دست‌کم ۱۴۰ يورو به ازاي هر فرزند تا 18سالگي پرداخت کند. حزب راست افراطي آلترناتيوي براي آلمان هم مادران خانواده را قهرمان ملي تصوير مي‌کند و پياپي براي فرهنگ فرزندداري تبليغ مي‌کند. «گلنا گوردون» مستندساز آمريکايي که درباره نقش زنان در جنبش‌هاي راست افراطي در آمريکا تحقيق مي‌کند، مي‌گويد: در طول يک سال سفر خود به اقصي نقاط آمريکا ده‌ها زن را ديده که صرف‌نظر از پيشينه خانوادگي، جهان‌بيني مشترکي داشته‌اند. آنها نگران آينده فرزندان سفيدپوستان هستند و ارزش‌هاي نژادپرستانه را با شعار لزوم حفظ ارزش‌هاي خانوادگي، حفظ فرهنگ و خدمت به جامعه ترويج مي‌کنند. به اعتقاد گوردون، زنان در جنبش‌هاي راست افراطي امروز همان کارکردي را دارند که 150 سال پيش داشتند با اين تفاوت که از قدرت و جايگاه خود در اين جنبش‌ها کاملا آگاه هستند.

زنان افراطي از آمريکا تا اروپا از «مارين لوپن» رهبر شناخته‌شده حزب راست «جبهه ملي» فرانسه که باعث شده تا طيف گسترده‌اي از زنان نه‌فقط در فرانسه بلکه در سراسر اروپا جذب گروه‌هاي افراطي شوند که بگذريم، سياست‌مداران زن ديگري در اقصي نقاط اين قاره هستند که نقشي انکارناپذير در همه‌گيرشدن ايده‌هاي پوپوليستي داشته‌اند. از جمله «فراوکه پتري» از رهبران حزب راست‌گرا و پوپوليست «آلترناتيوي براي آلمان» که آشکارا با سياست‌هاي مهاجرتي و اتحاديه اروپا مخالفت مي‌کند. فراوکه پتري معتقد است پليس مرزي براي جلوگيري از ورود مهاجران غيرقانوني مي‌تواند از سلاح گرم استفاده کند. او که تحصيل‌کرده بريتانياست، به عنوان يک اسلام‌ستيز شناخته‌شده به سياست موسوم به درهاي باز «آنگلا مرکل» صدراعظم آلمان هيچ اعتقادي ندارد. حزب او همچنين بر اين باور است که دولت بايد از ستيزه‌جويي با نازي‌ها و يادآوري وقايعي مانند هولوکاست دست بردارد. پتري که خود در رشته شيمي تحصيل کرده و صاحب پنج فرزند است، به برابري فرصت‌هاي شغلي زنان و مردان از طريق قوانين نظارتي نيز هيچ اعتقادي ندارد. او درباره صف‌بندي‌هاي سياسي گفته: «راست و چپ اصطلاحاتي هستند که در بلندمدت کارايي خود را از دست مي‌دهند». «آليس ويدل» نيز يكي ديگر از رهبران حزب آلترناتيوي براي آلمان است كه در جذب زنان به اين حزب راست افراطي نقش چشمگيري داشته است. ويدل كه معتقد است حزبش آمده تا سياست‌هاي آلمان را شكل دهد، مي‌گويد براي بازسازي آلمان از «مارگارت تاچر» الهام گرفته است. ويدل كه گفته حزبش قصد دارد با پيروزي در انتخابات 2021 دولت ائتلافي تشكيل دهد، بر اين باور است كه الگوي سياسي او تاچر است، كسي كه پس از رسيدن به قدرت در بريتانيا با اصلاحاتش كاري كرد تا كشور پس از توفان اقتصادي، بار ديگر روي پاي خود بايستد. اظهارنظرهاي ويدل درباره سياست‌هاي مهاجرتي آنگلا مركل و مخالفتش با حجاب بارها به جنجال رسانه‌اي در آلمان منجر شده است. «سيو جنسن» رهبر حزب «پيشرفت» نروژ که پيش‌تر وزير مالي هم بوده، حزب خود را چنين توصيف مي‌كند: «حزبي كلاسيك‌ليبرال و بسيار دموكرات». با وجود اين ديدگاه به‌ظاهر ليبرال، جنسن اما درباره مهاجرت و آزادي‌هاي فردي از جمله حجاب قائل به آراي دموكراتيك نيست. او مخالف شديد اسلام‌گرايي و از حاميان دوآتشه اسرائيل است. «ديانا جيمز» از اعضاي ارشد حزب راست افراطي «يوكيپ» بريتانيا است. ديانا كه به ‌مدت 18 روز جانشين «نايجل فاراژ» شد، پيش از رسمي‌شدن سمتش استعفا كرد. او پيش از استعفا رابطه‌اش را با حزب بسيار دشوار خوانده بود، حزبي كه 57 درصد اعضاي آن را مردان و 99 درصد آن را سفيدپوستان تشكيل مي‌دهند. ديانا جيمز كه ولاديمير پوتين رئيس‌جمهوري روسيه را به‌دليل تلاش براي حفظ منافع روس‌ها قهرمان سياسي خود خوانده، همچنان به عنوان يكي از نمايندگان مستقل پارلمان اروپايي فعاليت مي‌كند. پيا کجارسگارد از پايه‌گذاران حزب راست افراطي «مردم» دانمارك نيز از جمله سياست‌مداراني است كه با سياست‌هاي مهاجرتي سرسختانه مبارزه مي‌كند. کجارسگارد كه پيش‌تر رهبري حزب مردم را برعهده داشت و از سال 2015 رئيس پارلمان دانمارك است، سال 2000 ميلادي كمپين مقابله با پذيرش يورو را به راه انداخت كه موفق هم بود. او از حاميان دولت‌هاي راست افراطي آندرس فوگ راسموسن و لارس لوکه راسموسن در سال‌هاي 2001 تا 2011 ميلادي بود. موفقيت‌هاي کجارسگارد که از مخالفان رويكرد چندفرهنگي در دانمارك است، الهام‌بخش جنبش‌هاي ضدمهاجرتي و اسلام‌ستيز در سراسر اروپا شده است. ديدگاه‌هاي کجارسگارد درباره سياست‌هاي مهاجرتي اغلب باعث شده تا او را با مارين لوپن در فرانسه مقايسه کنند. حزب مردم دانمارک مانند حزب يوكيپ در بريتانيا تأكيد دارد كه دانمارك بايد حاكميت خود را در اروپا حفظ كند. «ماريون مارشال لوپن» خواهرزاده مارين لوپن، نوه دختري «ژان ماري‌لوپن» بنيان‌گذار حزب جبهه ملي فرانسه، تنها 29 سال دارد و يکي از معدود نمايندگان اين حزب در پارلمان فرانسه بود. او در 22سالگي نماينده پارلمان شد و لقب جوان‌ترين نماينده در تاريخ سياسي مدرن فرانسه را به خود اختصاص داد. ماريون مارشال لوپن درباره اعتقادات سياسي خود گفته بود: «در تمام زندگي‌ام، اين استدلال را شنيده‌ام که ملي‌گرايي همان نازيسم است؛ اين يعني اگر شما از منافع ملي خود دفاع کنيد، روندي را آغاز کرده‌ايد که درنهايت به جنگ و فاجعه ختم مي‌شود. اين معجونی جادويي است که احزاب ديگر سعي دارند از آن عليه ما استفاده کنند، معجوني که ديگر تأثيرش را از دست داده است». به اعتقاد ماريون، حزب جبهه ملي از نهاد خانواده در فرانسه حفاظت مي‌کند. او معتقد است مسلمانان تنها در صورتي مي‌توانند فرانسوي باشند که از فرهنگ مسيحي اين کشور تبعيت کنند. ماريون مارشال که در پارلمان عضو گروه‌هاي دوستي فرانسه ـ روسيه بود، در سياست خارجي از نزديکي کشورش به مسکو حمايت مي‌کرد. ماريون که پس از شکست خاله‌اش (مارين) در انتخابات 2016 اعلام کرد از دنياي سياست خداحافظي مي‌کند، 2018 نام «لوپن» را از اسم خود حذف کرد، نامي که به نوشته گاردين تاريخي از سياست‌هاي نژادپرستانه و ضدمهاجرتي را در پس خود داشت. ماريون دلايل اين اقدام خود را مسائل شخصي عنوان کرده است. «آيلا استوارت» وبلاگر از جمله حاميان سرسخت سياست‌هاي دونالد ترامپ در ايالات متحده آمريكا است که در وب‌سايت خود فرهنگ خانه‌داري زنان و برتري سفيدپوستان را ترويج مي‌کند. او که در وبلاگش تصويري از خود به همراه شش فرزندش منتشر کرده، زنان سفيدپوست را تشويق مي‌کند تا براي مقابله با کاهش جمعيت سفيدپوستان، کودکان بيشتري به‌دنيا بياورند. «ايرما هينوجوسا» فعال شبکه‌هاي اجتماعي هم با بيش از 85 هزار دنبال‌کننده در توييتر از مخالفان سرسخت سياست‌هاي مهاجرتي و برقراري تدابير شديد امنيتي در مناطق مرزي است. «لورن ساوترن» هم با بيش از 400 هزار دنبال‌کننده در توييتر، 650 هزار دنبال‌کننده در يوتيوب و 164 هزار دنبال‌کننده در اينستاگرام در ترويج تفکرات راست افراطي در آمريکا نقش پررنگي دارد. از زمان انتشار نخستين ويدئوي او در يوتيوب در سال 2015 که او در آن فمينيست‌ها را درباره فرهنگ جنگ به چالش کشيده بود، او بارها ويدئوهايي را درباره بحران مهاجرت در اروپا و نسل‌کشي سفيدپوستان در آفريقاي جنوبي منتشر کرده است؛ ايده‌اي درباره نسل‌کشي سفيدپوستان كه اولين بار توسط «تاکر کارلسون» مجري شبکه تلويزيوني فاکس‌نيوز مطرح شد و «دونالد ترامپ» رئيس‌جمهوري آمريکا 22 آگوست 2018 ميلادي درباره آن توييت کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.